جوان آنلاین: در شرایطی که درمان یک دندان میتواند دهها میلیون تومان آب بخورد، کم نیستند کسانی که برای برقراری موازنه دخل و خرج زندگیشان، درمان مشکلات دندان را اولویت آخر خود قرار میدهند و گاهی این اولویت آنچنان به تعویق میافتد که تنها راهکار باقیمانده کشیدن دندانی است که درد میکند. بگذریم که همان کشیدن دندان هم چندان ارزانقیمت نیست، اما خب تنها بخشی از درمانهای دهان و دندان است که بیمهها پای هزینههای آن هستند و اغلب مراکز خیریه و ارزانقیمت هم برای دندان کشیدن گزینههای قابلدسترسی دارند. نتیجه این ماجرا کشیده شدن سالانه میلیونها دندانی است که میتوانستند باقی بمانند. گروه جهادی شهید میرطیبی هم با همکاری خیرین و دندانپزشکان جهادی پای کار آمدهاند تا بلکه دندانی کمتر کشیده شود یا اگر کشیدن دندان به عنوان آخرین راهکار لاجرم است، لااقل این خدمات برای سه دهک پایینی جامعه رایگان انجام شود.
اوضاع سلامت دهان و دندان مردم کشورمان چندان مناسب نیست. طبق آمارهای رسمی دانشآموزان ایرانی در سن شش سالگی بهطور میانگین پنج دندان شیری پوسیده دارند و وقتی به سن ۱۲ سالگی میرسند، معمولاً هر کودک دو دندان دائمی پوسیده دارد. این در حالی است که یکی از شاخصهای عدالت در سلامت، میانگین DMFT یعنی میانگین دندانهای پوسیده، کشیده شده در اثر پوسیدگی و پر شده در جمعیت زیر ۱۲ سال است. با چنین وضعیتی در میانگین سنی زیر ۱۲ سال، بدیهی است در بین بزرگسالان شاهد بیدندانی باشیم. همچنانکه در گروه سنی ۳۵ تا ۴۴ سال، شاخص پوسیدگی دندان که شامل دندانهای کشیده، پر شده و پوسیده است حدود ۱۳ است و به دلیل هزینههای سرسامآور خدمات دندانپزشکی، بیشتر افراد در این سن بهدلیل پوسیدگی، دندانهای خود را میکشند. نتیجه این ماجرا هم میشود اینکه در سنین بالاتر، بهویژه بالای ۶۵ سال، نیمی از سالمندان ما کاملاً بیدندان هستند؛ موضوعی که بر کیفیت زندگی، طول عمر و انتخابهای غذایی روزمره سالمندان ما تأثیرات منفی زیادی دارد. در این میان اگر باشند خیرین و گروههای جهادی که به کمک سلامت دهان و دندان مردم بیایند و دهکهای پاییندرآمدی را با هزینههای مناسب یا حتی رایگان درمان کنند، بدیهی است گام بلندی در جهت گسترش سلامت در جامعه برداشته میشود و شاخصهای عدالت در سلامت هم بهبود قابلملاحظهای پیدا میکند.
کمک به مردمی که فقط میتوانند دندانهایشان را بکشند!
محمد طیبی، مسئول گروه جهادی شهید میرطیبی، درباره چگونگی ورود این گروه جهادی به فعالیت در حوزه خدمات دهان و دندان اینگونه توضیح میدهد: «در اردوهای جهادی، خانوادههای نیازمند را شناسایی میکردیم و برای درمان بیماریهای سخت جراحی با آقای دکتر علیرضا جباری، متخصص جراحی ستون فقرات و مغز و اعصاب، هماهنگ میکردیم. ایشان هزاران عمل جراحی رایگان برای ما انجام دادند. در بحث دندانپزشکی هم دیدیم که این خانوادهها از درد و نبود امکانات در فشار هستند و اکثراً فقط درخواست کشیدن دندان دارند تا دردشان راحت شود. تصمیم گرفتیم اولین مرکز درمان کامل و رایگان دندانپزشکی را برای دهکهای یک تا سه راهاندازی کنیم.» وی ادامه میدهد: «ما ابتدا به مناطق محروم میرفتیم و اردوهای دو روزه، سه روزه در جنوب کشور، استان کرمان، اطراف تهران و شهرستانهای تهران برگزار میکردیم. بعد تصمیم گرفتیم یک جای ثابت بگیریم تا خدماتی که ارائه میدهیم بتوانیم در آنجا تکمیل کنیم و مددجو وقتی به ما مراجعه میکند، بتواند ادامه درمانش را کامل کند.»
تهیه مواد اولیه و ابزارها با کمک خیرین
این خیر جهادی در پاسخ به این سؤال که تجهیزات و مواد اولیه خود را چگونه تأمین کردهاید، اینگونه توضیح میدهد: «ما مواد اولیه را از شهرداری، خیرین و سایر ارگانهای خیریه تهیه کردیم. هزینه تجهیزات این مرکز تا الان حدود ۴ میلیارد تومان شده است. خیرین یک سری تجهیزات داشتند و گروه جهادی نیز از قبل تجهیزاتی داشت. مابقی را خودمان اضافه کردیم. تمام وسایل را با بهترین کیفیت و کاملاً استریل و وکیوم شده راهاندازی کردیم. تأکید داریم که حتی با وجود رایگان بودن خدمات، هرگز از مواد با کیفیت پایین استفاده نمیکنیم و بهترین مواد را تهیه میکنیم.» آنطور که آقای طیبی میگوید، مجموعه آنها الان روزانه شش یونیت فعال و سه یونیت ذخیره دارد که بهزودی فعال میشوند و انشاءالله به ۹ یونیت میرسد.
نذر خدمت دندانپزشکان برای درمان رایگان
طیبی درباره نحوه جذب پزشکان میگوید: «ما در فضای مجازی فراخوان میدهیم با عنوان «نذر خدمت» و از پزشکانی که دارای پروانه و نظام پزشکی هستند و سابقه کار دارند، دعوت به همکاری میکنیم. برخی را تلفنی دعوت میکنیم و برخی از طریق نرمافزار پاکار ثبتنام میکنند. پزشکان هفتهای دو ساعت، سه ساعت یا یک روز کامل را به این کار اختصاص میدهند و تا الان حدود ۳۰ پزشک با ما همکاری کردهاند.» وی در خصوص شناسایی بیماران هم اینگونه توضیح میدهد: «بیماران را از خیریهها، کمیته امداد، بهزیستی، شهرداری، مساجد، بسیج و هر نهادی که تحت پوشش هستند، جمعآوری کردیم. با سامانه «سماد» که به بهزیستی و کمیته امداد متصل است، دهکهای اقتصادی را بررسی و دهکهای یک تا سه را شناسایی کردیم. یک تیم شناسایی و یک تیم تحقیق به مدت سه ماه خانهبهخانه رفتند و نیازسنجی کردند و خانوادهها را به این مرکز معرفی نمودند. وقتی فراخوان دادیم، حدود ۲ هزار و ۵۰۰ نفر فقط در منطقه ۱۵ ثبتنام کردند و تا الان ۶۰۰ نفر درمان موفق - صفر تا صد- انجام دادهاند.»
خدمات رایگان به بیماران
به گفته این جهادگر، خدمات این مرکز شامل کشیدن، پر کردن، عصبکشی، روکش و حتی پروتز کامل فک (مُلکدندان و دستدندان) میشود. این جهادگر در خصوص کمک به بیماران نیازمند خدمات تخصصیتر هم میگوید: «خود مرکز ایمپلنت و روکش ندارد، اما برای بیمارانی که نیاز به این خدمات دارند، با مراکز دیگر هماهنگ و هزینه آن را از طریق خیرین تأمین میکنیم تا درمانشان کامل شود. تا الان برای حدود ۳۵ بیمار نیازمند، پروتز کامل گذاشتهایم.»
طراحی یونیتهای دندانپزشکی با یک دهم قیمت!
این گروه جهادی حتی برای تأمین یونیتهای مورد نیازشان دست به ابتکار عمل زدهاند و یونیتهای قابلحمل و اقتصادی طراحی کردهاند. طیبی درباره این یونیتها میگوید: «یونیتهای معمولی بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان هزینه دارند. ما یک یونیت به اندازه یک فایل سهکشو طراحی کردیم که پورتابل و قابلحمل است و با یک باتری ماشین و یک بطری آب معدنی کار میکند. میتوانیم آن را به هر جای ایران، حتی وسط بیابان یا کنار چادر عشایر ببریم و یک پزشک روی آن کار کند. از این دستگاه ۱۲ تا تولید کردیم و هنوز ثبت نکردهایم. اگر میخواستیم ۱۱ یونیت معمولی بخریم، بیش از ۵ میلیارد تومان هزینه میشد، اما با این روش با ۵۰۰ میلیون تومان ۱۰ یونیت تولید کردیم. این دستگاه را هم در کلینیک و هم در اردوهای جهادی استفاده میکنیم.»
فعالیت با مجوز گروه جهادی
طیبی درباره ارتباطشان با وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی هم میگوید: «فعلاً با مجوز دانشگاه به عنوان اردوی جهادی فعالیت میکنیم. متأسفانه اگر وزارت بهداشت و نظام پزشکی بخواهند وارد شوند، ممکن است فقط به بستن مرکز منجر شود، چون برخی درمانگاهها از خدمات رایگان ما شکایت دارند که کارشان کساد شدهاست، اما دوست داریم دانشگاه پای کار بیاید و مجوز رسمی بگیریم تا با خیال راحتتر و بهتری به مردم خدمت کنیم.»
وی درباره برنامههای آینده این گروه جهادی هم با اشاره به برنامهریزی برای توسعه فعالیتها میافزاید: «برنامهریزی کردهایم که تا پایان سال، تمام ۲ هزار و ۵۰۰ نفر ثبتنامشده در منطقه ۱۵ را درمان کنیم. بعد از آن، مناطق ۱۴، ۱۳، ۸ و ۷ را پوشش دهیم و شعبههایی در مناطق شرقی، جنوبی و غربی تهران راهاندازی کنیم. برای شهرستانها نیز با دانشگاه تهران نشست برگزار کردهایم و اگر این طرح پایلوت موفق باشد، انشاءالله به شهرستانهای نیازمند نیز توسعه خواهیم داد.»
