گزارش «جوان» از تجربه مدیریت شهر تهران برای ورود به شهر الکترونیک

دفاتر خدمات الکترونیک نظارت می‌‌خوا‌هند نه تبلیغات

معصومه ایمانی | شهردار تهران که در زمان فرماندهی نیروی انتظامی تجربه موفق راه‌انداری دفاتر پلیس + 10 را در کارنامه خود در اوایل دهه هشتاد دارد، بعد از گذشت 4 تا 5 سال از آن تجربه‌ اقدام مشابهی را در شهرداری پایه‌ریزی کرد، اقدامی که در نتیجه به خلق و ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک شهر منتهی شد تا بار گران خدمات شهری بین شهرداری و بخش خصوصی تقسیم شود و در این بین اصل تمرکز از شهرداری نیز به عنوان یکی از شعارهای اولیه قالیباف در به دست گرفتن سکان شهر تهران جامه عمل بپوشد.هر شهروندی مهمترین اقدام یک شهرداری را رفت و روب شهر و نظارت بر ساخت و ساز می‌‌داند، با مکانیزه شدن وسایل مربوط به رفت و روب شهر، شهرداری اقدامی جسورانه انجام داد و حاضر شد تا مهمترین و پرحاشیه‌ترین اقدام مربوط به این نهاد عمومی را به شرکت‌‌های خصوصی واگذار کرده و خود بر فعالیت آنها نظارت کند.هر چند در ابتدا این شرکت‌‌ها نه بخش خصوصی که در دایره شهرداری، مدیریت و واگذار شد ولی با طی مرحله آزمایشی و مشخص شدن کم و کاستی‌‌ها بالاخره شهرداری این دفاتر را به بخش خصوصی واگذار کرد.دفاتر الکترونیک، گام اول برای ورود به شهر الکترونیک شاید این اقدام شهرداری از بعد دیگری نیز تحقق وعده‌‌های اولیه قالیباف باشد، چرا که وی عنوان کرده بود قصد دارد شهر الکترونیک را در تهران پیاده کند و راه‌اندازی این دفاتر یکی از کارهای انجام شده برای داشتن شهری الکترونیک است.معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران در مورد دفاتر خدمات الکترونیک به جوان گفت: هم‌اکنون در تهران 70 دفتر خدمات الکترونیک شهر داریم و در آینده قرار است تعداد آنها افزایش یابد طوری که هر ناحیه از شهر تهران دارای یک دفتر خدمات الکترونیک شهر باشد.نادر کرمی تأکید کرد: بدین ترتیب تعداد دفاتر خدمات الکترونیک شهر به بیش از 120 دفتر در کل سطح تهران بالغ خواهد شد.ارائه خدمات دفاتر الکترونیک فرامنطقه‌ای می‌‌شود اما افزایش تعداد این دفاتر تنها اتفاقی نیست که در سال آینده برای آنها خواهد افتاد. به گفته قائم‌مقام معاونت شهرسازی و معماری اتفاق دیگری که قرار است بیفتد و خیلی مهم است اینکه دفاتر خدمات الکترونیک شهر به زودی به صورت فرامنطقه‌ای به ارائه خدمات می‌‌پردازند و بنابر این از هر ناحیه و منطقه‌ای در سطح شهر تهران قادر به انجام امور مربوط به ساخت و ساز و دریافت پروانه و... خواهیم بود. وی عنوان کرد: یعنی قید منطقه‌ای بودن که اکنون در این دفاتر وجود دارد از بین می‌‌رود و آنها می‌‌توانند برای کل شهر تهران خدمات ارائه دهند.دفاتر خدمات الکترونیک شهر از سال 86 به صورت آزمایشی در چندین منطقه شهرداری فعالیت خود را آغاز کرده و پس از طی مراحل اولیه و پایلوت طرح تعداد آنها افزایش یافته و اکنون 70 دفتر در کل سطح شهر تهران مشغول خدمات‌رسانی هستند.هم اکنون شهروندان می‌‌توانند برای دریافت پروانه ساختمانی بر روی اراضی، تغییر نقشه‌ پروانه‌ها، تخریب و نوسازی، دریافت پایان کار بناهای قبل از سال 49 و پاسخ استعلام در شهرداری‌های مناطق 22 گانه و پرداخت عوارض سالانه خودرو به دفاتر خدمات الکترونیک شهرداری تهران مراجعه کنند. کرمی در این مورد گفت: هم اکنون اکثر کارهای شهرسازی به دفاتر خدمات الکترونیک شهر واگذار شده و یک بخش خیلی جزئی مانده که شهرداری دنبال راهکارهایی است که بتواند این وظایف را نیز به دفاتر واگذار کند. شورای شهر تهران نیز با راه‌اندازی دفاتر خدمات الکترونیک شهر موافق بوده و برای آن مصوبه نیز دارد. بر اساس مصوبه شورای شهر تهران، شهرداری تهران ضوابط و مقررات و معیارهای لازم برای دفاتر خدمات الکترونیک شهر را در قالب آیین‌نامه‌ای تدوین و سپس برای تأیید به کمیسیون عمران شورای شهر ارائه داد.علاوه بر این شورای شهر، شهرداری را موظف کرده بود تا در آیین‌نامه‌ای بهای خدمات دفاتر خدمات الکترونیک شهر را تهیه و جهت تصویب به شورای شهر تهران ارائه کند. بهای خدمات دفاتر خدمات الکترونیک شهر در حقیقت هزینه‌ای است که از شهروندان بابت انجام اقدامات مربوط به شهرسازی توسط بخش خصوصی اخذ می‌شود. ارائه 40 خدمت در دفاتر الکترونیکشهروندان 40 نوع درخواست همچون صدور پروانه، گواهی پایان کار، عدم خلافی و ... در زمینه شهرسازی از شهرداری دارند که این درخواست‌ها در چهار فاز دسته‌بندی شده و به تدریج به دفاتر خدمات الکترونیک شهر واگذار شد.در فاز اول تقاضای تشکیل پرونده ساخت و ساز و بازدید از محل به دفاتر خدمات الکترونیک واگذار ‌شد و حالا به گفته قائم‌مقام معاونت شهرسازی و معماری فقط بخش کوچکی از اقدامات مربوط به شهرسازی مانده تا به این دفاتر واگذار شود.کرمی در این مورد گفت: بررسی خلاف هم‌اکنون به مناطق واگذار شده است ولی موضوعاتی در بررسی خلاف خیلی ریز می‌‌شود و به‌رغم اینکه این بررسی‌‌ها الان به دفاتر واگذار شده، ولی مردم بر اساس سابقه‌ای که از این موضوع دارند هنوز به شهرداری مناطق مراجعه می‌‌کنند.وی افزود: ولی به مرور زمان این موضوع نیز کاملاً حل خواهد شد و تمام موارد و جزئیات در این رابطه هم طی زمان به دفاتر خدمات الکترونیک شهر واگذار خواهد شد.قالیباف هم ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک شهر را افتخاری برای شهرداری می‌‌داند و می‌‌گوید: از سالیان گذشته بحث صدور پروانه بیشترین نارضایتی‌‌ها را در شهرداری داشت و صدور پروانه چیزی حدود 290 روز زمان می‌برد، اما با ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک شهر که نتیجه 30 ماه تلاش همکارانم در شهرداری بوده اکنون این اقدام با سرعت، دقت و صحت انجام می‌شود.قالیباف از ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک شهر به عنوان یک تحول اساسی نام برده و با اشاره به اینکه هم‌اکنون 70 دفتر خدمات الکترونیک در تهران راه‌اندازی شده و براساس تقاضای مردم گسترش هم پیدا خواهد کرد ادامه می‌‌دهد: «طی سال‌های اخیر کارهای بزرگ عمرانی انجام شد اما بحث دفاتر الکترونیک سرلوحه تمام فعالیت‌هایی است که انجام شده».کار خودش را نظارت می‌‌کند!حالا شهرداری تهران گام بعدی را برداشته و قصد دارد تعداد این دفاتر را سال آینده به 120 دفتر افزایش دهد. اما مسئله دیگری که با افزایش تعداد این دفاتر به وجود خواهد آمد، بحث چگونگی نظارت بر این دفتر‌‌ها است. قائم‌مقام معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران در این مورد گفت: هم‌اکنون شهرداری تهران بر کار دفاتر نظارت دارد، ولی با فرامنطقه‌ای شدن فعالیت دفاتر رقابت بین این دفاتر ایجاد می‌‌شود و آنها خود به خود برای جلب مشتری تلاش می‌‌کنند و نظارت از طریق خود دفاتر اتفاق می‌‌افتد، چرا که فعالیت این دفترها تبدیل به کسب و کار شده و این دفاتر سعی می‌‌کنند تا مشتری خود را حفظ کنند.کرمی افزود: بنابر این بخش نظارت به این شکل اتفاق می‌‌افتد که خود کار خود را نظارت می‌‌کند، علاوه بر این در حوزه شهرسازی نیز اداره کل تدوین ضوابط، نظارت لازم را بر دفاتر خدمات الکترونیک دارد.وی با اشاره به اینکه نظارت‌‌های شهرداری در مواقعی حتی منجر به سلب امتیاز برخی دفاتر متخلف هم شده است، گفت: حتی مواردی داشتیم که دفتری لغو امتیاز شده ولی موضوع را رسانه‌ای نمی‌‌کنیم تا حاشیه ایجاد نشود.