
نميدانيم از نمكيها به خير و خوشي ياد كنيم يا نه. همانها كه ميآمدند و در مقابل دريافت نانهاي خشك، نمك ميدادند و كمي بعدتر لنگه دمپايي و پلاستيك شكسته و آلومينيوم و آهن قراضه را نيز به ليست اقلام مورد علاقهشان افزودند و تازه فهميدند، پول در همين قراضههاست، نه در نان!
نميدانيم چه شد كه با آن نان خشكيها و نمكيها برخورد كردند و به قول معروف از خيابانها جمع شدند، اما با حذف آنها، امروز نوع سودجويي و فرصتطلبيها تغيير كرده و ميتوان گروه جديدي را هر روز در حال جمع كردن ضايعات از سطلهاي زباله ديد. اين افراد كه امروز در مشهد به كيسهپشتي معروف شدهاند ضايعات مردم را به انبارهاي غيرمجاز كه شايد تعداد آنها هم كم نباشد تحويل ميدهند. انبارهايي كه وجود آنها در داخل شهر ميتواند سبب مشكلات بهداشتي و زيستي براي شهروندان شود. اما موضوع ديگر ايمن نبودن اين انبارها است كه طي چند سال اخير باعث بروز حوادث زيادي شده است.
سلامت، اسير دست ضايعات!در شهر مشهد افرادي كه بدون وسيله نقليه و به صورت غيرمجاز ضايعات خشك را جمعآوري ميكنند به كيسه پشتيها معروف هستند. اما ميگويند با توجه به اينكه برخورد قانوني با اين افراد نوعي تنش اجتماعي ايجاد ميكند سازمان مديريت پسماند شهرداري اين شهر فقط به ضبط كيسههاي آنها بسنده ميكند.
ولي شنيدهها حكايت از اين دارد كه چون فعاليت كيسه پشتيها در زمينه جمعآوري ضايعات و نان خشك از منشأ، موجب رواج انبارهاي غيرمجاز ميشود سازمان مديريت پسماند مشهد تصميم دارد تا با اين افراد برخورد جدي داشته باشد. در همين راستا مديرعامل سازمان مديريت پسماند شهرداري مشهد در خصوص انبارهاي غيرمجاز ضايعات گفت: در حال حاضر بالغ بر 300 انبار غيرمجاز در حاشيه شهر فعاليت دارد كه از نظر ايمني و بهداشتي با مشكل مواجهاند و طبق مجوزي كه از مراجع قضايي اخذ شده، مقرر است انبارهاي غيرمجاز بعد از شناسايي تخليه و پلمب شوند. نجفي ادامه داد: ضايعات جمعآوري شده از اين انبارها در صورت ناسالم بودن دفن ميشوند. همچنين ضايعات نان خشك نيز بعد از جمعآوري به انبارهاي مجاز و سپس به دامداريها براي استفاده حيوانات تحويل داده ميشوند. وي از فعاليت نيروهاي گشتي اين سازمان براي برخورد با جمعآوري غيرمجاز ضايعات نيز خبر داد و گفت: در حال حاضر خودروهاي گشتي در سطح شهر و به صورت شبانهروزي مشغول فعاليت هستند تا با افرادي كه به صورت غيرمجاز به جمعآوري ضايعات ميپردازند، برخورد كنند.
فعاليت بدون استعلام ايمني ممنوعكافي است گشتي در مشهد بزنيم تا به راحتي متوجه شويم، بولوار ميامي و سرخس از جمله مناطقي هستند كه در آن انبارهاي ضايعات ناايمن فعاليت دارند. از سال گذشته تاكنون 365 مورد حريق و همچنين 29 حادثه در انبارهاي مشهد رخ داده زيرا اكثر انبارهايي كه به دليل ايمن نبودن دچار حريق و حادثه ميشوند به صورت مخفي فعاليت دارند. مسئولان شهري معتقدند بايد با آنها برخورد جدي شود چراكه جان شهروندان را به خطر مياندازند. حسن جعفري مديرعامل سازمان آتشنشاني و خدمات ايمني شهرداري مشهد با عنوان كردن اين مطلب كه چيزي حدود 95درصد اينگونه انبارها ناايمن هستند و با تأكيد بر اينكه روند برخورد با اين انبارها بسيار طولاني است، گفت: در حال حاضر بسياري از سازمانها رابط قضايي دارند اما سازمان آتشنشاني كه براي جان و مال مردم تلاش ميكند از اين مهم بيبهره است. وي با بيان اينكه چندينبار كارشناسان سازمان، ناايمن بودن اين انبارها را گزارش كردهاند، ادامه داد: با توجه به طولاني بودن روند برخورد با اين اماكن كميسيون بند 20 بايد هر چه زودتر به اين مسئله ورود پيدا كند. مسئولان شهر مشهد يكي از عواملي كه موجب شده تا پروسه برخورد با اين انبارها را دچار مشكل كند، استقرار اكثر آنها در خارج از شهر را عنوان ميكنند، البته مطابق با قانون، انبارهايي كه قصد فعاليت در سطح شهر را دارند بايد استعلام ايمني از سازمان آتشنشاني داشته باشند.
مديرعامل سازمان آتشنشاني و خدمات ايمني شهرداري مشهد با اشاره به اينكه در گذشته تنها يك استعلام براي انبارها از سازمان آتشنشاني اخذ ميشده اما با توجه به اينكه ايمني بايد به صورت مستمر انجام شود نياز است هر سال اين استعلامها صادر شود، تأكيد كرد: ايمني انبارها بايد در مقولههايي مانند كپسول اطفاي حريق، سيستم آب آتشنشاني، راههاي خروج، سيستم اعلام حريق و... رعايت شود. در همين راستا مديرعامل سازمان مديريت پسماند شهرداري مشهد نيز تأكيد كرد كه انبارهاي ضايعات براي فعاليت بايد تأييديه اتحاديه مربوطه و همچنين بهداشت را داشته باشند در غير اين صورت با رأي كميسيون بند 20 پلمب ميشوند. نجفي اضافه كرد: در 5 ماهه اول سال جاري 10 درصد زبالههاي جمعآوري شده، نان خشك بوده است.
وي از كاهش ضايعات نان خشك توليدي توسط شهروندان نيز خبر داد و گفت: ميزان توليد ضايعات نان خشك 60 درصد كاهش پيدا كرده است اما هنوز جمعآوري غيرمجاز از رستورانها و اغذيهفروشيها ادامه دارد. نجفي تصريح كرد: در حال حاضر عمده رستورانها و اغذيهفروشيها با پيمانكار و سازمان براي جمعآوري ضايعات نان قرارداد ندارند. طبق گزارشها حدود 50 درصد از زبالههاي جمعآوري شده از سطح شهر مشهد كاغذ، 22 درصد پلاستيك و مشتقات آن، 11 درصد فلزات و 6 تا 7 درصد نيز شيشه است.
پلمب در انتظار غيرمجازهاالبته چندي قبل اخباري از سوي شوراي شهر سابق مشهد منتشر شده بود كه در حال حاضر هيچ انبار ضايعات نان در داخل اين شهر فعاليت ندارند و طبق مصوبه اين شورا تمام انبارهاي ضايعات به دليل اينكه زمينهساز بروز مشكلات بهداشتي براي شهروندان هستند بايد به خارج از شهر منتقل شوند. همچنين زماني كه اين انبارها به خارج از شهر منتقل شدند بايد كارشناس محيط زيست وضعيت بهداشتي آنها را تأييد كند. براساس اين مصوبه هيچ انبار ضايعاتي نبايد در داخل شهر فعاليت داشته باشد در غير اين صورت با آن برخورد قانوني و پلمب خواهد شد. شوراييها معتقدند در گذشته 58 انبار ضايعات در داخل شهر فعاليت داشتهاند اما در حال حاضر اين تعداد جمعآوري شدهاند و هماكنون فقط براي انباري مجوز فعاليت در داخل شهر صادر ميشود كه محصور باشد و مزاحمتي براي بافت مسكوني ايجاد نكند. جالب اينكه اعضاي شوراي شهر نيز تأكيد دارند كه در صورت مشاهده فعاليت انبار غيرمجاز در سطح شهر پس از بازديد كارشناسان كميسيون بند 20، جمعآوري و پلمب ميشود.
به هر حال آنها كه در جمعآوري ضايعات مشغولند خوب ميتوانند خود را با شرايط وفق دهند، زيرا پس از هدفمند كردن يارانهها حضور انبارهاي ضايعات نان و نمكيها در سطح شهرها به شدت كاهش يافت اما به جاي آنها انبارهاي ديگري رشد كردند كه خود معضلي جديد به شمار ميآيند.