طرحی برای حفظ شأن مجلس اصولگرا

جعفر تکبیری - ماجرایی که یک بار با ارائه پیش نویس طرح و سپس بازپس‌گیری آن، در حال ابتلا به همان سندروم قدیمی بروکراسی‌های اداری مجلس است و این در حالی است که هنگام ارائه پیش نویس طرح قبلی، این طرح ستاره یک فوریتی را همراه خود داشت تا از این طریق خارج از روال عمومی دستور کار مجلس مورد بررسی قرار بگیرد. اما با بازپس‌گیری این طرح توسط کمیسیون اصل 90 که حواشی و تذکرات زیادی توسط نمایندگان را به همراه داشت، این بار سید فاضل موسوی عضو کمیسیون اصل 90 مجلس از آماده شدن مجدد طرح بدون فوریت، برای ارائه به کمیته ویژه پنج نفره کمیسیون اصل 90 خبرداده است. ماجرای تهیه این طرح به زمانی باز می‌گردد که غیبت‌های نمایندگان و به حدنصاب نرسیدن صحن علنی مجلس سوژه داغ خبرنگاران رسانه‌های گروهی شده بود و کار آنقدر بالا گرفت که هیأت رئیسه مجلس اسامی غایبین جلسات رسمی را به صورت علنی از تریبون مجلس اعلام می‌‌‌کردند. درست در همان ایام بود که هیأت رئیسه و نمایندگان مختلف مجلس شورای اسلامی به دیدار رهبر معظم انقلاب رفتند و ایشان نیز به صورت غیر مستقیم در لابه‌لای سخنانشان این نکته را مورد توجه قرار دادند تا نوعی زنگ خطر برای این نمایندگان باشد. زنگ خطری که به تهیه طرح نظارت بر نمایندگان منجر شد. حضرت آیت الله خامنه‌ای در این دیدار با اشاره به شأن و اهمیت نظارتی مجلس، لزوم تدوین ساز و کار نظارتی برای مجلس و عملکرد نمایندگان را ضروری دانستند. طرح تهیه شدپس از این وقایع کمیسیون اصل 90 دست به کار شد و طرح به نسبت امیدبخشی را تهیه و با قید یک فوریت به صحن علنی مجلس فرستاد. در مقدمه توجیهی این طرح، در تشریح اهداف ارائه آن، به تجربه جهانی کشورهایی که در آنها درآمدها، ثروت‌ها و هزینه‎های شخصی و حتی هدایای دریافتی مسئولان شفاف‎تر و نظارت پذیرتر است، اشاره شده و آمده است: نهادهای قانونگذاری هر چه از نفوذ دولت و نهادهای ثروت مستقل‎تر بوده‎اند، بیشتر و کارآمدتر به رأی‌دهندگان خدمت کرده‌اند.نهایتاً برای حفظ اصول فقه سیاسی اسلام، حفظ استقلال و شأن مجلس و نمایندگان، تأمین امکانات لازم برای انجام درست کامل وظایف نمایندگی، تقویت اعتماد عمومی به نمایندگان و حفظ سلامت و منزلت خانه ملت از نفوذ عوامل فساد انگیز، این طرح ارائه شده است. در این طرح کمیسیونی با عنوان «کمیسیون حفظ منزلت مجلس»، تعریف شده بود که یکی از نواب رئیس مجلس، روسای کمیسیون‌های حقوقی و قضائی و اصل 90، دو نفر از رؤسای دیگر کمیسیون‌ها و سه نفر دیگر از نمایندگان و یکی از ناظران مجلس در آن عضویت خواهند داشت. هر شکایتی از اعمال نمایندگان و نقض وظایف تعریف شده برای آنها در این قانون باید به این کمیسیون ارائه شود.تخلف نمایندگان از سوی این کمیسیون به هیأت رئیسه ابلاغ می‎شود تا به نماینده خاطی با درج در پرونده تذکر دهند. در صورت تکرار تخلف، با رأی این کمیسیون، مورد تخلف به اطلاع شورای نگهبان قانون اساسی و رسانه‌ها می‌رسد. هرگاه مسئولان اجرایی به تشخیص کمیسیون حفظ منزلت در وقوع تخلف نماینده مؤثر بوده باشند، بالاترین مقام دستگاه مربوط جهت ادای توضیحات به این کمیسیون فراخوانده می‌شود و در صورت قانع نشدن کمیسیون، گزارش تخلف دستگاه اجرایی تهیه و با تصویب کمیسیون، برای اطلاع و پیگیری نمایندگان در صحن علنی قرائت می‌شود. اما نکته حیاتی این طرح در بخش رسیدگی به اموال نمایندگان مجلس نمود پیدا می‌کرد. بر‌اساس این بند در مواردی که کمیسیون به این نتیجه برسد که ثروت نماینده به شکلی غیرمتعارف افزایش یافته، مورد به رئیس مجلس گزارش می‌شود تا قبل از انتخابات دوره بعد، پرونده جهت اطلاع به شورای نگهبان و جهت رسیدگی به دستگاه قضائی ارسال شود. طرح از دستور کار خارج می‌‌‌شود؛ طرح جدید می‌آیددرست یک هفته پس از ارائه این طرح به صحن علنی مجلس و بررسی قید یک فوریت آن به ناگاه در جلسه روز 26 خرداد با تقاضای کمیسیون اصل 90 طرح از دستور کار خارج می‌‌‌شود. این ماجرا واکنش شدید نمایندگان را به همراه دارد و چند نماینده از جمله احمد توکلی اعتراض شدید خود را در این خصوص به هیأت رئیسه مجلس ارائه کردند اما باز هم کاری از پیش نبردند. حال پس از دو ماه توقف در بررسی این طرح، کمیسیون اصل 90 طرحی جایگزین را برای بررسی به کمیته ویژه پنج نفره کمیسیون ارجاع داده است. طرحی که به گفته خبرگزاری‌ها نه قید یک فوریت دارد و نه خبری از نظارت بر اموال و دارایی‌های نمایندگان در آن است. در همین زمینه سیدفاضل موسوی، دبیر هیأت رئیسه کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در پاسخ به سؤال خبرنگار خبرگزاری برنا در این خصوص که آیا در طرحی که قرار است کمیسیون اصل ۹۰ به جای طرح از دستور کار خارج شده، ارائه دهد در زمینه نظارت بر عملکرد نمایندگان مواردی همچون بررسی دارایی نمایندگان در ابتدا و انتهای دوره نمایندگی، سفرهای خارجی نمایندگان، گرفتن هدایا و. . . گنجانده شده است، گفت: خیر، طرح کمیسیون اصل ۹۰ وارد ریز این مسائل نمی‌شود اما از طرح از دستور کار خارج شده جامع تر است. تجربه‌های تلخ گذشتهشاید قصد حقیقی مجلس برای تهیه چنین طرحی حفظ شأن نمایندگان مجلس باشد. شأنی که این روزها با حرف و حدیث‌های مختلف و شایعاتی که در خصوص شغل نمایندگی مجلس، میزان حقوق دریافتی و سفرهای خارجی نمایندگان و شاید رانت‌های مورد استفاده آنها دهان به دهان می‌‌‌چرخد، خدشه دار شده است. اما با حذف بند نظارت بر دارایی‌ها این شائبه‌ها همچنان پا برجا باقی می‌ماند. اگر سرآغاز این شایعات و شائبه‌ها را مجلس اصلاح طلب ششم بدانیم اما باید پذیرفت که مسکوت ماندن طرحی مشابه در مجلس هفتم و ارائه طرحی ناقص در مجلس هشتم به هیچ وجه قابل توجیه برای مجلس اصولگرا نیست.طرح اولیه نظارت بر نمایندگان نهایی شدیک عضو کمیسیون اصل 90 مجلس از تهیه و تکمیل‌شدن «طرح نظارت بر نمایندگان» با بیش از 30 ماده توسط کارشناسان کمیسیون متبوعش خبر داد. به گزارش فارس، سید فاضل موسوی، نماینده مردم خدابنده و عضو کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی با اشاره به روند تهیه طرح نظارت بر نمایندگان گفت: طرح نظارت بر نمایندگان با بیش از 30 ماده در کمیسیون اصل 90 توسط کارشناسان این کمیسیون و کارشناسان دیگری که بیرون از کمیسیون هستند، تهیه و جمع‌بندی شد. وی افزود: این طرح روز یکشنبه به کمیته ویژه پنج نفره کمیسیون برای بررسی ارائه خواهد شد و در صورت تأیید طرح مذکور توسط کمیته پنج نفره، این طرح به هیأت رئیسه کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی ارائه خواهد شد. عضو کمیسیون اصل 90 مجلس تصریح کرد: پس از اینکه هیأت رئیسه کمیسیون نیز طرح نظارت بر نمایندگان را تأیید کرد، این طرح برای انجام ادامه مسیر به منظور قانون‌شدن به هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی ارائه خواهد شد.