رجب از جمله ماههاي حرام است و آغاز و ادامه جنگ مگر جنگهاي دفاعي در آن حرام است؛ به همين جهت ديه جناياتي كه در اين ماه اتفاق ميافتند در اصطلاح فقهي تغليظ و سنگين تر ميشود. همين مسئله بازدارندگي در برابر ارتكاب به جرم و جنايت و گناه در جامعه ايجاد ميكند. اين نكته در آمار ارائه شده درباره ميزان تصادفات، جنايات و تخلفات صورت گرفته در اين ماه از سوي مراجع انتظامي و قضايي مشهود است.
علاوه بر اين، در حديثي از پيامبراكرم (ص) آمده اگر كسي يك روز در اين ماه را روزه بگيرد، خشنودي خدا را به دست آورده و از خشم خدا به دور خواهد شد و درهاي جهنم بر او بسته ميشوند. همچنين اگر كسي سه روز از ماه رجب كه از پنج شنبه آغاز و به شنبه ختم ميشود را روزه بدارد، فضيلت زيادي كسب خواهد كرد. روزه داري كه در ماه رجب به آن بسيار تأكيد و تشويق شده، روح فرد را لطيف ميكند و معنويت و حالت روحاني كه در فرد به وجود ميآورد، در رفتار و سكنات وي اثر مثبتي به جا ميگذارد كه اين مسئله به طور مستقيم برخوردهاي اجتماعي را متاثر ميكند. به طوري كه در ماههايي كه گرايش مردم به معنويات بيشتر است، ميبينيم خلق و خوي افراد جامعه در برخوردهاي اجتماعي نرم تر و ملايمتر و همگرايي در سطح اجتماع پررنگ تر است.
همچنين، وجود ايام ولادت حضرت علي(ع) و مبعث روزهاي شادي را براي مسلمين به همراه دارد كه اين شادي در برگزاري جشنها و مراسم ازدواج جوانان به جامعه سرايت ميكند.
از اعمال و عبادات اجتماعي كه در اين ماه وارد شده مسئله اعتكاف است كه از جهاتي شبيه مراسم حج است و در آن مسلمانان و به خصوص جوانان در فضاي خاصي گرد هم جمع ميشوند و علاوه بر اينكه به عبادت ميپردازند، در مورد مسائل جامعه اسلامي و راه حلهاي آنها گفت و گو ميكنند. به عبارتي هم مشكلات را ميفهمند و هم به فكر برطرف كردن آن ميافتند.
به طور خلاصه و در يك كلام، هر چه بيشتر مردم به مسائل معنوي روي بياورند و از گناه فاصله بگيرند، مانند آجرهاي سالمي ميشوند كه يك ساختمان بيعيب به نام جامعه اسلامي را ميسازند كه از هر نوع گناه و آلودگي اجتماعي مبرا است.
