اين روزها هر شخصي كه اندكي رسانهها و اخبار اقتصادي را پيگيري كند به راحتي متوجه ميشود كه دلار و طلا دو گزينه طلايي براي پسانداز است. دلار طي هفتههاي اخير حدود ۲۰ درصد رشد داشته و طلا نيز با وجود نوسان همچنان در اوج مانده و برخي كارشناسان اقتصادي معتقدند كه همچنان در اوج خواهد ماند.
اما در اين هفتهها بيش از طلا اين دلار است كه خودنمايي ميكند. اكنون سه قيمت متفاوت براي دلار در بازار ارز كشور وجود دارد؛ دلار مسافرتي، بانكي و بازار. بانك مركزي با ايجاد سه نرخ متفاوت عملاً فعالان و خريداران را سردرگم ساخته است. بانك مركزي از طرفي ميخواهد خروج ارز را كنترل كند و از سوي ديگر ميخواهد سود خود را از جيب خريداران بيرون كشد اما اين سياست تنها به اخلال در عرضه و تقاضا منجر شده و بسياري از شركتها به ويژه شركتهاي تازه تأسيس و كوچك كه با خارج از كشور مراوده مالي دارند با تصميات بانك مركزي در آستانه ورشكستگي و از دست دادن سرمايه كوچك خود هستند.
شركتهايي هستند كه محصولات خود را به مشتريان داخلي به طور سالانه ميفروشند اما بايد به طرف خارجي خود ماهانه پرداخت داشته باشند. با نوسان شديد نرخ دلار اين شركتها هر ماه بايد رقم بالاتري را براي خريد دلار بپردازند.
نكته ديگر كه بايد بدان توجه داشت تناقض ميان سخنان مقامات درباره نرخ دلار است. چندي پيش و همزمان با بروز تغييرات شديد قيمتي در بازار ارز رئيسجمهور خواستار پايين آمدن نرخ دلار به كمتر از هزار تومان شده بود اما بانك مركزي همين هفته گذشته گفته بود كه خواستار حفظ قيمت دلار در محدوده قيمتي ۱۲۰۰ تومان است.
با وجود رشد وحشتناك قيمت رسمي دلار مسافرتي و بازار هنوز بانك مركزي برخلاف موضع گيريهاي خود وارد اين ميدان نشده و همچنان بر دادن شعار تكيه دارد. اگر سياست بانك مركزي كسب سود از محل بالا رفتن نرخ دلار است بايد به طور شفاف اين نرخ را يكسان و آزاد كند اما اگر قصد و نيت واقعياش كمك به ثبات بازار است، بايد هر چه زودتر وارد گود شود و دلار به بازار تزريق كند. بازار ارز كشور اهرم بسيار حياتي براي توليدكنندگان و صادركننده و واردكننده است. هر نوسان كوچك در اين بازار ميتواند به صعود و نزول شركتها منجر شود بنابراين بانك مركزي بايد هر چه زودتر سياست خود را به اجرا بگذارد و بيش از اين ديگر شعار ندهد.
در هر صورت نرخ دلار سه قيمتي تنها به نفع دلالان و افراد سودجو است و نه فعالان از اين وضعيت منتفع خواهند شد و نه مردم. ادامه وضعيت فعلي نيز دادن فرصت سوءاستفاده به افرادي است كه پولهاي كلان در دست دارند و قصد دارند يك شبه ره صد ساله را طي كنند.
