در آستانه سفر دكتر حسن روحاني، رئيسجمهور محترم ايران به نيويورك براي شركت در اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل، سخنگوي كاخ سفيد اعلام كرد: «واشنگتن آماده است با ايران بر اساس احترام متقابل تعامل كند.» اين اظهار نظر يك مقام كاخ سفيد، اعتراف به عدم رعايت احترام متقابل با ايران در گذشته است.
امريكاييها تاكنون بر اساس اعتراف خود، خواهان برخورد و تعامل با ايران از موضع برتر بودهاند. دليل اصلي عمده مشكلات بين ايران و ايالات متحده امريكا طي 34 سال گذشته، همين موضع امريكا بوده است. البته اين موضع خودبرترپنداري امريكا ريشه در هويت سياسي نظام مستقر در ايالات متحده به عنوان محور نظام سلطه دارد؛ هويتي كه به امريكا خلق و خوي استكباري داده و موجب شده امريكاييها در برخورد با ديگر ملتها و دولتها، همواره خود را در موضع برتر بدانند. سلطهگري، تجاوزگري، درندهخويي و چپاول و غارت منابع ملتهاي مظلوم از سوي دولت امريكا در چند دهه اخير، بخشي از تاريخ اين كشور به حساب ميآيد.
اين تاريخ در ارتباط با ملت ايران، چه در دوران قبل از انقلاب و چه در دوران بعد از انقلاب، از شفافيت برخوردار بوده و ملت ايران با چهره امريكا به خوبي آشنايي دارد. بر اساس همين شناخت بود كه حضرت امام (ره) از رابطه امريكا و ايران، با عناويني چون رابطه گرگ و ميش و رابطه «ظالم و مظلوم» ياد كرده و فرمودند: «ما رابطه با امريكا را ميخواهيم چه بكنيم؟» حضرت امام(ره) از قطع رابطه امريكا استقبال نموده زيرا ميدانستند كه اين رابطه براي ملت ايران جز خسارت پيامد ديگري ندارد. اكنون با گذشت بيش از سه دهه از قطع روابط ايران و امريكا، سخنگوي كاخسفيد اعلام ميدارد، واشنگتن آماده است با ايران بر اساس احترام متقابل تعامل كند. حال بايد نسبت به اين موضع امريكاييها چه واكنشي نشان داد و آن را چگونه تفسير كرد؟
آنچه بديهي است،دليل قطع رابطه امريكا با ايران و استقبال ايران از اين قطع رابطه و ايستادگي نظام و ملت بر موضع عدم مذاكره و رابطه با ايالات متحده، همان «خود برترپنداري» امريكاييها بوده است.
حضرت امام (ره) پس از قطع رابطه ايران و امريكا، تنها شرط برقراري رابطه با امريكا را اينگونه بيان فرمودند: «ما با امريكا رابطه برقرار نخواهيم كرد، مگر آدم شود.» رهبر فرزانه انقلاب اسلامي در خصوص امريكا طي ساليان اخير نيز همين موضع حضرت امام (ره) را داشتهاند. مراد از آدم شدن امريكا در كلام امام (ره)، يعني اينكه دولتمردان اين كشور از خلق و خوي استكباري و خودبرترپنداري فاصله گرفته و اساس تعامل خود با ديگران را «احترام متقابل» قرار دهند.
احترام متقابل، يعني پذيرش موجوديت طرف مقابل و تمامي حقوقي كه او دارد و رعايت حفظ و برخورداري اين حقوق در همه شرايط. امريكاييها طي دهههاي اخير نه تنها حقوق ملت ايران را به رسميت نشناختهاند، بلكه در بسياري از موارد با حقوق ملت ايران مقابله كرده و به دنبال ضايع كردن اين حقوق بودهاند. اينك امريكاييها اظهار ميدارند ميخواهند حقوق ملت ايران را محترم بشمارند. بديهي است كه ملت ايران از اين موضع، استقبال خواهد كرد، اما ملت ايران هوشمند است و فريب نميخورد. ملت ايران آنگاه از اين موضع استقبال خواهد كرد كه دولتمردان امريكايي، در قول و عمل صادق باشند.
صداقت امريكايي براي اثبات نزد ملت ايران، خيلي نياز به زمان ندارد. امريكاييها ميتوانند با پذيرش حقوق هستهاي ملت ايران و برخوردار بودن جمهوري اسلامي از چرخه سوخت هستهاي، لغو تمامي تحريمهاي يكجانبه، لغو قطعنامههاي شوراي امنيت عليه ايران، آزاد كردن اموال و پولهاي بلوكه شده ايران در امريكا و قطع حمايت از گروهكهاي ضدانقلابي و تروريستي فعال عليه ايران، صداقت خود را در عمل به ملت ايران اثبات نمايند. آيا امريكا حاضر است در عمل بر اساس احترام متقابل با ايران عمل كند؟ به زودي رفتار عملي امريكاييها نشان خواهد داد كه در اين موضوع صداقت دارند يا خير؟