نماینده ایران در هیأت مدیره کانون بین‌المللی منتقدان جهانی تئاتر در گفت‌وگو با «جوان»:

تئاتر فجر؛ پرچمدار اهدای اولین جایزه جهانی منتقدان

جوایز تئاتر بیست و هشتم فجر که توسط کانون بین‌المللی منتقدان جهانی تئاتر (I.A.T.C) برای اولین بار در ایران اهدا می‌شود، یکی از معتبرترین جوایز تئاتر به‌شمار می‌آید. در این دوره از جشنواره تئاتر فجر، هیأت داوران متشکل از سه داور خارجی و دو داور ایرانی از اعضای بین‌المللی کانون منتقدان تئاتر حضور خواهند داشت. «یون کئول کیم» رئیس کانون منتقدان جهان از کره‌جنوبی؛ «یان هربرت» رئیس اسبق و رئیس افتخاری کانون منتقدان جهان و «ماریا هلنا» رئیس سایت تخصصی کانون منتقدان جهان از پرتغال سه داور بین‌المللی کانون منتقدان جهان در جشنواره تئاتر فجر خواهند بود. گفتنی است برای اولین‌بار در تاریخ جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر است که هیأت داورانی متشکل از اعضای کانون منتقدان جهان تئاتر به ارزیابی و داوری آثار حاضر در این جشنواره می‌پردازند و جایزه ویژه‌ این کانون را به برگزیدگان خود در جشنواره اهدا می‌کنند. به همین دلیل با کتایون حسین‌زاده، نماینده ایران در هیأت مدیره کانون منتقدان بین‌المللی تئاتر و عضو هیأت مدیره کانون نویسندگان و منتقدان تئاتر ایران در خصوص چند و چون این جایزه و چگونگی داوری آثار و همچنین دستاوردهای وی به عنوان نماینده ایران در جهت ارتباط تئاتر کشورمان با تئاتر جهان گفت‌وگویی انجام دادیم که در زیر می‌خوانید.در خصوص جایزه «تالیا» توضیح بفرمایید.جایزه تالیا، جایزه اختصاصی کانون منتقدان جهان است که هر دو سال یکبار به یکی از برجسته‌ترین هنرمندان تئاتر دنیا اهدا می‌شود.در ارزیابی برای انتخاب برگزیدگان این جایزه چه ضوابطی در نظر گرفته‌اید؟هر یک از شاخه‌های کانون منتقدان هر کشور از میان بهترین شخصیت‌های تئاتری خودش،‌ کاندیدا‌هایش را به هیأت مدیره این کانون ارسال می‌کند تا این هنرمندان به کانون معرفی شوند. این افراد در هیأت مدیره کانون مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و اگر دارای امتیازات ویژه‌ای باشند، از آنها درخواست می‌شود که همه سوابق و مدارک مورد نیاز را برای هیأت مدیره کانون ارسال کنند. طبیعتاً این کار زمان‌بر است و هیأت مدیره باید به‌دقت سوابق را مورد بررسی قرار دهد و تحقیق کند تا بتواند بهترین انتخاب را داشته باشد و این جایزه را اعطا کند.تا کنون چه کشورها و جشنواره‌هایی اقدام به اعطای این جایزه کرده‌اند؟جایزه تالیا تا الان دوبار اهدا شده است. کشور فرانسه و آمریکا، برندگان جایزه تالیا بوده‌اند. این دو کشور در چهار سال گذشته موفق به کسب جایزه تالیا شده‌اند. در این بین بهترین منتقد، آمریکایی بود و بهترین بازیگر مرد نیز مربوط به کشور فرانسه بوده است. در حال حاضر هم برای سومین دوره این جایزه همه کشورها در حال معرفی کاندیدای خودشان هستند.در خصوص هیأت کانون بین‌المللی منتقدان تئاتر (I.A.T.C) توضیح بفرمایید و اینکه این کانون چه اقداماتی را انجام می‌دهد؟هیأت کانون منتقدان جهان 50 سالی است که تأسیس شده و 11 نفر عضو دارد و بیش از 50 کشور نیز عضو این کانون هستند و به قولی تمامی منتقدان معتبر دنیا عضو این کانون هستند. هیأت مدیره این کانون هر دو سال یکبار به همراه رئیس کانون تغییر پیدا می‌کند. سال گذشته ایران هم شرکت کرد و من به عنوان نماینده ایران در هیأت مدیره کانون انتخاب شدم که این اتفاق فرصت بسیار خوبی برای کشورمان بود. به گفته منتقدان پارسال دو اتفاق خیلی مهم برای کانون به‌وجود آمده؛ یکی اینکه یک آسیایی رئیس کانون شد و دیگری اینکه یک ایرانی وارد این هیأت مدیره شد. رئیس کانون هم از سال گذشته آقای یون کئول کیم هستند که اهل کره‌جنوبی هستند. چرا همیشه از میان هربرت و یون کئول کیم برای حضور در داوری‌ها و سمینارهای کانون دعوت می‌شود؟به دلیل اینکه آقای یان هربرت به مدت 8 سال رئیس کانون بودند و دیگر اینکه رئیس کانون دارای اعتبار بالایی است یابه عبارتی بالاترین مقام در کانون منتقدان جهان است. ایشان همیشه این لطف را به کانون منتقدان ایران داشتند که هر زمانی که از ایشان دعوت به عمل آمده پذیرفته‌اند. در سال‌های گذشته دو بار آقای‌ یان هربرت به ایران آمدند و هر دو سال هم به عنوان رئیس کانون منتقدان ایران بودند. امسال هم آقای کئول کیم رئیس کانون بودند و در 8 سال گذشته نیز نایب رئیسی این کانون را برعهده داشته‌اند، در نتیجه جزو مقام‌های اول کانون هستند. هم‌اکنون نیز آقای یان هربرت رئیس افتخاری کانون منتقدان هستند. البته منتقدانی که هم معتبر هستند و هم رتبه‌های خیلی بالایی دارند و همچنین تمایل زیادی هم برای آمدن به ایران داشتند زیاد بودند ولی متاسفانه به دلیل آنکه تنها سه نفر می‌توانند مدیریت را برعهده گیرند، این کانون از آقایان یان هربرت،‌ کئول کیم و خانم ماریا هلنا مدیر مجله تخصصی اینترنتی کانون منتقدان که یکی از معتبر‌ترین مجلات نقد تئاتر دنیاست،‌ دعوت به‌عمل آورد.آیا پیشنهاد داوری جشنواره تئاتر فجر نخستین بار از سوی ایران مطرح شد؟ حدود یک سال پیش و در یکی از این جلسات هیأت مدیره‌ای که ما در کشور لهستان داشتیم، این موضوع از سوی چند نفر اعضای هیأت مدیره مطرح شد که بهتر است که ما علاوه بر جایزه تالیا یک سری جایزه برای کشور‌هایی داشته باشیم که جشنواره‌های بین‌المللی، دائمی و معتبر دارند. ما هم از این پیشنهاد استقبال کردیم و من به عنوان نماینده ایران این قول را دادم که همه سعی خود را می‌کنم که اولین بار این اتفاق در ایران بیفتد.خوشبختانه این موضوع وقتی در هیأت مدیره کانون مطرح شد با استقبال اعضا مواجه شد. پس از آن این موضوع را با آقای پارسایی،‌ دبیر جشنواره تئاتر فجر مطرح کردیم و ایشان نیز موافقت خودشان را اعلام کردند. این سری جوایز برای اولین‌بار در ایران اتفاق می‌افتد که امیدوارم از این پس در بقیه کشورها نیز انجام شود.تا دو سال قبل سمینار کانون منتقدان با حضور منتقدان جهان برگزار می‌شد، چرا این سمینار را امسال برگزار نمی‌کنید؟هر بار نباید تغییراتی در برنامه‌های کانون ایجاد شود. دو سال قبل از سوی کانون سمینارهایی را برگزار کردیم که با استقبال گسترده منتقدان جهان نیز روبه‌رو شد.در این سمینار‌ها مقالات معتبری عرضه شد چه از سوی مهمانانی که دعوت کرده بودیم و چه از سوی نظریه‌پردازان و تئوریسین‌های ایران که این مجموعه مقالات ایرانی به دو زبان فارسی و انگلیسی ترجمه شده و در دست چاپ است. اما متأسفانه سال گذشته به دلیل اینکه این جشنواره از ما حمایتی نکرد نتوانستیم این سمینار را داشته باشیم.‌ کانون بین‌المللی منتقدان چه مشارکتی در جشنواره تئاتر فجر امسال دارد؟کانون منتقدان هر سال جلسات نقد و بررسی داشت که این نقدها را به صورت حضوری انجام می‌دادند یا به صورت بولتن، نقدها به چاپ می‌رسید ولی امسال متأسفانه نتوانستیم این جلسات را داشته باشیم و تنها مشارکتمان در جشنواره امسال حضور هیأت ژوری(هیأت انتخاب آثار برگزیده) برای چشم‌انداز و بخش تئاتر تجربه است.‌ چه فعالیت‌هایی به عنوان یک منتقد در کانون منتقدان ملی و جهان دارید؟من حدود چهارده سال است که عضو کانون منتقدان جهان و کانون منتقدان ملی ایران هستم.از همان سال‌ها سعی کردم فعالیتم را به سطح منتقدان فعال و پرکار جهان برسانم. ورود به این حوزه در عین دشواری، بسیار شیرین و لذت‌بخش است. در طی این سال‌ها علاوه بر اینکه در حوزه نقد در ایران کار کردم، سعی داشته‌ام که از حوزه‌های جهانی نیز دور نمانم و هر بار که مسأله، مقاله یا نظریه‌ای خواسته می‌شد که در سمینارها مطرح شود، شرکت می‌کردم.‌ در این مدت چقدر سعی کرده‌اید که از شرایط به وجود آمده در جهت ارتباط تئاتر ایران با تئاتر جهان استفاده کنید؟تا پیش از اینکه ایران نماینده‌ای در کانون‌های جهانی داشته باشد، این مسأله خیلی سخت انجام می‌شد. ولی در چند سال اخیر و با همین امکانات اندکی که در اختیار ما گذاشته شد توانستیم با کانون منتقدان جهانی ارتباط داشته باشیم و این تعاملات را قوی‌تر کنیم.این تعاملات یک سال به صورت سمینار است، یک سال به شکل دعوت از هیأت ژوری(هیأت انتخاب برگزیدگان جشنواره) است که این امر منجر می‌شود، دیدگاه منتقدان جهان نسبت به ایران عوض شود. تقریباً همه شاخه‌های کانون منتقدان جهان شاخه‌های فعالی هستند. به طور مثال هر کدام از جلسات هیأت مدیره، سمینار یا دعوت از کل اعضای هیأت مدیره را انجام می‌دهند که این کار می‌تواند تأثیر بسزایی در اعتباربخشی تئاتر آن کشور داشته باشد.این موفقیت نیز منوط به این است که تعداد اندک اعضای کانون ایران افزایش یابد. من در این چند سال سعی کردم که تئاتر ایران را مطرح کنم. یکی از دستاوردهای هیأت مدیره این کانون راه‌اندازی مجله اینترنتی است که تمامی نقدهای اعضای کانون را به دو زبان فارسی و انگلیسی داشته باشیم و بتوانیم از نقدهای مجله تخصصی اینترنتی کانون جهانی هم به همین دو زبان استفاده کنیم و تئاتر ایران را به‌روز و مداوم معرفی کنیم. ارتباط داشتن با کانون منتقدان جهان احتیاج به حمایت و پشتیبانی‌هایی دارد که امیدواریم بتوانیم از این حمایت‌ها بهره‌مند شویم.‌ در خصوص نمایش «یکی مثل همسر» که برای جشنواره تئاتر فجر آماده کرده‌اید توضیح دهید.«یکی مثل همسر» نمایشنامه‌ای است که من خودم آن را نوشته‌ام و امسال برای جشنواره تئاتر فجر در بخش چشم‌انداز عرضه کردم. این نمایشنامه در فضایی رئال یک روز از زندگی و چالش‌های میان یک زوج را به تصویر می‌کشد. این نمایشنامه دارای دو بازیگر است و بهرام شاه‌محمدلو و پریزاد سیف در آن به ایفای نقش می‌پردازند.این زن و شوهر بعد از بیست سال زندگی مشترک فرصت و موقعیتی برایشان پیش آمده که بتوانند مروری به بخش‌های تیره و تاریک و مطرح نشده زندگی‌شان داشته باشند. این جست‌وجو در زندگی از سوی زن اتفاق می‌افتد و شک‌ها و مشکلاتی را مطرح می‌کند که هرگز نتوانسته در طول بیست سال زندگی مشترک به این وضوح با همسرش در میان بگذارد. این داستان برشی از زندگی یک خانواده است که در توصیف روزمرگی زندگی افراد می‌تواند تماشاگر را به همذات‌پنداری با شخصیت‌های نمایشنامه دعوت کند.