وحید حاجیپور- قیمتها بدون تردید با افزایش مواجه خواهند شد اما پیش از این افزایش، یارانهها به حساب مردم ریخته خواهد شد تا مشکل ویژهای پیش نیاید.
قبضهای برق چند صد هزار تومانی که به 900 هزار تومان هم رسید مردم را به هدفمند شدن بدبین کرده است در حالی که صدور این قبضها بنا به گفته وزیر نیرو هیچ ارتباطی به هدفمند شدن ندارد. مهندس مجید نامجو در گفتوگو با «جوان» قبضهای چند صد هزار تومانی را معلول رفتار غلط مصرفی برخی مصرفکننندگان میداند و به مردم قول میدهد که قرار نیست پس ازاجرای قانون هدفمند شدن اتفاق خاصی رخ دهد. این وزیر آبی که حالا وظیفه دیده بانی و پیگیری برق را هم بر عهده دارد حجم واردات رسمی و غیر رسمی کولرهای گازی را موجب رشد حیرت آور مصرف برق دانسته که در کنار گرمای بی سابقه تابستان، قبضها را میهمان اعدادی کرد که هیچ زمانی،ارقام شش رقمی را به خود ندیده بودند.
صورتحسابهای برخی از مشترکان برق در شهریورماه به طور عجیبی با افزایش چندصدهزار تومانی روبهرو شد علت این امر فقط افزایش مصرف بود یا چیز دیگری؟ افزایش قیمتی در کار نبود. امسال هوا به شدت گرم شد و حجم استفاده از کولرهای گازی به طور عجیبی افزایش پیدا کرد. همان طور که میدانید کولر گازی چهار برابر کولر آبی برق مصرف میکند. این دو عامل باعث شد تا اثر مضاعفی روی میزان مصرف برق در کشور گذاشته شود. تعرفههای برق منحنی است که هرچه به سوی افزایش مصرف حرکت کند افزایش قیمت هم به همان نسبت بالا میرود. به همین دلیل وقتی که مصرف بالا رفته قیمت هم به شکل پلکانی افزایش پیدا میکند. اما نکتهای که برخی رسانهها به آن اشاره نمیکنند این است که این افزایش مصرف درچه دهکی اتفاق افتاده است.
در دهک دهم؟بله. این دهک بیشترین مصرف را داشته است. قطعاً این رقم در دو ماه بعدی کاهش پیدا میکند. این اتفاق را هر ساله داریم به ویژه در تیر و مرداد که این اعتراضها به اوج خود میرسد. از نظر اینکه برق اجازه داشته باشد تعرفه و قیمت را تغییر دهد چنین چیزی صحیح نیست که متأسفانه یرخیها سعی دارند این ابهام را در جامعه به وجود بیاورند.
اگر کولر گازی مصرف بالایی دارد و این مصرف زیاد موجب شده تا نرخ واقعی برق در قبضها بیاید پس چرا چنین صورت حسابهایی سالهای گذشته صادر نمیشد؟سال گذشته هم صادر شد. روند ورود کولر گازی سال به سال به صورت تصاعدی بالا میرود. یک سری از این واردات به صورت رسمی است و بخش عمدهای هم به طور غیررسمی و قاچاق وارد کشور میشود که رشد چشمگیری داشته است. در کنار محل زندگی خودمان، مجتمعهای زیادی وجود دارند که وقتی نمای بیرونی آنها را با سال گذشته مقایسه میکنم با حجم زیادی از کولرهای گازی رو به رو میشوم که امسال در منازلشان نصب شده است.
اگر دولت قانون هدفمند شدن یارانهها را در خرداد اجرا میکرد آیا بهای برق بازهم بدین شکل محاسبه میشد؟نه، اصلاً در سناریوهای ما چنین چیزی وجود ندارد که بخواهیم قیمت واقعی برق را به یکباره از مردم اخذ کنیم چرا که قانون این اجازه را به ما نداده است. قانون از دیگر سو به ما گفته که اگر قرار است قیمت را واقعی کنید، راندمان نیروگاههای خود را افزایش دهید. تلفات را کاهش دهید. پیش بینی شده است که از محل صرفهجوییهای حاصل شده از هدفمند شدن یارانهها، بتوانیم این امور را انجام دهیم.
الان قبضهایی که آمده بدون یارانه و بر اساس قیمت واقعی است؟بله، این روشی است که هیچ ربطی به هدفمند شدن یارانهها ندارد. مردم فکر میکنند که قرار است از ماه آینده و با اجرای قانون هدفمند شدن، محاسبه کردن قیمت تمام شده برق در دستور کار قرار گیرد که اشتباه است. این خانوادهها زیاد مصرف کردند و بر اساس قانون تکلیفی سال 87 برای آنها قبض صادر شد. طبق آخرین بررسیها 26 صدم درصد کل مصرفکنندگان برق کشور شامل این گروه میشوند. قرار نیست این درصد اندک نماینده کل مردم باشند. اگر هوا گرم شده است و استفاده از وسایل سرمایشی رشد کرده است پس چرا برای 70 درصد مشترکان برق کشور اتفاقی رخ نداده است.
پس قبضهایی که برای این درصد کم صادر شده است نشاندهنده وضعیت پنج سال آینده است؟بله، چرا که بدون یارانه محاسبه شده است؛ منتها براساس قانون ابلاغی دو سال پیش نه قانون هدفمندشدن یارانهها. از مردم خواهش میکنم که به این نکته توجه کنند که این اتفاق به خاطر هدفمند شدن یارانهها نیست. همان طور که ذکر شد قیمتها پلکانی است و زمانی که این پلهها را با هم جمع میزنیم عددش بیشتر از رقمی میشود که بخواهیم قیمت آزاد برق را حساب کرده و در قیمت آزاد هرکیلو وات ساعت ضرب کنیم و صورتحساب مشترک را حساب کنیم. به همین علت، نرم افزارمان، این محاسبه پلکانی را کنار میگذارد و برایش سقف تعیین میکند.
اگر از سقف بالاتر زد چه؟در این صورت کل کیلو واتهای مصرف شده را با قیمت 77 تومان و سه ریال که بر اساس قانون به ما اجازه داده شده تا آن را برای پرمصرفها محاسبه کنیم ضرب کرده و قیمت را محاسبه میکنیم. قیمت واقعی این نیست.
پس شما قیمت فعلی که برای پرمصرفها ثبت کردهاید بر اساس قانون دو سال پیش است؟بله دقیقاً، مجلس در قانون بودجه سال جاری تکلیف کرده است که قیمت برای اینگونه مصرفکنندگان 88 تومان و دو ریال است. در پنج سال آینده پیش بینی میشود این رقم به 100 تومان به ازای هر یک کیلو وات ساعت برسد.
این جدای هدفمند شدن است؟این بحث کاملاً جدای هدفمند شدن است چرا که جریمهها را نیز شامل حال پر مصرفها میکند. تغییر رفتار باید در مشترکان پرمصرف رخ دهد. برای کسی که مثلاً قبض 500 هزار تومانی برایش ارسال شده هر دوره قابل تحمل نیست که چنین صورتحسابی برایش صادر شود پس به سمت کاهش مصرف و رعایت الگوی مصرف حرکت میکند. حلقه رابطه ما با مشترک، کنتور است که امکان دستکاری آن هم وجود ندارد. اگر رقم برخی قبضها بالا رفته بر اساس ثبت این کنتورهاست که هیچگونه محلی از ابهام برای آن باقی نیست. مضاف بر اینکه تعرفههای ترجیحی، تشویقی و... هم در این میان میتواند نقش ویژهای را در تغییر مصرف مشترک ایفا کند. شما وقتی با مشترکی مواجه هستید که 28 هزار مگاوات و 10 برابر استاندارد برق مصرف داشته است با بهره گیری از چه ابزاری میخواهید مصرفش را کاهش دهید.
پیشبینیتان از بهای هر کیلو وات ساعت و میزان افزایش آن چیست؟وزارت نیرو سناریوهای خود را به دولت و کارگروه طرح تحول داده است و باید دید چه قیمتی قرار است اعلام شود. وزارت نیرو به همان افزایش 20 درصدی در هر سال معتقد است اما باید دید که کارگروه، قیمت گاز تحویلی به نیروگاهها را چه میزان محاسبه میکند تا با توجه به قیمت خوراکمان، برق هم قیمتگذاری شود. بستههایی که برای حاملهای انرژی در نظرگرفته شده روی هم تأثیر دارند که کارگروه طرح تحول در حال بررسی این تأثیرات و گزینش بهترین راهکار هستند. اجازه بدهید دولت تصمیم بگیرد و در مرحله بعد وزارت نیرو و مردم رفتارهای خود را بر اساس آن تنظیم کند. دولت توجه ویزهای به قبضها داشته و سعی دارد شرایطی را فراهم کنند که مردم با افزایش قیمتهای جهشی مواجه نشوند. ضمن اینکه 70 درصد مردم الگوی مصرف را رعایت میکنند و نباید نگران چنین موضوعاتی باشند.
قیمتهای متفاوتی از سوی برخی از مدیران وزارت نیرو در خصوص قیمت فعلی و تمام شده برق بیان میشود. به عنوان عالیترین مقام وزارتخانه این ارقام را اعلام میکنید؟طبق قانون بودجه سال 89 قیمت آزاد برق 832 ریال است. متوسط فروش برق ما از خانگی، تجاری و صنعتی 16 تومان است. خانگی 12 تومان، دو تومان کشاورزی و بقیه هم که رقم خود را دارند.
از قیمتها پس از هدفمند شدن نمیگویید؟دولت تکلیف کرده که قیمتی را اعلام نکنیم چون ممکن است تبعاتی را در کشور ایجاد کند. سناریوهای ما اعلام شده و کارگروه کارشناسی کرده است. اجازه دهید بحث قیمت حاملهای انرژی به وزارت نیرو اعلام شود. این عدد را هم ما در سناریوهایمان پیاده و سپس مطلوبترین بها را محاسبه میکنیم.
درصد افزایش هم مشخص نیست؟ 20 درصد یا بیشتر؟نه، در این زمینه دولت تصمیم میگیرد. مجلس هم در این خصوص اختیارات را به دولت واگذار کرد و از ما خواست تا خودمان این نسبت را با توجه به مسائل و چالشهای موجود در طول پنج سال رعایت کنیم. ما اجازه داریم این نسبت را به طور مساوی انجام ندهیم. اختیاردار دولت است که بخواهد به صورت متقارن یا نا متقارن افزایش دهد. هنوز چیزی مشخص نیست چون در اختیار من نامجو هم نیست.
شما وزیر این کشور هستید؟چیزی در این خصوص نمیدانم که قرار است قیمت برق چقدر شود. ما سناریو دادیم و تصمیم با دولت است.
قبول دارید مجلس در بحث قیمتگذاری حاملهای انرژی توپ را به زمین دولت انداخت تا بهانهای دست پاستور نداده باشد؟دولت دهم شانه خود را زیر کار قرار داده است به همین جهت برای اجرای قانون بزرگی مثل هدفمند شدن یارانهها باید اختیارات ویژهای به دولت میداد تا این قانون به بهترین شکل انجام شود. خوشبختانه این تعامل برقرار شد و مجلس تعامل خوب خود را در عمل اثبات کرد و بیشتر جزئیات را به خود قوه مجریه واگذار کرد. بعید میدانم چنین بحثی وجود داشته باشد.
قیمت برق چه زمانی نهایی میشود؟همه چیز بستگی به نظر رئیسجمهور و کارگروه دارد.
آیا این درست است که گفته میشود قیمتها نهایی شده ولی بنا به دلایلی اعلام نمیشود؟من فکر میکنم هنوز جمع بندی رسمی که به صورت مکتوب درآمده باشد صورت نگرفته است و بعید میدانم این مورد صحیح باشد!
به نظر شما در بحث اعلام قیمتها بهتراست افزایش بها به چه صورت اعلام شود؛ناگهانی یا چند روز پیش از اجرای قانون؟با تجربیاتی که در کشور وجود دارد و با توجه به بحث کارت سوخت بنزین، پیشنهاد میکنم به صورت ناگهانی این قیمت افزایش یابد. مردم باید به زندگی عادی خود ادامه دهند و زمانی که قیمتهای جدید اعلام شد بر اساس آن، الگوی مناسب تری را برای مصرف خود انتخاب نمایند. جای نگرانی هم نیست چون که دولت کار کارشناسی کرده است.
در آب چطور؟در بخش آب به دلیل ابلاغ قانون تصویب قیمتها چندان تغییرنکرده است و بحث قیمت آب با خدماتی که شرکتهای زیرمجموعه وزارت نیرو میدهند همخوانی نداشته و تمامی شرکتهای ما را به سمت ضرر حرکت داده است. این باعث شده تا نتوانیم خدمات بهتری را ارائه دهیم. موضع ما این است که در کنار برق و حتی بیشتر ازآن به آب توجه شود چرا که کمبود منابع آبی و خشک بودن جغرافیایی کشور ما را در چند سال آینده با مشکل مواجه خواهد کرد. دولت به دلیل حساسیت و بالا بودن یارانههای مصرفی در بخش انرژی، کار را از برق شروع کرده ضمن اینکه ما بسته پیشنهادی قیمت خود را هم به دولت داده ایم. فکر کنم پس از جمع و جور کردن بسته انرژی و برق نوبت به آب هم میرسد.
اگر به شما تکلیف می شد که میان هدفمند شدن یارانههای آب و برق یکی را انتخاب کنید، دست روی کدام مورد میگذارید؟هم آب و هم برق. هردو از اهمیت زیادی برخوردارند. کشور ما مثل بیماری است که در دو بخش دچار مشکل است و اگر این جراحی انجام نشود نمی توان امیدی به آینده داشت. هردو کالا، کالای استراتژیکی هستند و باید متناسب با منابع و ظرفیتها صرف شود.
فکر میکنید با هدفمند شدن یارانهها چند درصد کاهش مصرف خواهید داشت؟10 درصد، رقمی است که کاهش مصرف را پیشبینی میکنیم. این در حالی است که سالانه بین 8 تا 10 درصد رشد مصرف انرژی در کشور داریم. رشد مصرف با هدفمند شدن متوقف خواهد شد و یک شیب ثابتی برای مصرف بهوجود خواهد آمد. 120 میلیارد کیلو وات ساعت تا روز بیستم شهریور مصرف برق داشتیم که بهای اصلی اش 832 ریال است. یعنی 672 ریال یارانه برای هرکیلو وات ساعت دادهایم که وقتی آن را در 120 میلیارد کیلووات ساعت ضرب میکنیم رقم بالایی را خروجی میدهد.
