يادگيري زبان دوم و سوم به يكي از ضرورتهاي زندگي در دنياي مدرن امروز تبديل شده است. از اين رو نظامهاي آموزشي و پرورشي كشورهاي گوناگون برنامهريزيهاي متعددي را براي اين موضوع انجام ميدهند.
در كشور ما هم در همين راستا و به دليل شكستن انحصار زبان انگليسي در مدارس، شوراي عالي آموزش و پرورش در سال ۸۰ مصوبهاي را تصويب كرد تا از اين طريق به جز زبان انگليسي، پنج زبان ديگر دنيا در مدارس تدريس شود.
اما با گذشت ساليان متوالي، همچنان اين مصوبه در حال خاك خوردن است و كمترين حركتي از سوي مسئولان امر در اين خصوص صورت نميگيرد.
اين در حالي است كه در همين سالها زبان انگليسي با تبليغات گسترده، خود را به مردم تحميل كرده است.
هرچند تدريس چند زبان خارجي در مدارس و شكستن انحصار زبان انگليسي اقدامي مثبت و لازم است اما عملكرد ضعيف مدارس در تدريس زبان انگليسي و هجوم خانوادهها به مراكز و مؤسسات خصوصي آموزش زبان، يكي از عواملي است كه بايد مرتفع شود زيرا ميتواند سبب شكست طرح شش زبانه شدن مدارس باشد.
احتياط، قاطعيت، تناقض!
به نظر ميرسد كه مسئولان آموزش و پرورش در اين مقطع قصد دارند بار ديگر پرونده مصوبه سال ۸۰ را باز كنند.
البته در اين ميان، برخي مديران آموزش و پرورش با احتياط در اين باره سخن ميگويند و برخي ديگرشان با قاطعيت. روز گذشته دبير شوراي عالي آموزش و پرورش از اجراي مصوبهاي مبني بر آموزش شش زبان خارجي در مدارس خبر داد و به مهر گفت: اين زبانها طبق تشخيص آموزش و پرورش در مدارس مورد نظر آموزش داده ميشود.
مهدي نويد ادهم افزود: طبق مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش زبانهاي آلماني، ايتاليايي، اسپانيايي، روسي و فرانسوي در مدارس مورد نياز آموزش و پرورش و بر اساس نياز و تقاضا آموزش داده ميشود.
وي افزود: توليد متون و مواد درسي اين زبانها به سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي واگذارشده و اجراي آن نيز به عهده آموزش و پرورش است كه آنها ميتوانند در مناطقي كه نياز و تقاضا در اين زمينه وجود دارد، آموزشهاي خود را در هر يك از زبانهاي مطرح شده آغاز كنند.
نويد ادهم هدف از اين مصوبه را خروج از انحصار زبان انگليسي دانست و افزود: تدريس اين زبانها مانند زبان انگليسي از پايه اول راهنمايي آغاز و تا دوره پيشدانشگاهي ادامه دارد.
پس از اين خبر و در تماسي كه خبرنگار «جوان» با دبير شوراي عالي آموزش و پرورش داشت، اين مقام مسئول در اظهارنظري محتاطانه گفت: براي تدريس اين زبانها بايد تقاضايي وجود داشته باشد اما همچنان هيچ موردي يافت نشده است!
نويد ادهم البته تأكيد كرد كه در اين باره مايل به صحبت نيست.
دقايقي بعد، رئيس سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي وزارت آموزش و پرورش با قاطعيت از تدريس شش زبان خارجي در مدارس كشور خبر داد. حجت الاسلام محي الدين بهرام محمديان در اين خصوص گفت: هم اكنون در حال طراحي الگوي جديد آموزشي زبانهاي خارجي در مدارس بر اساس اهداف سند ملي آموزش و پرورش هستيم.
وي افزود: براساس مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش، زبانهاي خارجي شامل زبان فرانسه، روسي، آلماني و اسپانيايي است اما باز هم بر زبان انگليسي تمركز و تأكيد ويژهاي خواهيم داشت.
بنا به گفته وي، تغيير ساختار آموزشي به شش سال دوره ابتدايي، سال متوسطه فرصت مناسبي براي گروههاي زبان خارجي است كه بتوانند به يك روش و الگوي آموزشي جديد براي تدريس بهتر دسترسي پيدا كنند.
غفلت مديران، علت تأخير ۱۰ساله
اظهارنظرهاي مديران وزارتخانه تعليم و تربيت در اين خصوص در حالي است كه عضو كميسيون آموزش مجلس شوراي اسلامي به «جوان» ميگويد: اين مصوبه قابل بررسي است و به اعتقاد من نياز است تا زبانهاي زنده دنيا مورد تدريس قرار گيرند اما با يك ساز و كار كارشناسانه.
نوراله حيدري دلايل اجرا نشدن اين مصوبه طي ۱۰ سال گذشته را غفلت مسئولان ميداند و ميافزايد: علت اصلي اينكه اين زبانها مطرح نشدهاند، غفلت دستگاههاي متولي و عدم توجه به برنامهريزي و شايد كمي متقاضيان بوده است. علت ديگر هم شايد به فراگير نبودن زبانهاي ذكر شده برگردد اما به نظر ميرسد كه كاربرد بسيار بالاي زبان انگليسي سبب شده تا اين زبان ساير زبانها را تحت الشعاع قرار دهد.
حيدري ميگويد: اينكه بخواهيم تنها در حرف اين مصوبه را اجرا كنيم، چندان عقلاني نيست و در شرايطي كه آموزش و پرورش در زبان انگليسي و ياد دادن آن به دانشآموزان هم نتوانسته توفيقي بدست آورد اينكه پاي ساير زبانها را به مدارس بكشاند، چندان منطقي نيست. اين مصوبه به نظر بيشتر يك ايده زيباست تا يك طرح عملي در شرايط فعلي و با ساز و كار كنوني نميتوان چنين كاري را انجام داد؛ مگر آنكه بخواهند سازوكارشان را تغيير دهند.
وي در پاسخ به اين اظهار نظر حجت الاسلام محمديان، رئيس سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي مبني بر تدريس چند زبان و باز اولويت داشتن انگليسي تصريح ميكند: اينكه به پنج زبان ديگر مجوز داده شود اما زبان انگليسي باز هم غالب شود، چندان منطقي نيست. بهتر است كه انحصار زبان انگليسي شكسته شود و زباني را كه نزديكي بيشتري به اين زبان دارد و تنه به تنه اين زبان پيش رود ، در مدارس و دانشگاهها تدريس كنيم.
