گرروه سیاسی قانون-اجرای فاز دوم قانون هدفمند کردن یارانهها این روزها آنقدر برای نمایندگان مجلس موجبات نگرانی را فراهم آورده است که کار به تهدید رئیس جمهور به استیضاح و عدم کفایت سیاسی رئیس جمهور هم کشیده شده است. اما همچون همیشه پشت این تهدید مردی به نام علی مطهری قرار دارد که تجربه دوبار مطرح کردن سوال از رئیس جمهور نشان داده است با کسی شوخی ندارد و اگر بخواهد میتواند شرایط را برای استیضاح و عدم کفایت سیاسی رئیس جمهور هم فراهم کند. نکته اینجاست که آیا دولت از این سنخ تهدیدات آن هم در شرایطی که تنها ۶ ماه تا پایان عمرش باقی مانده و میتواند به برخی مصلحت سنجیها امید داشته باشد، میترسد؟
استیضاح رئیسجمهور در صورت اجرای فاز دوم هدفمندی
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس گفت: اگر دولت بدون اجازه مجلس فاز دوم هدفمندی یارانهها را اجرا و قیمت کالاها را افزایش دهد، باید احمدینژاد را استیضاح و عدم کفایت سیاسی وی را مطرح کرد. علی مطهری در رابطه با احتمال اجرای فاز دوم هدفمندی یارانهها و به دنبال آن افزایش قیمت نان و بنزین به ایلنا گفت: طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی دولت تا پایان سال جاری حق اجرای فاز دوم هدفمندی یارانهها و افزایش قیمتهای موضوع این قانون را ندارد. البته دولت میتواند با پیش بینی منابعی در بودجه سال ۹۲ کل کشور اجرای فاز دوم را به مجلس پیشنهاد و بعد از تصویب اجرا کند. نماینده تهران، ری، شمیرانات واسلامشهر خاطرنشان کرد: اگر دولت بخواهد بدون اجازه مجلس فاز دوم هدفمندی یارانهها را در کشور اجرا کند و قیمت کالاهای موضوع این قانون را افزایش دهد به نظر من کار از سوال گذشته و باید رئیس جمهور را استیضاح و عدم کفایت سیاسی وی را مطرح کرد تا پس از برکناری او طبق قانون ظرف ۵۰ روز رئیس جمهور جدید انتخاب شود.
جهش از سوال به استیضاح
علی مطهری از نمایندگان اصولگرای منتقد دولت طی ۷-۶ سال اخیر یکی از جدیترین مخالفان دولت بوده است. این مخالفتها با کلید زدن دو مرتبه سوال از رئیس جمهور شکل جدی تری به خود گرفته بود. سوالی که یک بار در مجلس هشتم رئیس جمهور را به مجلس کشاند و یک بار هم در مجلس نهم تا پای اجرایی شدن آن جلو رفت اما با دستور مقام معظم رهبری منتفی شد. ۴۹ روز پیش در اول آذرماه سال جاری و در شرایطی که زمان حضور رئیس جمهور در مجلس هم تعیین شده بود مقام معظم رهبری در دیدار با جمعی از بسیجیان سراسر کشور فرمودند: «طرح سوال از رئیس جمهور تا اینجا کار مثبتی بود، هم نشان دهنده احساس مسئولیت مجلس و هم آمادگی مسئولان دولتی برای پاسخگویی است، اما ادامه این کار آن چیزی است که دشمن میخواهد. از نمایندگان محترم، تقاضا میکنیم از اینجا به بعد ادامه ندهند.» پس از این صحبتهای رهبری بود که نمایندگان سوال کننده از رئیس جمهور انصراف خود را اعلام کردند. البته همان روزها بود که علی مطهری طی گفتوگویی به دولت هشدار داد که توقف سوال از رئیس جمهور به دستور رهبری به معنی متوقف شدن ابزارهای نظارتی مجلس نیست. هشدار مطهری در مورد استیضاح رئیس جمهور در صورت اجرای فاز دوم قانون هدفمندی هم نشان از جدیت وی دارد. جدیتی که بعید نیست سرانجام خوبی برای رئیس جمهور و تیمش نداشته باشد و وی را عاقبت بخیر نکند!
رئیس جمهور چگونه استیضاح میشود؟
بر اساس آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی نمایندگان مجلس مىتوانند رئیس جمهور را درمقام اجراى وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرایى کشور مورد استیضاح قرار دهند. این استیضاح وقتى قابل طرح است که حداقل به امضاى یک سوم نمایندگان برسد. همچنین بر اساس اصل ۸۹ قانون اساسی در صورتی که حداقل یک سوم از نمایندگان مجلس شورای اسلامی رئیس جمهور را در مقام اجرای وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرایی کشور مورد استیضاح قرار دهند، رئیس جمهور باید ظرف مدت یک ماه پس از طرح آن در مجلس حاضر شود و در خصوص مسائل مطرح شده توضیحات کافی را بدهد. در صورتی که پس از بیانات نمایندگان مخالف و موافق و پاسخ رئیس جمهور، اکثریت دو سوم کل نمایندگان به عدم کفایت رئیس جمهور رأی دادند مراتب برای اجرای بند ۱۰ اصل یکصد و دهم به اطلاع مقام معظمرهبری میرسد. در بند ۱۰ اصل ۱۱۰قانون اساسی آمده است: عزل رئیس جمهور با در نظر گرفتن مصالح کشورپس از حکم دیوان عالی کشور به تخلف وی از وظایف قانونی، یا رای مجلس شورای اسلامی به عدم کفایت وی بر اساس اصل هشتاد و نهم.
جلسهای که هم تکذیب شد و هم تایید
اما علت این همه نگرانی نمایندگان از اجرای فاز دوم قانون هدفمند کردن یارانهها از کجا نشات میگیرد؟ شاید عمدهترین دلیل این اختلافات این باشد که رئیس جمهور طی نامهای درخواست حضور در مجلس را کرده بود تا در مورد آنچه که «مسائل جاری» کشور خوانده شده بود صحبت کند. خبر ارسال این نامه را یکی از اعضای هیات رئیسه به رسانهها داد و معاون پارلمانی رئیس جمهور با تایید آن گفت: محمود احمدینژاد چهارشنبه هفته آینده ۲۷ دی به منظور رایزنی با نمایندگان و بررسی مسائل جاری کشور به مجلس شورای اسلامی میرود. لطف ا... فروزنده در همین ارتباط گفت: رئیس جمهور در این دیدار و به منظور افزایش تعامل و همکاری با مجلس به بیان برخی مسائل جاری کشور ازجمله موضوعات اقتصادی و اجرای برخی طرحها و پروژههای اقتصادی به منظور مدیریت تحریمهای تحمیلی دشمنان بر ملت و مدیریت آنها میپردازد. احتمالا لایحه بودجه هم یکی از مسائلی است که احمدینژاد راجع به این موضوع با توجه به شرایط موجود با نمایندگان به تبادل نظر خواهد پرداخت. با همه این تفاسیر یک تحلیل از این جلسه و دیدار بیشتر وجود نداشت و آن هم این بود که رئیس جمهور قصد دارد در مورد اجرای فاز دوم قانون هدفمند کردن یارانهها با مردم صحبت کند. آنچنان که یک عضو دیگر هیات رئیسه روز گذشته در همین مورد به فارس گفت: درخواست رئیسجمهور در جلسه آتی هیات رئیسه بررسی خواهد شد تا هماهنگیهای لازم درباره حضور ایشان در مجلس فراهم شود. وی با بیان اینکه هدفمندکردن یارانهها و بررسی مسائل اقتصادی کشور علت درخواست رئیسجمهور برای حضور در مجلس بوده است، خاطر نشان کرد: به نظر میرسد درخواست رئیسجمهور برای حضور در جلسه غیرعلنی مجلس باشد.
این همه اصرار برای چیست؟
اصرار رئیس جمهور برای اجرای فاز دوم قانون هدفمند کردن یارانهها به قول خودشان تنها جنبه معنوی دارد و دولت در پی آن است تا اجرای این قانون را در همین دولت به پایان برساند. موضوعی که به نظر نمیرسد تنها دلیل اصرار دولت برای اجرای قانون هدفمندی باشد. چراکه از شواهد اینگونه برمی آید که دولت قصد دارد در همین چندماه باقی مانده از عمر دولت نه تنها فاز دوم این قانون را اجرایی کند بلکه قیمتها را به صورت صد در صد آزاد کند و کل قانون را یکجا به مرحله اجرا دربیاورد. همین هدف کافی است برای اینکه به درآمدهای هنگفت به وجود آمده برای دولت ناشی از این کار فکر کرد. درآمدهایی که برای رقابتهای انتخاباتی سال آینده که دولت برای آن برنامهریزی وسیعی صورت داده است به کار دولت میآید.