در حالي كه طرح كرملين براي خلع سلاح شيميايي سوريه مانع حمله امريكا به اين كشور شد اما كشورهاي غربي همچنان در صدد هستند با اعمال فشار بر روسيه به منظور تصويب قطعنامهاي كه احتمال گزينه نظامي عليه دمشق را رد نميكند، اراده مسكو را در حمايت از متحد استراتژيك خود بيازمايند؛ رويه غرب اما منجر به شكلگيري دور ديگري از جدال لفظي ميان روسيه و غرب شده است.
ولاديمير پوتين در سخنراني خود در نشست سازمان پيمان امنيت جمعي به كشورهاي همپيمان سابق شوروي سابق هشدار داد شبهنظاميان افراطگر كه در جنگ داخلي سوريه شركت دارند، ممكن است وارد كشورهاي آنها شوند. پوتين به رهبران كشورهاي سازمان پيمان امنيت جمعي تأكيد كرد كه شبه نظامياني كه با حكومت بشار اسد ميجنگند ممكن است حملات خود را فراتر از مرزهاي سوريه و خاورميانه گسترش دهند. وي به حمله تروريستي اخير در شهر نايروبي پايتخت كنيا اشاره كرد و افزود: گروههاي شبهنظامي در سوريه از ناكجا آباد نيامدهاند و پس از آن نيز ناپديد نخواهند شد. مشكل سرايت تروريسم از يك كشور به كشوري ديگر كاملاً واقعي است و ميتواند مستقيما منافع هركدام از كشورهاي ما را تحت تأثير قرار دهد. پوتين گفت: هرگونه مداخله نظامي خارجي عليه سوريه شكلي از حمله محسوب ميشود كه كل منطقه را به لرزه انداخته و قوانين بينالمللي را نقض خواهد كرد. پوتين گفت كه از تصميمش براي حمايت از اينكه مسكو اجازه به حمله عليه حكومت بشار اسد به دليل استفاده از سلاح شيميايي ندهد خرسند است.
از سوي ديگر رئيس كميته امور بينالملل دوماي دولتي روسيه گفت كه روسيه تنها تا حدود مشخصي بايد با كشورهاي غربي به مصالحه بپردازد و لازم است تا خطمشي مستقل خود را در خصوص مسائل بينالمللي، بهخصوص در رابطه با سوريه، دنبال كند. آلكسي پوشكوف يادآور شد: اين نظريه بسيار خطرناكي است كه برخي ميگويند روسيه تنها در صورت همراهي با كشورهاي غربي ميتواند به چيزي دست يابد.
پوشكوف در سخنراني روز گذشته خود گفت: سازش حد و مرز دارد. ما در خصوص مسئله ليبي تا حد امكان سازش به خرج داديم و چه شد؛ همه بازنده شدند. اكنون ما نبايد از هدف اصلي امريكا در سوريه كه تغيير رژيم آن است حمايت كنيم. هدف اصلي امريكا نه حل مشكل تسليحات شيميايي در سوريه، بلكه سرنگوني رژيم بشار اسد است. به عقيده اين مقام دوما، باراك اوباما از طرح عمليات نظامي عليه سوريه صرفنظر نكرده است، چراكه نميخواهد در داخل امريكا به عنوان رئيسجمهوري ضعيف تلقي شود.
از سوي ديگر معاون وزير خارجه روسيه با ابراز اميدواري نسبت به توافق اعضاي شوراي امنيت در مورد قطعنامه مربوط به سوريه طي اين هفته، تأكيد كرد اگر امريكا درصدد تصويب قطعنامهاي براي اجراي سناريوي خود باشد، روسيه قطعاً از آن حمايت نخواهد كرد.
سرگئي ريابكوف گفت: طرح بسيار ساده است، همانطور كه «ولاديمير پوتين» رئيسجمهوري روسيه هم به آن اشاره كرده، ابتدا قطعنامهاي اين هفته يا هفته ديگر در مورد سوريه تصويب ميشود كه مبتني بر بند هفتم منشور سازمان ملل نيست. در حقيقت در اين رابطه چند مرحله وجود دارد. در ابتدا بايد مسئله عدم اجراي تعهدات ديده شود، سپس ارزيابي از تهديدات ناشي از آن براي جامعه بينالملل و امنيت جهاني صورت بگيرد، بعد از آن ميتوان بند هفتم منشور سازمان ملل را مبناي اقدامات قرار داد. بنابراين اكنون در قطعنامه بايد از تلاش سوريه براي پيوستن به سازمان منع استفاده از تسليحات شيميايي حمايت شود و در آن نبايد استنادي به اصل هفتم صورت بگيرد.
وي با اشاره به اينكه مشكل اينجاست كه بايد ديد هدف از قطعنامه چه بايد باشد، تأكيد كرد: اگر شركاي امريكايي ما تلاش دارند كه از طريق اين قطعنامه به اعمال فشار پرداخته و فرمولي براي اجراي سناريوهاي مورد نظر خويش بهوجود آورند، قطعاً ما نميتوانيم از آن حمايت كنيم.
ريابكوف افزود: متأسفانه اكنون بسياري از مسائل حاكي از آن است كه امريكاييها تمايل دارند كه چنين سندي را تهيه كنند و من صادقانه بگويم به احتمال زياد، ما با آن مخالفت خواهيم كرد. اين به منزله آن است كه آنها تمايل دارند برخلاف توافقاتي كه در ژنو صورت گرفته، اقدام كنند. متوجه هستيد، مشكل اصلي در حال حاضر اين مسئله است.
پيششرط فرانسه براي شركت ايران در ژنو ۲
وزير خارجه فرانسه ضمن مهم ارزيابي كردن حضور ايران در كنفرانس ژنو ۲ در عين حال با پيششرط گذاشتن براي اين كشور گفت: ايران بايد هدف اين كنفرانس را بپذيرد. «لوران فابيوس» در ديداري با شوراي سردبيري نيويوركتايمز گفت: «ايران بايد هدف اين كنفرانس را بپذيرد؛ تشكيل دولت انتقالي كه «بشار اسد» رئيسجمهور سوريه در آن حضور ندارد.»
وي افزود: «ايران بايد بداند كه اين پاداشي در زمينه همه همكاريهاي نرم درباره برنامه هستهاي اين كشور يا ديگر مسائل بين اين كشور و غرب نيست.»
رئيس دستگاه ديپلماسي فرانسه همچنين گفت كه دليل محكمي براي حضور ايران در (اين مذاكرات) وجود دارد و گفت: «اگر شما خواستار صلح هستيد، اين موضوع بين آنهايي رخ ميدهد كه با هم ميجنگند و ايران در اين بحران درگير است.»
وزير خارجه در ادامه گفت: «براي ايرانيان بايد روشن شود كه بين مسئله سوريه و برنامه هستهاي ايران ديواري مانند ديوار چين وجود دارد. آنها نميتوانند بگويند ما درباره راهكاري در سوريه توافق كرديم تا شما درباره تسليحات هستهاي كوتاه بياييد. نه اينها دو موضوع متفاوت هستند.»
