بازار به حرف رئيس كل گوش نمي‌دهد!

قيمت سكه و دلار از سال 90 به يكباره دچار دگرگوني‌هاي غيرمنتظره‌اي شد. قيمت دلار به يكباره از مرز هزار و 100 تومان عبور كرد و در مدت زمان كوتاهي خود را به قيمت‌هاي فضايي 2 هزار تومان رساند اگرچه با آغاز سال 91 قيمت‌ها كمي با افت مواجه شد اما نتوانست قيمت را به زير هزار و 500 تومان برساند و در شهريورماه 91 به يكباره قيمت‌هاي نجومي دلار آغاز شد و در مدت چند هفته به مرز 4 هزار تومان رسيد. وضعيت سكه هم با سير صعودي قيمت دلار همسو شد و از مرز 500 هزار تومان در سال 90 در سال 91 به رقم يك ميليون و 500 هزار تومان رسيد.
نكته قابل توجه به بازار دلار و سكه اين است كه اين بازار معمولاً پيش‌بيني از آينده دارد مثلاً وقتي قرار است در آينده تحريمي جديد نسبت به كشور اعمال شود از همين امروز بازار روند صعودي به خود مي‌گيرد يا اگر مصوبه‌اي نسبت به سيستم انبساطي پولي انجام شود روند صعودي قيمت‌ها آغاز مي‌شود. سرمايه‌گذاران بازار دلار، سكه و بورس به نوعي خوش‌بيني و بدبيني نسبت به پيشرفت‌هاي اقتصاد كشور در آينده را در بازار اعمال مي‌كنند و نظرات مسئولان بانك ‌مركزي نيز تأثيري بر روند بازار در درازمدت نداشته است.
هنگامي كه بازار دلار از مرز هزار تومان عبور كرد و در يك سير صعودي كوتاه‌مدت خود را به هزار و 250 تومان رساند محمود بهمني رئيس كل وقت بانك مركزي در مصاحبه‌اي اعلام كرد بانك مركزي وارد عمل شده و با تزريق دلار جلوي روند صعودي قيمت‌ها را مي‌گيرد اما بازار دلار بعد از چند ماه قله‌ هزار و 400 تومان را فتح كرد و باز محمود بهمني در مصاحبه‌اي اعلام كرد توصيه‌ام به خريداران دلار اين است كه از خريداري خودداري كنند چون در آينده‌اي نزديك متضرر مي‌شوند اگرچه چند ماهي بازار كمي افت كرد اما در زمستان 90 قيمت دلار به يكباره به 2 هزار تومان رسيد و بانك مركزي نتوانست جلوي افزايش قيمت‌ها را بگيرد.
اگرچه با شروع بهار سال 91 قيمت‌دلار با افت مواجه شد و با تزريق سكه و دلار قيمت‌ها كمي افت كرد (دلار هزار و 600 تومان و سكه 550 هزار تومان) اما در شهريورماه 91 به يكباره سيرصعودي دوباره آغاز شد و اين بار هيجان خريداران باعث شد كه قيمت دلار به 3 هزار و 700 تومان و سكه به يك ميليون و 400 هزار تومان برسد و اين روند تا زمستان 91 نيز ادامه داشت و قيمت دلار به حدود 4 هزار تومان هم رسيد و در بهمن‌ماه قيمت‌ها شروع به افت كردند. نكته ديگري كه بايد به آن توجه كرد زماني است كه بازار شروع به سير نزولي كرد اگرچه برخي مسئولان قيمت 3 هزار و 500تومان براي دلار را منطقي دانستند اما باز بازار روند نزولي خود را ادامه داد و به 3 هزار و 200تومان رسيد. رئيس كل جديد بانك ‌مركزي (سيف) نيز هنگامي كه مسند رياست بانك‌مركزي را گرفت در مصاحبه‌اي قيمت 3 هزار و 200 تومان را براي دلار منطقي دانست اما هيجان‌هاي فروش بازار آنقدر زياد بود كه قيمت‌ها را به كانال 2هزار و 900 تومان كاهش داد.
در حال حاضر نيز تعدادي از مسئولان يا كارشناسان قيمت 3 هزار و 100 تا 3 هزار و 400 را براي دلار معقول مي‌دانند. مثلاً سعيد شيركوند معاون وزارت اقتصاد دولت خاتمي به روزنامه شرق گفته است: «از مجموع متغيرهاي مؤثر، روي نرخ ارز، به نظر مي‌آيد نرخ 3 هزار و 100 تا 3 هزار و 400 تومان براي دلار، طبيعي است. در اين شرايط حتي اگر درآمدهاي نفتي كشور به وضعيت پيشين بازگردد، كاهش دوباره قيمت ارز، معقول و منطقي به نظر نمي‌آيد.»
در پايان بايد گفت بازار هميشه روند خود را داشته است و اگرچه نظريات مسئولان تأثيرات كوتاه‌مدتي بر بازار داشته است اما نمي‌تواند بر روند بلندمدت بازار تأثير بگذارد چه آن هنگام كه بازار روند صعودي به خود گرفته است و چه هنگامي كه بازار داراي هيجانات فروش است. بازار دلار، سكه و بورس هر سه از بازارهاي آينده‌نگر اقتصاد هستند و هنگامي كه نسبت به آينده اقتصاد خوش‌بين باشند بازار بورس دچار رشد شده و بازارهاي سكه و دلار منفي مي‌شوند و هنگامي كه نسبت به آينده رشد اقتصادي دچار نگراني باشند سرمايه‌گذاران پول‌هاي خود را از بورس خارج كرده و به سمت سكه و دلار منتقل مي‌كنند.
در هفته گذشته اگرچه حرف‌‌هاي سيف درباره كف قيمت دلار(2900‌تومان) باعث شد بازار روند جزئي صعودي به خود بگيرد اما به نظر نگارنده آنقدر بازار نسبت به تقويت پول ملي خوش‌بين شده است كه در آينده نزديك كف‌هاي جديدي از قيمت رويت مي‌شود كه شايد رئيس‌كل بانك مركزي نيز تعجب كند.