
چند سالي بود كه يكي از برنامههاي ثابت نوروزي تلويزيون مسابقه «مردان آهنين» يا همان «قويترين مردان ايران» بود كه از شبكه سوم سيما در روزهاي تعطيلي عيد پخش ميشد. اين برنامه با آنكه بينندگان ثابتي براي خود به دست آورده بود و بعد از چند سال اجراي مداوم به عنوان يكي از شناخته شدهترين برنامههاي ورزشي تلويزيون به شمار ميرفت اما محتواي برنامه و حواشي آن باعث شده بود تا انتقادات جدي به برگزاري آن وارد شود. صدا و سيماي امسال قيد اجراي اين برنامه پربيننده را زد و در برنامههاي عيد نوروز خبري از مسابقه قويترين مردان ايران نشد.
مسابقه مردان آهنين از اواخر دهه ۷۰ وارد برنامه شبكه سوم سيما شد؛ برنامهاي كه شركتكنندگان آن را ورزشكاران رشته بدنسازي و پرورش اندام تشكيل ميدادند. اين رشته ورزشي يكي از گستردهترين و پرطرفدارترين ورزشهايي است كه در ايران وجود دارد. باشگاههاي متعدد بدنسازي در شهرها و محلات در حال فعاليت هستند و هر ساله تعداد زيادي از جوانان و نوجوانان را جذب ميكنند. تغيير فيزيكي فرم بدن ورزشكار شايد مهمترين جاذبه اين ورزش باشد. اما مصرف داروها يا شبه داروها به عنوان مكملهاي غذايي براي تسريع در تغيير فرم فيزيكي و رسيدن به شرايط مطلوب بدني باعث شده است تا بدنسازي با مافياي واردات محصولات دارويي رابطه گرمي داشته باشد. تشويق افراد فعال در رشته بدنسازي به استفاده از مكملهاي دارويي بدون نظارت پزشك باعث ايجاد ناراحتيها و عوارض مختلفي در ورزشكاران اين رشته ميشود؛ عوارضي كه گاه به قيمت جان ورزشكار تمام خواهد شد. به همين دليل يكي از ايرادات ثابتي كه به برنامه قويترين مردان گرفته ميشد تبليغ غير مستقيم برنامه براي روي آوردن ورزشكاران رشته بدنسازي به استفاده از قرص و آمپول براي رشد سريعتر عضلات بود.
يكي ديگر از مهمترين انتقادات به اين برنامه حواشياي بود كه دامنگير برخي از شركتكنندگان در مسابقه شد. خبرهايي از جرائم صورت گرفته توسط بعضي از ورزشكاران شركت كننده در اين مسابقه كه صاحب رتبه نيز شده بودند يكي از داغترين اخبار حوادث روزنامهها بود؛ كساني كه به واسطه حضور در اين مسابقه چهرههاي آشنايي براي مردم به شمار ميآمدند و تلويزيون سعي ميكرد تا از آنها الگوهاي اخلاقي بسازد با دست زدن به جرائمي مانند زورگيري تمامي زحمت فرهنگسازي صدا و سيما! را به باد ميدادند.
امسال با حذف مسابقه «مردان آهنين» اين تصور به وجود آمده بود كه صدا و سيما به خواست اذهان عمومي در پايان دادن به يك برنامه غير موجه كه تنها بازخورد بيرونياش تبليغ باشگاههاي بدنسازي و تشويق جوانان به استفاده از هر راه ممكن جهت داشتن بدنهاي عضلاني خارقالعاده بود، احترام گذاشته است اما واكنش مسئولان فدراسيون بدنسازي و زيبايي اندام به حذف اين برنامه، حاشيههاي جديدي را به وجود آورد.
دبير فدراسيون بدنسازي و زيبايي اندام در مصاحبه با يك سايت خبري دليل برگزار نشدن اين مسابقه را مسائل مالي عنوان كرد. احمد بلاسي در اين زمينه گفت: قرار بود اين رقابتها اسفندماه برگزار شود و در عيد هم از طريق تلويزيون پخش شود تا مانند سالهاي گذشته شاهد پخش «مردان آهنين» باشيم، اما امسال تلويزيون براي پخش اين رقابتها، پول هنگفتي از ما درخواست كرد، ما اين پول را نداشتيم و تصميم گرفتيم كه اين رقابتها را برگزار نكنيم. اما اظهارات دبير فدراسيون با واكنش فرامرز خودنگاه روبهرو شد. خودنگاه كه به عنوان داور ثابت در تمامي ادوار برگزاري برنامه «قويترين مردان» حضور داشت، در گفتوگو با فارس ضمن رد ادعاي بلاسي گفت: مطرح كردن چنين مسئلهاي كه صدا و سيما خواستار پول هنگفتي شده است درست نيست. در سالهاي گذشته هم همينطور بوده است كه صدا و سيما نه تنها خودش اسپانسر مسابقات را ميآورد بلكه به فدراسيون هم كمك ميكرد.
رئيس پيشين كميته قويترين مردان ايران تصريح كرد: ۱۳ سال است كه اين مسابقات مهمان خانه علاقهمندان و مردم است، اما امسال خبري نيست. متأسفانه مديريت ضعيف فدراسيون پرورش اندام عامل اصلي برگزار نشدن مسابقات بود. هر سال اين برنامه را مردم در كنار خانوادههايشان تماشا ميكردند، اما به خاطر عملكرد ضعيف دوستان امسال خبري نيست. اين اظهارات را ميتوان در كنار بحران مالي كه دامنگير صدا و سيما شده است قرار داد و به اين نتيجه رسيد كه اگر مردان آهنين توانايي مالي اجرا داشت باز هم امسال شاهد اجراي آن بوديم. نگرانيها در مورد عواقب سوء اجتماعي اين گونه برنامهها هم در سايه توجيه مالي خوبي كه ميتوانست برگزاري اين مسابقه را به همراه داشته باشد، ناديده گرفته ميشد. گويا ناتواني مالي صدا و سيما و عدم جذب اسپانسر اين بار به نفع فرهنگ جامعه شده است و با حذف يك برنامه به ظاهر سرگرمكننده ورزشي باعث شد تا ساير برنامههاي توليدي صدا و سيما جايگزين آن شوند.
هنوز هم در ميان اينكه بدنسازي يك ورزش مستقل است يا مجموعهاي از تمرينات مكمل ساير ورزشها حرف و حديثهاي زيادي وجود دارد. در فرهنگ ما نيز كشتي به عنوان ورزش پهلواني شناخته شده و در قياس پهلواني و قهرماني مردم به سمت پهلوان اخلاق مدار بيشتر سوق دارند تا يك قهرمان عضلاني كه پايبنديهاي اخلاقياش چندان شناخته شده نيست و حتي خبرهاي مربوط به جرائمش در رسانهها منتشر ميشود. امسال حذف خواسته يا ناخواسته مسابقه «قويترين مردان ايران» با آنكه ترك عادتي ۱۳ ساله بود اما ميتواند حركتي رو به جلو براي جبران ۱۳ سال اشتباه گذشته باشد.