کمتر از 24ساعت بعداز لغو سفر رجب طیب اردوغان نخستوزیر ترکیه به تهران، دیپلماتهای ایرانی نه تنها او را درکنار داسیلوا رئیسجمهور برزیل به ایران آوردند، بلکه نخستوزیر ترکیه را پای میز مذاکره نشانده و ظرف چندساعت در تهران بیانیهای صادر کردند که روزنامه آمریکایی لسآنجلستایمز آنرا مبهوتکننده توصیف کرد. رسانههای غربی به عمد(!) یا از روی نا آگاهی بیانیه تهران را توافقنامه تعبیر کردند.
اعلام آمادگی تهران برای ارسال 1200 کیلوگرم سوخت 5/3 درصد غنی شده به ترکیه جهت انجام تبادل آن با سوخت 20 درصد به سرعت در صدر اخبار رسانههای جهان قرار گرفت. رسانههای آمریکا با اتخاذ رویکردی محتاطانه در قبال این خبر تلاش کردند ضمن پوشش آن برای هر گونه بهانهتراشیهای غرب در برابر این توافق زمینهچینی کنند.
واشنگتن پست نوشت: ایران روز یکشنبه توافق کرد که بیشتر اورانیوم غنیشده خود را به ترکیه جهت انجام تبادل سوخت هستهای بفرستد؛ چیزی که میتواند به بنبست بینالمللی در خصوص برنامه مناقشهبرانگیز هستهای ایران خاتمه دهد و از فشار آمریکا برای تحریمهای سنگینتر علیه ایران بکاهد.
به گزارش واشنگتن پست مقامات آمریکایی نسبت به این قضیه واکنش بلافاصلهای نداشتند و تنها آلمان به عنوان عضوی از 1+5 از اخبار منتشر شده در این باره به صورتی محتاطانه واکنش نشان داد.
به نوشته این روزنامه آمریکایی کریستف استیگمن سخنگوی دولت آلمان گفت: مسأله کلیدی این است که آیا توافق مذکور به تقاضای سازمان ملل و آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران پاسخ میدهد یا نه.
استیگمن خاطرنشان ساخت که نکتهای که باقی مانده این است که آیا ایران غنیسازی سوخت هستهای را در داخل خاکش متوقف میکند یا نه چرا که براساس متن توافقنامه سه جانبه ایران ـ برزیل و ترکیه بر حق ایران برای فعالیتهای غنیسازی در جهت اهداف صلحآمیز تأکید شده است.
اما لسآنجلس تایمز اعلام آمادگی ایران برای ارسال سوخت 5/3 درصد به آنکارا را یک دستاورد مبهوتکننده در مسیر طولانی بنبست دیپلماتیک در مسأله هستهای ایران خواند و به نقل از رامین مهمانپرست نوشت: تهران توافق کرده است که حجم عمده از سوخت هستهای خود را به منظور انجام تبادل سوخت به ترکیه بفرستد که معنای این امر این است که نگرانیهای بینالمللی درباره اهداف جمهوری اسلامی ایران خاتمه مییابد و سوخت مورد نظر برای یک رآکتور تهران که مصارف پزشکی دارد فراهم میشود لسآنجلس تایمز با اشاره به انجام این بیانیه میان ایران، برزیل و ترکیه نوشت اگر این معامله ثمر دهد بیانگر نقطه عطف دیگری در مسیر خیزش قدرتهای جدیدی است که سلطه غرب را به چالش میکشند. برزیل و ترکیه هر دو به سرعت در حال ظهور به عنوان قدرتهای اقتصادی منطقهای و جهانی هستند که به دنبال تقویت موقعیت خود از طریق کسب پیروزیهای دیپلماتیک هستند.
روزنامه آمریکایی هم تلاش کرد در مسیر بهانهگیری غربیها از توافق با طرح اینکه «سؤالات زیادی در این توافق به جا مانده است» زمینهچینی کند. این روزنامه آمریکایی با طرح این موضوع که ترکیه قادر به غنیسازی سوخت نیست و مشخص نیست که «آیا سوخت ایران باید پس از ترکیه به یکی از کشورهای برزیل، روسیه یا فرانسه برود یا نه» به اندازه سهم خود درمقدمهچینی برای مواضع غیر سازنده غرب پیش رفت.
اما نیویورک تایمز در همان تیتر خود توافق سهجانبه ایران،ترکیه و برزیل را عامل پیچیده ساختن مذاکرات تحریمهای ایران دانست که در ماه گذشته به طور مداوم میان اعضای 1+5 در نیویورک در جریان بوده است.
این روزنامه در راستای موضعگیری غیر سازنده همتایان آمریکایی خود نوشت: توافق مذکور میتواند یک راهحل کوتاه مدت در بنبست هستهای باشد که تهران و غرب دچار آن هستند و یا میتواند آزمایش تاکتیک جدیدی (از سوی ایران) باشد که به منظور از ریل خارج کردن تلاشهایی مربوط به تحریمهای جدید طراحی شده است.
به نوشته نیویورک تایمز بعید به نظر میرسد که دولت اوباما اکنون با این توافق موافقت کند چرا که ایران با تداوم غنیسازی خود به ذخیره سوختیاش افزوده است.
این روزنامه با بیان اینکه براساس پیشنویس وین در ماه اکتبر که صحبت از معاوضه 1200 کیلوگرم سوخت که غنی شده با سوخت 20 درصدی شده بود نوشت: ایران براساس آن پیشنویس دوسوم ذخیره سوختی خود را تحویل میداد که این کافی بود تا ایران سوخت کافی برای ساخت سلاح نداشته باشد. اما اکنون همین میزان از سوخت بخش کوچکتری از سوخت ذخیره شدهای است که ایران اعلام کرده است.
این روزنامه به نقل از یک منبع ناشناس غربی آن مقدار از سوختی که ایران قبول کرده است تا به ترکیه بفرستد کمی بیشتر از نصف ذخیره سوختی آن است. با این وجود نیویورک تایمز نوشت که توافق سه جانبه تهران برزیل آنکارا میتواند شانس پیروزی اوباما در اعمال تحریم علیه ایران را بکاهد؛ (چراکه) چین و روسیه که به شدت درباره اعمال تحریمها علیه یک شریک عمده تجاری (ایران) بیمیل بودهاند، میتوانند از اعلام توافق برای پایان بخشیدن به مباحثه درباره دور چهارم تحریمها استفاده کنند.این روزنامه مینویسد اوباما اکنون با انتخابی آزار دهنده روبهرو است؛ اگر او از این توافق دوری بجوید، مثل این است که او توافقنامهای شبیه به این را که میخواست هشت ماه پیش امضا کند رد کرده است اما اگر آن را بپذیرد بسیاری از مباحث ضروری که او گفته بود میباید در طول ماههای آینده با ایران حل کند برای یک یا چند سال به حاشیه رانده میشود که بسیاری از مقامات آمریکایی معتقدند این هدف عالی ایران است.
خشم صهیونیستها
الجزیره در گزارشی از توافق هستهای ایران با برزیل و ترکیه با اشاره به سردرگمی مقامات رژیم صهیونیستی از این ابتکار دیپلماتیک جمهوری اسلامی، اعلام کرد: اسراییلیها در اولین واکنش نسبت به مفاد این توافق تشکیک کردهاند.
رژیم صهیونیستی در واکنشی منفعلانه به توافق هستهای ایران با ترکیه و برزیل؛ مدعی شده که ایران در حال بازی با آنکارا و برازیلیا در زمینه تبادل سوخت است.
الجزیره به نقل از یکی از مقامات بلندپایه صهیونیست با اشاره به بیعلاقگی تلآویو به حل مسالمت آمیز پرونده هستهای ایران تصریح کرد: اسراییل همچنان خواستار توقف کامل برنامه هستای ایران است.
خبرنگار الجزیره در رامالله با اشاره به رجزخوانی صهیونیستها درباره حمله به تأسیسات هستهای ایران گفت: مقامات بلندپایه اسراییل در حال بررسی چگونگی پاسخ به توافق اخیر سهجانبه تهران هستند.
این شبکه در پایان با بیان اینکه توافق تهران با آنکارا و برازیلایا باعث ناخشنودی رهبران تلآویو است، تأکید کرد: آنها این توافق را ناکافی میدانند و این راه حل را نپذیرفتهاند.
بیبیسی:پیشبینی کلینتون اشتباه بود
شبکه بیبیسی در گزارشی از توافق ایران با ترکیه و برزیل برای تبادل سوخت، اعلام کرد که اخبار منتشر شده از توافقات اخیر نشان دهنده پیشبینی غلط وزیر امور خارجه آمریکا درباره این مذاکرات بوده است.
به گزارش مانیتورینگ فارس، شبکه بیبیسی در گزارشی از نشست سهجانبه ایران، ترکیه و برزیل برای دستیابی به توافقی جامع درباره تبادل سوخت هستهای با اشاره به حضور «رجب طیب اردوغان» نخستوزیر ترکیه در تهران بهرغم جوسازیهای رسانهای درباره عدم حضور وی اعلام کرد: اردوغان حضور در تهران را حادثهای بزرگ دانسته است.
بیبیسی ادعای اینکه ایران طرح سهجانبه را قبول کرده است و باعث شده تا نگرانیها درباره برنامه هستهای کم شود، افزود: مقرر شده است که تبادل سوخت در ترکیه انجام گیرد.
این شبکه با اشاره به اظهارات بیپایه و اساس «هیلاری کلینتون» وزیر امور خارجه آمریکا که پیشبینی کرده بود مذاکرات ایران با برزیل و ترکیه شکست خواهد خورد، تأکید کرد: اخبار منتشر شده از توافق تهران خلاف پیشبینیهای کلینتون بوده است.
خبرنگار بیبیسی تأکید کرد «لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا رئیس جمهور برزیل مذاکرات کنونی با تهران و آنکارا را پیشرفتی عمده در مذاکرات دیپلماتیک با ایران دانسته است.
این شبکه در پایان با اشاره به حمایت سازمان ملل از تبادل سوخت بینایران با ترکیه و برزیل مدعی شد، طرح تبادل سوخت برای ضمانت درباره عدم دستیابی ایران به سلاح و آرامش جامعه جهانی در این باره است.
