در پي افزايش توليد تخممرغ در ماههاي آغازين امسال، دو وزارتخانه جهاد و صنعت و تجارت با صادرات تخممرغ در ارديبهشت ماه موافقت و عوارض ۷۰ درصدي صادرات را نيز لغو كردند اما اين تصميم فقط دو ماه دوام داشت و در شرايطي كه صادركنندگان با بازارهاي هدف به توافق رسيده بودند براي انعقاد قرارداد يك ساله، دولت به بهانه تنظيم بازار و جلوگيري از افزايش قيمت در آستانه ماه مبارك رمضان مرزها را بست و از صادرات تخممرغ جلوگيري كرد. اين اقدام دولت موجب فرار مشتريان شد به طوري كه كشور عراق با جايگزين كردن تركيه به جاي ايران، بازار باثباتتري براي خود برگزيد و به اين ترتيب بازار افغانستان نيز از دست رفت.
علاوه براين، در اواسط تابستان با افزايش توليد و گران شدن قيمت سويا، مرغداران دچار مشكل شدند و با ارسال نامههاي جداگانه به وزارت صنعت، رئيسجمهور و مجلس افزايش قيمتها يا خريد مازاد توليد از سوي دولت را خواستار شدند. اما با توجه به اينكه دولت امكان خريد مازاد توليد تخممرغ را نداشت مجدداً صادركنندگان را به صادرات تشويق كرد و با رسانهاي كردن صادرات مازاد توليد تخممرغ از صدور شش هزار تن تخممرغ در ماه خبر داد. اما به گفته توليدكنندگان اين تصميم ديرهنگام از سوي دولتمردان ديگر سودي نداشت، زيرا با بسته شدن چندباره مرزها در سال جاري، صادرات تخممرغ در ماههاي پاياني سال ديگر امكان نداشت.
در اينباره يك عضو تعاوني مرغداران مركز با تأييد اينكه امكان صادرات از بين رفته در گفتوگو با «جوان» افزود: در ماههاي گذشته با بسته شدن مرزها طرفهاي خارجي زيان كردند و پولهايي كه به مرغداران ايراني داده بودند، سوخت شد از اين رو دولتمردان صادرات تخممرغ را در ماههاي پاياني سال، از فكرشان خارج كنند.
وحيد هراريان در پاسخ به اين سؤال كه چرا تخممرغ در ميادين ميوه و ترهبار كمياب شده افزود: تخممرغ كمياب نشده و به وفور در بازار موجود است اما ميادين ميوه و ترهبار به جاي اينكه تخممرغ را با قيمت مصوب از مرغداران بخرد با قيمت پايين از دلالان ميخرد و ۷۰۰ تومان گرانتر از قيمت مصوب و بازار آزاد ميفروشند. وي با اشاره به اينكه احتمالاً در اين دو روز اخير با دلالان نتوانستند به توافق برسند، گفت: قيمت مصوب ۳۱۰۰ تومان است در حالي كه در ميادين كيلويي ۳۸۰۰ تا ۳۹۰۰ تومان عرضه ميشود كه نوعي تخلف است. وي با تكذيب افزايش قيمت در بازار گفت: روز دوشنبه، تخممرغ را كيلويي ۲۳۵۰ تومان در درب مرغداري فروختيم در حالي كه قيمت مصوب ۳۱۰۰ تومان است، با اين وضعيت چگونه قيمت در بازار به ۴ هزار تومان رسيده است.
سويا گران شد
هراريان همچنين از افزايش ۲۰۰ توماني هر كيلو سويا خبر داد و تأكيد كرد: در ۱۰ روز گذشته سويا كيلويي ۲۰۰ تومان گران شده و قيمت آن به ۱۳۵۰ تومان رسيده است. وي تأكيد كرد: متأسفانه متوليان خود را كنار كشيدند و بازار تخممرغ به دلالان سپرده شده و قيمتها توسط آنها كاهش يا افزايش مييابد و دليل نوسان قيمتهاي اخير همين دلالبازي سودجويان است نه زيادهخواهي توليدكنندگان. عضو تعاوني مرغداران افزود: اكنون به دليل بالا رفتن قيمت دان مرغ، توليد صرفه اقتصادي ندارد و توليدكنندگان با نصف ظرفيت خود توليد ميكنند اما با توجه به تقاضاي بازار عرضه كم نشده است. وي همچنين خواستار شد: براي جلوگيري از ايجاد التهاب در بازار، مانند فرآوردههاي لبني، جلسات منظم در ستاد تنظيم برگزار شود و از نگاه نقطهاي به اين محصول پرهيز شود.
اهداف صادراتي محقق نشد
رئيس هيئت مديره اتحاديه مرغ تخمگذار استان تهران نيز با اعلام اينكه به اهداف صادراتي دست نيافتيم، گفت: بنا بر برنامه پنجساله پنجم توسعه، سالانه ۹۰۰ هزار تن تخممرغ در كشور توليد ميشود و به اهداف اين برنامه دسترسي پيدا كردهايم ولي براي صادرات اين محصول به برنامههاي پنجم توسعه دست نيافتهايم و بهرغم صفر شدن تعرفه صادراتي، ميزان آن بسيار ناچيز است.
ناصر نبيپور افزود: اتحاديه نماينده صادرات تخممرغ در ازاي هر كيلوگرم ۵۰۰ تومان ضمانت بانكي براي عرضه ارز حاصل از صادرات دريافت ميكند كه با توجه به ميزان صادرات، نقدينگي بالايي را براي مرغداران ميطلبد. اين فعال بخش خصوصي ادعا كرد؛ عراق در ازاي دريافت تخممرغ به صادركنندگان، ريال ايران پس ميدهد و صادركنندگان دلاري براي عرضه در بازار مبادلات ارزي ندارند.
نبيپور ادامه داد: طبق آمار موجود وزارت جهاد كشاورزي ۱۵۰ هزار تن تخممرغ مازاد توليد در كشور وجود دارد، در حالي كه كشورهاي آسياي ميانه، افغانستان، عراق و كشورهاي عربي با توجه به توليد خود و كشورهاي همجوار، نيازمند ۵۰ هزار تن تخممرغ در سال هستند. وي تصريح كرد: بستهبندي ۱۲ شانهاي مورد نياز براي صادرات از كشور واردكننده به ايران ميآيد، پر شده و دوباره به كشور واردكننده صادر ميشود.
