امروز آخرین روز بیست و هفتمین جشنواره فیلم کوتاه تهران است؛ جشنوارهای که در طول تاریخ برگزاریاش در این سالها توانسته نام و اعتباری بینالمللی برای خودش دست و پا کند. این را میشود از استقبال خوبی که فیلمسازان و میهمانان خارجی از این جشنواره داشتهاند فهمید. این دوره از جشنواره فیلم کوتاه هم با استقبال خوبی از سوی مخاطبان، مدیران جشنوارههای خارجی و همچنین معاونت سینمایی همراه شد، به طوری که شمقدری در افتتاحیه این جشنواره گفته بود: جشنواره فیلم کوتاه در خیلی از موارد از جشنواره فیلم فجر هم جلوتر است. حال سؤالی که مطرح میشود این است که آیا فیلم کوتاه آنطور که باید و شاید در کشور ما شناخته شده است و آیا جشنواره فیلم کوتاه تهران توانسته رسالت خود را در این زمینه به خوبی انجام دهد یا نه؟
چارهجویی برای دیدن فیلم کوتاه
شاهد احمدلو فیلمساز جوانی که با فیلم داستانی «مرغ» در بخش مسابقه ملی و بینالملل این جشنواره حضور دارد استقبال فیلمسازان و مخاطبین در این دوره راپرشورتر و گرمتر میبیند به طوری که میگوید: در سالنهای نمایش جا برای سوزن انداختن نیست.
احمدلو که همواره پای ثابت جشنواره فیلم کوتاه بوده و در سال 79 با فیلم «سینما سگ» جایزه بهترین فیلم را از آن خود کرده است، در مورد ارزیابیاش از بیست و هفتمین دوره این جشنواره گفت:جشنواره فیلم کوتاه تهران تنها محیطی است که به طور جدی فیلم کوتاه در آن دیده میشود و مورد نقد و بررسی قرار میگیرد، از این رو همین که موقعیتی ایجاد میشود که فیلمسازان جوان فیلم هایشان را در این جشنواره تخصصی و بینالمللی مورد ارزیابی قرار دهند، اتفاق مبارکی است.
وی بزرگترین مشکل فیلم کوتاه را دیده نشدن از سوی مخاطبان دانست و گفت: فیلم کوتاه به مشتری نیاز دارد و برای اینکه مخاطب با این نوع سینما آشنا شود نیاز به تبلیغ دارد. راهش این است که تلویزیون به عنوان مهمترین رسانه عمومی کشور نگاه جدی تری در معرفی فیلم کوتاه به عموم مردم داشته باشد.
فیلم مستند از گونههای مهجور در سینمای ایران است حال در این بین فیلم کوتاه مستند مهجورتر و ناشناختهتر است.
میعادگاه جوانان
لقمان خالدی مستندسازی که هفته پیش با مستند «مشترک مورد نظر» توانست جایزه برتر جشنواره سینما حقیقت را ببرد، در خصوص نمایش فیلم مستند در جشنواره فیلم کوتاه تهران گفت:جشنواره فیلم کوتاه فضای اکتیو و پرشوری دارد و بهترین جایی است که فیلمسازان کوتاه میتوانند انرژی خود را در آنجا خالی کنند. این جشنواره میعادگاهی برای فیلمسازان جوان است که همدیگر را ببینند و تبادل افکار داشته باشند. خالدی که سال قبل هم با مستند «و من مسافرم» جایزه این جشنواره را برده بود، در خصوص مشکلات فیلم کوتاه و بهویژه مستند در کشور گفت: مشکلی که در مورد فیلم کوتاه و بهخصوص مستند وجود دارد این است که تهیهکنندهای برای این آثار وجود ندارد و اگر هم هست بخشهای دولتی است که میخواهند فیلمساز طبق میل و نظر آنها فیلم بسازد و از این رو فیلمساز آزادی عملش را از دست میدهد. از طرفی دیگر یکی از بزرگترین مشکلات فیلم کوتاه و مستند به خود ما فیلمسازها بر میگردد، چرا چون در ساخت فیلمها به مخاطب عام توجه زیادی نداریم. ما فیلمسازان کوتاه باید به این فکر کنیم که چطور میتوانیم با فیلمهایمان مخاطب را جمع و جذب کنیم. بیشک اگر فیلمی مخاطب داشته باشد، تهیهکننده هم سراغش خواهد آمد.
وی با اشاره به اینکه فیلمهای خارجی که در این جشنواره حضور دارند فیلمهای خوشساختی هستند که تماشاگران خاص و عام آنها را دوست دارند، گفت: در سینمای غرب فیلم کوتاه جای خودش را بین مخاطب عام باز کرده است چون فیلمسازان غربی فیلمهای خوش ساخت میسازند که تماشاگر عام هم آنها رادوست دارد.
فیلمساز اگر ادعایش بر این است که میخواهد به جامعه آگاهی و روشنایی بدهد باید اثرش دیده شود تا این اثرگذاری را داشته باشد با پخش یکی دو سانس در جشنواره که نمیشود به این امر رسید.
شهرام مکری که از شناختهشدهترین فیلمسازان جوانی است که بعد از ساخت چندین فیلم کوتاه موفق به ساخت فیلم بلند رسید، در این خصوص میگوید: در اینکه سینمای بلند و کوتاه دو دنیای کاملاً متفاوت با هم دارند ولی به لحاظ ابزار و ساختار نزدیکی زیادی با هم دارند. یک فیلمساز میتواند به صورت حرفهای تا آخر عمر فیلم کوتاه بسازد ولی میتواند سراغ فیلم بلند هم برود. اگر کسی بخواهد از این دودنیا قدم بگذارد، اشکالی ندارد. اصل در این است که فیلم خوب بسازد.
مکری که امسال با فیلم «مخصوصاً موسیقی» در بخش تجربی جشنواره حضور دارد، همچنین در ارزیابیاش از جشنواره فیلم کوتاه امسال گفت: جشنواره بیست و هفتم در بخش فیلمهای ایرانی نسبت به سالهای گذشته پیشرفت خیلی خوبی داشته و فیلمهای بهتری را دیدیم. و به نسبت سالهای گذشته اعتراض کمتری نسبت به انتخاب فیلمها شده بود.
وی بر خلاف نظر خالدی معتقد است فیلم کوتاه برای مخاطب خاص ساخته میشود و همین امر است که دنیای فیلم کوتاه را با سینمای بلند مجزا میکند.
