«ميتوانيم چند دقيقه باهم صحبت كنيم؟» اين جملاتي بود كه جانكري وزير امور خارجه امريكا در دقايق پاياني اولين دور مذاكرات ايران با 1+5 روي كاغذ نوشت و آن را به محمد جواد ظريف داد و با موافقت ظريف، به مذاكره 30 دقيقهاي پشت درهاي بسته طرفين منجر شد. اولين دور مذاكرات جديد ايران با 1+5، بامداد روز جمعه در سطح وزراي خارجه برگزار شد، مذاكراتي كه وجه مميزه آن، حضور وزراي خارجه ايران و امريكا در يك جلسه چهره به چهره بعد از 36 سال و ملاقات پشت درهاي بسته محمدجواد ظريف با جان كري بعد از نشست بود. همه طرفها از جمله وزراي خارجه ايران و امريكا شروع دور جديد مذاكرات را با تعبيرهايي مانند «سازنده» و «مثبت» توصيف كردند، ولي در همه موضعگيريها نوعي احتياط در مورد خوشبيني بيش از اندازه در مورد حل و فصل فوري اختلافات ديده ميشود.
به گزارش «جوان»، محمد جواد ظريف سحرگاه جمعه به همراه تيم جديد هستهاي ايران شامل مجيد تختروانچي، سيدعباس عراقچي، محمدنيا و حميد بعيدينژاد اولين دور مذاكرات ايران با 1+5 را بعد از انتخابات 24 خرداد ماه برگزار كردند.
ظريف سرپرست تيم مذاكرهكننده ايراني بعد از نشست يك ساعته با وزراي خارجه 1+5 و ديدار نيم ساعته پشت درهاي بسته با جان كري، در يك نشست مطبوعاتي شركت كرد و گفت كه در اين نشست بر ضرورت رفع نگرانيها و احقاق حقوق مردم ايران تأكيد كرديم. مهمترين نكتهاي كه ظريف در مورد اين نشست بيان كرد، تأكيد بر برداشته شدن تدريجي تحريمها و در قدم آخر، لغو كامل آنها، يعني چه تحريمهاي يك جانبه و چه تحريمهاي چند جانبه بود. وزير خارجه همچنين گفت: «ديدگاه مقام معظم رهبري مبني بر حرمت استفاده از سلاح كشتار جمعي مورد تأكيدمان قرار گرفت و اميدواريم با برخورد مثبت همه طرفها شاهد شكلگيري راهحل مورد قبول دو طرف باشيم تا بتوانيم كار را به پيش ببريم و پرونده هستهاي به زودي حل شود، پروندهاي كه هيچ ضرورتي براي وجودش نبود.»
ظريف تأكيد كرد اميدوار است كه اين اقدام در كوتاهترين زمان بايد صورت گيرد. به گفته ظريف او در اين نشست درباره برنامه و اهداف براي مثلاً يك سال آينده صحبت كرده است: «صحبت از گامها كرديم و اينكه لازم است گام اولي برداشته شود تا دو طرف خواستهها و نگرانيهايشان را بگويند و سپس آن را در طول زمان يك ساله به پيش ببريم و بتوانيم آنها را نهايي كنيم. ظريف اضافه كرد: ما خواستار حل سريع اين موضوع بوديم اما اعضاي ديگري بودند كه ميخواستند سريعتر از اين انجام شود. منابع ديپلماتيك نزديك به مذاكرات نيويورك از جمله يك مقام كاخ سفيد كه نامش فاش نشده، در گفتوگو با رويترز تأييد كردند كه ظريف يك روند زماني يك ساله براي «دستيابي» و «اجراي» توافقها را مطرح كرده است.
وزير امور خارجه همچنين در مورد ملاقات با وزير خارجه امريكا گفت: «گفتوگوي كوتاهي داشتيم كه در ديدارهاي بينالمللي انجام اين گفتوگوها و ديدارها معمول است و در آن بر ضرورت و اهتمام ويژه براي رسيدن به راهحل تأكيد كرديم و انتظار ميرود كه بتواند مناقشات را در زمان مناسب حل كند.» او صبح ديروز هم در صفحه فيسبوكي خودش گفت كه اين ملاقات حدود 30 دقيقه طول كشيده است. وزير امور خارجه اضافه كرد: جان كري در اين نشست از عزم اوباما براي پايان دادن به مسئله هستهاي ايران سخن گفت. ظريف گفت: «اميدواريم بتوانيم اين حرفهاي مثبت را كه در اين مذاكرات شنيده شد، با دقت و هوشياري در آينده به پيش ببريم و زمينه را براي حل مشكلات ايران فراهم كنيم.» وي افزود: «امريكاييها بايد به تعهداتشان عمل كنند و به دنبال راهحل باشند و در سياست خارجي خود از هوشياري و آيندهنگري استفاده كرده و حقوق مردم ايران را در نظر بگيرند.» ظريف همچنين در صفحه فيسبوك خودش نوشت: «كار تازه شروع شده است. راه درازي در پيش است كه ما با پشتكار و تلاش شبانهروزي و تمركز بر راه حل مبتني بر حقوق و منافع و رفاه مردم و اجتناب از اقدامات بيفايده تبليغاتي، آن را در حد ممكن كوتاه خواهيم كرد ولي به هر حال بايد صبر و دورانديشي را فراموش نكنيم.»
بازرسي از فوردو، امضاي پروتكل الحاقي و توقف غنيسازي سطح بالا
جان كري كه در طول مذاكرات در سمت راست محمدجواد ظريف نشسته بود، در گفتوگو با خبرنگاران گفت: ديدار با وزير امور خارجه ايران «بسيار سازنده» بوده است. كري در عين حال گفت: «نيازي به تكرار اين مسئله نيست كه تنها تغيير لحن در يك ديدار كه البته از آن استقبال ميكنيم، نميتواند پاسخگوي همه سؤالات و ابهامات موجود باشد و هنوز كارهاي بسياري مانده كه بايد انجام شود.» وي گفت كه از لحن مثبت جديد ايران در مذاكرات درباره برنامه هستهاياش خشنود است و تأكيد كرد: «ايران بايد تمايلش به شفافسازي درباره برنامه هستهاياش را با اعمالش نشان دهد.» كري در اين باره كه منظورش از شفافسازي چيست، صحبتي نكرد ولي او ساعاتي قبل از ملاقات با ظريف در گفتوگو با سي.بي.اس نيوز در پاسخ به اين سؤال كه «يك نمونه از گام ملموسي كه آنها ميتوانند براي مطمئن كردن جهان درباره كنار گذاشتن جاهطلبيهايشان بردارند، بدهيد؟» گفت: «آنها ميتوانند بلافاصله امكان بازرسي از فوردو را كه يك تأسيسات محرمانه و زيرزميني تقويت شده در دل كوه است و بدون شك چيزي نيست كه يك برنامه هستهاي صلحآميز داشته باشد، فراهم كنند.
آنها ميتوانند بلافاصله پروتكلها را امضا كنند، پروتكلهاي الحاقي جامعه بينالمللي درباره بازرسيها را. آنها ميتوانند پيشنهاد دهند كه داوطلبانه غنيسازي اورانيوم بيشتر از يك ميزان خاص را متوقف كنند و آن را در سطح پايين نگاه دارند، زيرا نيازي نيست براي يك برنامه صلحآميز در سطح بالاتري باشد. كارهاي زيادي وجود دارد كه ميتوانند انجام دهند.» معلوم نيست كه آيا كري اين درخواستها را در جلسه يك ساعته 1+5 يا ملاقات نيم ساعته رو در رو با ظريف هم مطرح كرده است يا نه. خبرنگار سي بياس از جان كري پرسيد: «امريكا در حال حاضر چه گامهاي جسورانهاي ميتواند اتخاذ كند تا به اين اقدامات(احتمالي) ايران پاسخ دهد؟» او جواب داد: « «من مطمئنم (ايرانيها) انتظار خواهند داشت كه امريكا با تغيير رژيم تحريمهايي كه امروزه داريم پاسخشان را بدهد.» كري در پاسخ به اينكه اگر آيا امريكا به لغو تحريمها عليه ايران تمايل خواهد داشت، گفت: تا زماني كه يك روند قابل راستيآزمايي و شفاف كه بر اساس آن بفهميم ايران دقيقاً با برنامه هستهاياش چه كار ميكند برقرار نشود، امريكا تحريمها را لغو نخواهد كرد.
لندن: خيلي زود است
كاترين اشتون، مسئول سياست خارجي اروپا بعد از پيام مذاكرات، آن را« مثبت»، « مهم» و «پرانرژي» توصيف كرد و گفت كه دور بعدي مذاكرات، روزهاي ۱۵ و ۱۶ اكتبر( 24 و 25 مهر ماه) در ژنو برگزار ميشود. هنوز مشخص نيست كه دور بعدي مذاكرات هم در سطح وزراي خارجه برگزار خواهد شد يا نه ولي اشتون و به احتمال زياد ظريف در دور بعدي مذاكرات حاضر ميشوند. كاترين اشتون همچنين تلويحا اين بحث را كه ظريف حل و فصل مسئله هستهاي ظرف يك سال را مطرح كرده، تأييد كرد و گفت كه ۱۲ ماه، زمان مناسبي براي حل و فصل پرونده هستهاي ايران است. اشتون همچنين گفت: «ما گفتوگويي درباره اينكه چگونه ميتوانيم يك جدول زماني جاهطلبانه را پيش ببريم تا ببينيم ميتوانيم به پيشرفت دست يابيم، داشتيم. ويليام هيگ، وزير امور خارجه بريتانيا، هم گفت كه لحن مقامات ايراني تغيير زيادي كرده است و اين جلسه «شروع خوبي» بود اما به گفته او «هنوز خيلي زود است كه آن را يك پيشرفت بزرگ بخوانيم» او گفت: «حالا وقتش است كه سراغ جزئيات برويم.» گيدو وستروله وزير خارجه آلمان، گفت كه ديدار وزيران امور خارجه 1+5 با همتاي ايرانيشان، لحن، فضا و روح بسيار متفاوتي نسبت به آنچه اين گروه به آن عادت داشت صورت گرفت و پنجره فرصت براي حل صلحآميز اين وضعيت باز شده است.
وزير امور خارجه آلمان گفت: «كلمات به تنهايي كافي نيستند آن چه مهم است اعمال و نتايج ملموس است. جزئيات بسيار مهم هستند، به همين دليل لازم است كه ما خيلي زود مذاكرات اساسي و جدي داشته باشيم.»به گفته وستروله، اعمال و كردار ايران بايد با گفتارش مطابقت داشته باشد. از طرف ديگر، وانگ ايي وزير خارجه چين ديروز تأكيد كرد موضوع هستهاي ايران بايد از طريق مذاكره و با ارائه يك بسته و راه حل نهايي خاتمه يابد. وي گفت: كشورها بايد با استفاده از شرايط مطلوب فعلي از طريق گفت وگو به يك راهحل نهايي براي موضوع هستهاي ايران برسند. وانگ با تأكيد براينكه جمهوري خلق چين همواره موضع عيني، بيطرفانه و مسئول درقبال موضوع هستهاي ايران داشته، افزود: پكن همچنان مذاكرات با هدف رسيدن به يك راه حل مسالمتآميز را اصل ميداند.
ظريف: بي تعارف صحبت كردم
- ظريف ديروز در صفحه فيسبوكي خود: «من صحبتم را با تأكيد صريح و بيتعارف بر غيرقانوني بودن ارجاع پرونده هستهاي ايران به شوراي امنيت و تحريمهاي بينالمللي ناشي از آن و نامشروع و بيفايده بودن تحريمهاي يك جانبه شروع كردم. سپسگفتم كه براي نشان دادن نرمش، بيشتر در مورد آينده و راه حل صحبت خواهم كرد بدون آنكه از اين مواضع دست بكشيم. ظريف همچنين نوشت: « انشاءالله يك روز همه صحبتهاي خودم در اين جلسه را به شما گزارش خواهم داد تا همه ببينند كه براي داشتن يك مذاكره خوب هيچ نيازي به عدول از مواضع نيست.»
- گيلاد اردان، وزير امنيت داخلي اسرائيل 5 مهر به روزنامه جروزالم پست گفت: «دست ندادن رئيسجمهوري ايران با همتاي امريكايياش ثابت كرد كه هيچ چيز عوض نشده است و بايد فشارها را بر ايران افزايش داد.»
