هشت سال جنگ تحميلي صرفنظر از سختيها و مشقاتي كه به ملت ايران تحميل كرد، مملو از بركات و ارزشهاي نابي بود كه به تعبير مقام معظم رهبري ميتواند چون گنجينهاي ساليان سال در اختيار نسلهاي بعدي قرار گيرد. از اين رو قرار داشتن در سالگرد نخستين روزهاي آغاز دفاع مقدس را بهانهاي قرار داديم تا در گفتوگو با صاحبنظران، جوانان نسل سوم و چهارمي را هرچه بيشتر با زواياي اين دوران باشكوه آشنا كنيم. امير سرتيپ محمد حسن نامي، جانشين بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس كه خود از يادگاران جنگ است و از سوي ديگر به دليل حوزه كارياش از نزديك با حال و هوا و چگونگي انتقال مفاهيم دفاع مقدس آشنايي دارد، گزينهاي مناسب بود تا ساعتي پاي صحبتهايش بنشينيم. او كه از جنگ با عنوان يك دانشگاه ياد ميكند، حين صحبتهايمان گفت: اين جنگ يك دانشگاه براي همه نيروهاي ما بود، دانشگاهي كه در آن معنويت بسياري حكمفرما بود. انسان در آنجا ميتوانست ببيند كساني كه در اين مسير قرار ميگيرند، روز به روز ديد و نگاهشان يك يا چند قدم به خدا نزديك ميشد.
موفقيت و پيروزي در دفاع مقدس، در كنار تفكر و انديشه الهي امام(ره)، انسجام و اتحاد ميان نيروهاي ارتش و سپاه بود. اين اتحاد و انسجام چگونه حاصل شد و تا چه اندازه در پيشبرد اهداف و آرمانهاي والاي امام(ره) تاثيرگذار بود؟
تعبير بنده از آن روزها، روزهاي سخت ولي شيريني بود. سخت به اين دليل كه ما جوانهاي عزيزي را از دست داديم و دشمن در سرزمين ما بود. دشمني كه شايد هيچ اعتقادي به خدا نداشت و شيرين از اين جهت كه اين جنگ يك دانشگاه براي همه نيروهاي ما بود، دانشگاهي كه در آن معنويت بسياري حكمفرما بود. انسان در آنجا ميتوانست ببيند كساني كه در اين مسير قرار ميگيرند، روز به روز ديد و نگاهشان يك يا چند قدم به خدا نزديك ميشد. رفتارها و گفتارها متفاوت بود و معنويت و عشق واقعا در آن مناطق و آن روزها موج ميزد. شايد نمازي را كه آنجا خوانديم در پشت جبهه نخواندهايم. در عمليات محرم به بيسيمچيمان گفتم: هر موقع وقت نماز شد خبر كن، پرسيد: حتي اگر شما در خط بوديد؟ گفتم اشكالي ندارد حتي اگر در خط هم بوديم شما ساعت را نگاه كن و اعلام كن. ما در معبر و در همان حالت رزم نماز صبح را خوانديم و من احساس ميكنم ديگر هيچ وقت اين نماز براي من تكرار نشد. در آن موقع ما و نيروهايمان(ارتش) با گروه شهيد زينالدين(سپاه) كه ايشان مسئول تيپ بود، ادغام شده بوديم. واقعاً احساس ميكنم پس از آن، حتي در مدينه و جمكران و اماكن متبركه ديگر هم چنين حال و هوايي به من دست نداد و اتفاق نيفتاد. معنويت، اتحاد و انسجام در جبههها و در ميان تك تك رزمندگان اعم از ارتشي و سپاهي و بسيجي موج ميزد. با وجودي كه شرايط واقعا شرايط سخت و حساسي بود. وقتي نوشتههاي حضرت امام(ره)، بزرگان و مقام معظم رهبري را مرور ميكنيم، ميبينيم كه در آن دوران به ويژه ماههاي اول جنگ در وضعيت بسيار بحراني قرار داشتيم. افرادي مثل بنيصدر قدرت دستشان بود و ميديدند كه او دارد خيانت ميكند و آنها واقعاً خون دل خوردند و اين در بعضي از نوشتهها و گفتههاي حضرت آقا مشهود است.
بدون ترديد، دوران دفاع مقدس بركات فراوان و بسزايي را براي انقلاب و نظام مقدس ما و نيز ملت شريف ايران به دنبال داشته است. حضرتعالي خيرات و بركات آن دوران را تا چه اندازه تاثيرگذار در جهت اعتلاي جامعه امروزمان ميدانيد؟
دوران دفاع مقدس عبرتهايي دارد كه ما نه تنها براي ملت و جوانان خودمان و به ويژه نسل سوم، بلكه بايد به كشورهاي اسلامي، اين تجارب را منتقل كنيم. حضرت امام(ره) در يكي از سخنرانيهايشان كه فكر ميكنم برگرفته از آيات سوره آل عمران بود تأكيد داشتند:«ولاتحزنوا» مبادا بترسيد و غمگين شويد، «انتم الاعلون» شما بالاتريد. آن بيانات به انسان جان ميداد. درسها و عبرتها براي ما چه بوده؟ يكي از بركات اين جبهه اتحاد اقوام و گروهها بود. در همان دوران دفاع مقدس گروههاي مختلفي متحد شدند و انسجامي كه پيدا كردند. از همين جبههها بود. اگر ما امروز در علوم مختلف، علوم هستهاي، علوم ملكولي، علوم نانو، علوم فضايي و بسياري علوم ديگر واقعاً در حد قابل قبولي در دنيا قرار داريم هسته و نطفه اصلي آن در اين جبههها بود. چون در جبهه نخبگان و فرهيختگان و اساتيد دانشگاه وارد ميدان جنگ شدند و درس عمل را در آنجا آموختند. استاد مسلم دانشگاه به عنوان يك جوشكار ساده وارد جنگ شده بود، چون احساس تكليف و وظيفه كرده بود. همگان با پوست و خون خودشان نيازمنديها را درك كردند. زماني 7 ـ 8 قبضه خمپاره كه ميدادند خوشحال ميشديم، در زمان بنيصدر جلوگيري ميكرد كه مبادا تسليحاتي به سپاه بدهند. يا مثلاً سيم خاردار به ما نميدادند و همه از جان خود براي دفاع از مرز و بوم و ميهن خود تلاش ميكردند. اگر اين جنگ نبود و دفاع مقدس نبود ما امروزه در اينجا نبوديم و توان بازدارندگي امروز را نداشتيم.
دفاع ارزشمند، مقدس و مردمي ما در هشت سال جنگ، علاوه بر خيرات و بركاتي كه براي انقلاب و نظام مقدس اسلاميمان به همراه داشته است، تاثيراتي برون مرزي نيز داشته كه گويي مدلي جديد از مقاومت و ايستادگي را ارائه كرده است. شما در اين خصوص چه نظري داريد؟
انقلاب اسلامي ايران مسير تاريخ را عوض كرد و از نظر من دومين مسئله ژئواستراتژيك جهان، دوران دفاع مقدس ايران بوده است. دفاع مقدس اين مسير تاريخ را تقويت كرد و به ملل ديگر نشان داد، اگر امروز جهان شاهد بيداري اسلامي در بسياري از كشورهاي اسلامي است و ميبينيم كه در مقابل ظالمان ميايستند، همان استراتژي انقلاب اسلامي و به دنبال آن دفاع مقدس است كه نشأت گرفته از استراتژي و فرهنگ عاشورا است كه ميگويد؛ ظلم نكن ولي زير بار ظلم كسي هم نرو. ما به جايي حمله نكرديم ولي اين استراتژي ما تعيين كننده و ماندگار شد. رزمندگان ما به تأسي از انديشههاي معنوي و الهي امام(ره)، يك فرهنگ معنوي را به كل جامعه جهاني ارائه كردند. استكبار در سالهاي اخير خيلي دوست داشت كه به ما حمله كند، ولي دوران شكوهمند دفاع مقدس را از ملت ما ديده بود و باعث شد كه اينها زماني كه تصميم ميگرفتند حمله كنند، بلافاصله ياد آن دوران بيفتند و حساب كار خود را بكنند.
حفظ و انتقال فرهنگ والاي دوران دفاع مقدس بسيار ارزشمند و ستودني است. به عنوان يكي از مسئولان بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس بفرمائيد در راستاي حفظ و انتقال اين فرهنگ، خاصه به نسل جديد و كاربردي كردن آن در جامعه چه اقداماتي صورت گرفته يا شايسته است كه صورت بگيرد؟
بله، انتقال فرهنگ جهاد و شهادت كار بسيار پرارزشي است و رهبر معظم انقلاب نيز خيلي روي اين موضوع تأكيد دارند. اين به عنوان يك وظيفه است. نه تنها وظيفه بنياد حفظ آثار ارزشهاي دفاع مقدس، بلكه آحاد جامعه ما باتوجه به اينكه بار سنگين جنگ به دوش مردم بود در انتقال اين ارزشها هم بايد از مردم استفاده كنيم. خوشبختانه از وقتي سردار كارگر به بنياد آمدهاند، اين كار به خوبي انجام شده است و سردار دكتر فيروزآبادي نيز عنايت ويژهاي به اين كار دارند، به اين صورت كه انتقال پيام دفاع مقدس به مردم ايران و نسل سوم و جهان وظيفه شرعي است. به طوري كه استكبار نتواند رشد كند و كشورهاي ديگر را استعمار و اشغال كند. اين دستور اسلام و آقا امام حسين(ع) است. ما براي اين كار الهي و ارزشمند بايد از ظرفيت مساجد بيشتر استفاده كنيم. بازخواني عملياتها مثلاً عمليات فتحالمبين، محرم، بيتالمقدس و ديگر عملياتها به بهانههاي مختلف بايد صورت بگيرد و نسل امروز با آنها آشنا شوند و بدانند كه برخي از آنها از چنان مهندسي دقيق ومنظمي برخوردار بوده كه امروزه در دانشگاههاي نظامي دنيا تدريس ميشود و اينها توسط رزمندگان ما آن هم با آن همه كمبود و تحريم و فشار از سوي قدرتهاي بزرگ دنيا طراحي و اجرا شده است. از ظرفيتهاي مردمي و گروههاي مختلف شامل روحانيون، دانشجويان، جواناني كه در جبهه حضور داشتند حتي زنان كه در امر دفاع مقدس در پشت جبههها حضورداشتند استفاده شود. از امكانات آيتيسي بايد بهرهبرداري شود و اين فرهنگ نه تنها به نسل امروزمان بلكه به دنيا معرفي و منتقل شود.
