ناگفته‌هایی از ویژگی‌های اخلاقی و تاكتیك‌های نظامی شهید شفیع زاده در گفت‌وگوی «جوان» با سردارغلامرضا یزدانی

سربازانی كه فرمانده شدند

ناصر یاری | سردارغلامرضا یزدانی، فرمانده توپخانه نیروی زمینی سپاه، از همرزمان بنیانگذار توپخانه سپاه با سردار رشید اسلام شهید حسن شفیع‌زاده بودند و با ایشان حشرونشر زیادی داشتند. لذا به پای صحبت ایشان نشسته‌ایم تا برایمان از ناگفته‌های ابعاد وجودی شهید شفیع زاده بگویند تا از ابتكارات، استراتژی‌ها و تاكتیك‌های نظامی شهید شفیع‌زاده در حوزه جنگ بیشتر بهره‌مند شویم. سردار از ویژگی‌های حسن شفیع زاده برایمان بگویید. شهید شفیع زاده در رابطه با طراحی آتش و پشتیبانی آتش در عملیات‌های مختلف و در وضعیت‏های گوناگون واقعاً تدابیر ویژه خود را داشتند. ایشان در عملیات والفجر 8 طرحی پیاده كردند كه امروز همه متفق‏القولند كه تا آن زمان آنچنان آتش پشتیبانی به آن شكل طراحی نشده بود و اگر به هر شكل دیگری شده بود ما در پشتیبانی رزم نیروها موفق نمی‏شدیم و سرنوشت عملیات والفجر 8 شاید چیز دیگری می‏شد. یعنی در این عملیات توپخانه سپاه با مدیریت و فرماندهی شهید شفیع‏زاده طوری حركت كرد كه درصد بالای موفقیت عملیات به وسیله پشتیبانی آتش فراهم شد و این نبود مگر تدبیر ویژه شهید شفیع‏زاده. مثلاً برای عملیات خیبر و انجام پشتیبانی آتش آن طرح دیگری داشت. آنجا طور دیگری عمل كرد. همین شفیع‏زاده برای عملیات بدر طرح دیگری به كار برد. عملیاتی كه 40ـ30 كیلومتر ما عقبه آبی داشتیم و اصلاً جاده نداشتیم، خشكی نداشتیم و ایشان آمد طراحی ویژه خودش را ارائه داد. اگر امروز برای عملیات والفجر 8، كربلای 5، بدر و خیبر و عملیات‌های دیگر بخواهیم طراحی آتش بكنیم من اعتقادم این است كه با درصد بسیار كمی تغییر همان نقشه آتش را پیاده خواهیم كرد. از ابتكارات، استراتژی و تاكتیك‏های شهید شفیع‏زاده مطالبی را بیان فرمایید. شهید شفیع‏زاده به مصداق آن فرمایش حضرت علی(ع) كه فرمودند: «همیشه عمق دشمن را ببینید» همیشه عمق دشمن را می‏دیدند و در كار سازمان نیز همیشه عمق سازمان را در نظر داشتند و آن آخر خط را می‏دیدند. الان كه در واقع تشكیلات توپخانه یادگار آن شهید بزرگوار است و ما اینجا نشسته‏ایم و برای توپخانه برنامه‏ریزی می‏كنیم، تازه به بسیاری از یافته‌های ایشان در سال‌های 63ـ 61 می‏رسیم. خب چگونه می‏شود كه یك فكری بعد از 20 سال تغییر و تحولات همچنان زنده باشد. این نشان می‌دهد فكری را كه این ایده ارائه می‌داده بر مبنای اصولی بوده كه ماندگار شده است. شهید شفیع‏زاده نیازمندی‌های عملیات را در صحنه و منطقه جنگ و در دفاع مقدس در بعد پشتیبانی آتش با آموزش‏ها تطبیق دادند. ایشان با ایجاد دانشكده توپخانه كه آن زمان آموزشگاه توپخانه نامگذاری شده بود هر آنچه را كه در جبهه نیاز داشتیم، به پشت جبهه آورد و به آموزشگاه منتقل كرد، نیازها را تعریف كرد و آنچه كه ما در جنگ نیاز داشتیم، در دانشكده تدریس شد؛ یعنی آنكه در پشت جبهه مربی و مسئول آموزش بود و ضمناً علاقه‌مند هم بود كه برود در جبهه بجنگد، ولی موفق نمی‏شد. ایشان كاری كرده بودند كه آن مربی احساس می‏كرد در خط مقدم است و دارد در عملیات خیبر می‏جنگد، چرا؟ چون می‏دید همین آموزشی را كه داده است، باعث نجات یك گردان یا یك تیپ شده است. لذا به اهمیت كارش پی می‏برد و باعث می‏شد آن مربی در دانشكده بماند و گچ برایش نقش كلاش را داشت و تخته سیاه نقش خاكریز را و زدودن جهل علمی از ذهن دانشجو، كشتن دشمن را در ذهن او تداعی می‏كرد و این كار بسیار بزرگی بود كه آن شهید عزیز این را آورد، با موضوع تطبیق داد و موفق شد. رمز موفقیت شهید شفیع‏زاده را در چه می‏دانید؟ رمز موفقیت شهید شفیع‏زاده این بود كه با نیروهای تحت امر خودش یك ارتباط عمیق برقرار می‏كرد. اصلاً نگاه نمی‏كرد كه این فرمانده آتشبار است، فرمانده گروه است یا فرمانده قبضه است یا یك سرباز است. شفیع‏زاده قبل از هر چیز نگاه می‏كرد و می‏دید كه این یك انسان است و یك رزمنده است كه در اختیار ما قرار گرفته و باید این را آموزش بدهیم، سازمان بدهیم و به كار بگیریم و این باعث می‏شد كه بهترین استفاده را از نیرو بكند. یك جمله‏ای برایتان بگویم كه شاید بتوانم در این خصوص حق مطلب را ادا كنم و آن این است كه شفیع‏زاده به تعداد آدم‌هایی كه در اختیار داشت، فكر در اختیار داشت، یعنی همیشه می‏دانست كه فلان فرمانده تحت امر خودش، نظرش در مورد فلان مطلب چیست، چون همیشه با اینها صحبت می‏كرد و نظرشان را می‏گرفت و در ذهنش داشت و وقتی در جلسات بالا شركت می‏كرد تنها نظر حسن شفیع‌زاده را بیان نمی‏كرد چون فكر همه را داشت، فكر مجموعه توپخانه را بیان می‏كرد. حسن این كار این بود كه وقتی می‏آمد در سازمان و می‏خواست تصمیم‏گیری كند و به مرحله اجرا در بیاورد، همه از فكر و نظر او استقبال می‏كردند. بسیاری از فرماندهان توپخانه، گردان و گروه كه بعد هم شهید شدند و حتی بسیاری از فرماندهان توپخانه و گروه كه الان زنده هستند، سرباز بودند، یعنی آمده بودند در توپخانه خدمت سربازی بكنند. از یك سرباز، فرمانده ساختن خیلی مهم است ولی هنر مدیریتی شفیع‏زاده این بود كه از این سرباز كه آمده بود دو سال خدمت سربازی بكند و دنبال زندگی خودش برود، در مرحله اول شیفته اخلاق شفیع‏زاده می‏شد و بعد می‏ماند و فرمانده می‏شد. در پایان اگر خاطره‌ای از شهید شفیع زاده دارید، بیان كنید. جلسه‌ای تشكیل شد و بعد از جلسه گفتند كه سفره پهن بشود. یك سری از برادران آمدند نشستند تو جمع، همه سر سفره نشستیم. بعد من ایشان را می‌شناختم، ولی فردی بود كه در كنار من نشسته بود او را نمی‌شناخت و همین طور نشسته بود دور و بر را نگاه می‌كرد، یك نیروی عادی سازمان بود و از همراهان ما بود و آمده بود دنبال ما و شفیع‌زاده را اصلاً نمی‌شناخت و فقط اسم شفیع‌زاده را شنیده بود. گفتم بیا ناهار بخوریم. آمد كنار من نشست. همین طور نگاه می‌كرد. دید كه یك نفر دارد سفره را پهن می‌كند و همه می‌گویند و می‌خندند و یك نفر تندتند از قابلمه غذا می‌كشد و پخش می‌كند و بلند می‌شود پارچ آب و لیوان می‌آورد. این بنده خدا از من سؤال كرد كه شفیع زاده را من ندیدم؟ گفتم همین شخص است. گفت همین كه دارد غذا می‌كشد و توزیع می‌كند؛ همین؟! گفتم بله. گفت: این فرمانده توپخانه سپاه است؟ گفتم بله. یك دفعه دیدم طوری شد و یك حالتی برایش به وجود آمد. گفتم چی شد؟ گفت: به نظرم می‌آمد كه شفیع زاده یك آدم خیلی با ابهت و اخم هایش توی هم است! من احساس كردم كه برایش یك دنیای جدیدی باز شد و این برادری كه با ما آمده بود تا یك مدت كوتاهی در جبهه بماند، برخورد فرمانده من را كه دید این طوری هست ماند و در آخر یكی از فرماندهان توپخانه سپاه شد.