جوان آنلاین: تهران در روز اربعین، فقط یک شهر شلوغ و پرتردد نیست، بلکه خیابانهایش به مسیری برای قدمهای عاشقانه تبدیل میشوند. از میدان امام حسین (ع) تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، جمعیتی میلیونی راهی مسیری میشوند که اگرچه کیلومترها با کربلا فاصله دارد، اما برای بسیاری از مردم، روایت دیگری از زیارت و همراهی با کاروان اربعین است. راهپیمایی جاماندگان اربعین در سالهای اخیر به یکی از بزرگترین جلوههای حضور مردمی در پایتخت تبدیل شده و امسال نیز قرار است بار دیگر این شهر را در حالوهوای اربعین قرار دهد.
در همین راستا مدیریت شهری از آمادهسازی ظرفیتهای مختلف برای برگزاری این مراسم خبر داده است، مراسمی که به گفته مسئولان، قرار است علاوه بر حالوهوای اربعینی، برنامههای فرهنگی و محتوایی ویژهای نیز داشته باشد.
در امتداد مسیر اربعین
روز گذشته محمدباقر اعلمی، رئیس سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران، درباره جایگاه این مراسم میان مردم توضیح داد: «این راهپیمایی هر سال باشکوهتر از گذشته برگزار میشود و امروز به یک الگوی ثابت برای مردم تبدیل شده است.»
او درباره تفاوت مراسم امسال با سالهای گذشته اظهار داشت: «امسال برگزاری راهپیمایی جاماندگان اربعین تحت تأثیر حادثه بزرگ شهادت رهبر شهید قرار دارد و به همین دلیل شعارها و برنامههای فرهنگی و محتوایی مسیر با سه محور «باید برخاست»، «یالثاراتالحسین» و «خونخواهی رهبر شهید» طراحی شده است.»
رئیس سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران ادامه داد: «همانگونه که مردم طی بیش از ۱۵۰ شب گذشته در میادین مختلف حضور داشتهاند، این راهپیمایی نیز امتداد همان حرکت مردمی و امتداد مسیر اربعین حضرت سیدالشهدا (ع) خواهد بود.»
اعلمی درباره برنامههای فرهنگی مسیر نیز توضیح داد که تمامی برنامههای محتوایی، فرهنگی و هنری پیشبینیشده بر اساس همین شعارها و با هدف تبیین پیام راهپیمایی جاماندگان اربعین اجرا خواهد شد.
با تمام توان و با همه امکانات
برای برگزاری این اجتماع گسترده، بخشهای مختلف مدیریت شهری نیز وارد فرآیند آمادهسازی شدهاند. اعلمی در این باره گفت: «شهرداری تهران با همه امکانات خود و با مشارکت معاونتهای خدمات شهری، حملونقل، فرهنگی و اجتماعی و مجموعههایی همچون آتشنشانی، مدیریت بحران، شرکت واحد اتوبوسرانی، سازمان تاکسیرانی، مدیریت پسماند، سازمان زیباسازی، مترو و سایر بخشها با صددرصد ظرفیت تجهیزات، نیروی انسانی و امکانات در صحنه حضور دارند تا خدمات لازم به موکبداران و مردم ارائه شود.»
او همچنین از همراهی دستگاههای دیگر خبر داد: «سپاه تهران بزرگ، سپاه حضرت سیدالشهدا (ع) استان تهران، اورژانس، شرکت آب، مجموعه وزارت نیرو، شرکت برق و سایر دستگاههای خدماترسان نیز در کنار مدیریت شهری برای برگزاری هرچه باشکوهتر این مراسم همکاری خواهند داشت.»
به گفته اعلمی، مناطق ۷، ۱۲، ۱۴، ۱۵، ۱۶ و ۲۰ شهرداری تهران که در مسیر میدان امام حسین (ع) تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) قرار دارند، مسئولیت اجرای بخشهایی از مراسم را برعهده گرفتهاند و با ظرفیت تجهیزات و نیروی انسانی خود آماده خدمترسانی هستند.
مراسمی کاملاً مردمی
در کنار برنامهریزیهای اجرایی، بخش مهمی از جریان راهپیمایی جاماندگان اربعین همچنان بر دوش مردم و گروههای مردمی است، موکبهایی که هر سال با مشارکت هیئتها، مساجد و مجموعههای مردمی در مسیر برپا میشوند و خدمات مختلفی به زائران ارائه میکنند.
رئیس سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران درباره روند ثبتنام موکبها گفت: «گروههای مردمی و هیئتهای مذهبی همانند سالهای گذشته در سامانه مربوطه ثبتنام کردهاند. در بخش سازمان فرهنگی و هنری، حدود ۲ هزار موکب ثبتنام کردهاند و پیشبینی میشود تقریباً همین تعداد نیز در سایر بخشها ثبتنام شده باشند. همچنین در طول مسیر ۶ هزار پلاکگذاری انجام میشود و در مجموع ۳ هزار و ۵۰۰ موکب مستقر خواهند شد.»
اعلمی توضیح داد که تلاش مدیریت شهری این بوده است که نقش پشتیبانی داشته باشد و اجرای اصلی مراسم همچنان در اختیار مردم باقی بماند.
او گفت: «تلاش ما این بوده است که صرفاً بستر و تصویر برگزاری مراسم را فراهم کنیم و اجرای اصلی در اختیار گروههای مردمی باشد. مجموعههای مردمی که سالهاست در این عرصه فعال هستند، از جمله مسجد صفا همچون گذشته در اجرای مراسم مشارکت دارند و تقسیم کار مشخصی میان مجموعهها انجام شده است. تأکید شهردار تهران نیز بر همین اساس است که این حرکت مردمی باقی بماند و مدیریت شهری صرفاً نقش تسهیلگر و پشتیبان را ایفا کند.»
اعلمی درباره هزینههای برگزاری مراسم نیز بیان کرد: «این مراسم همچنان کاملاً مردمی برگزار میشود و نذورات و پذیرایی موکبها مانند سالهای گذشته توسط خود مردم انجام میشود. شهرداری تهران صرفاً تلاش کرده زیرساختهای لازم را فراهم کند، تجهیزات و امکانات مورد نیاز را در اختیار موکبها قرار دهد، محل استقرار موکبها را آمادهسازی کند و خدمات پشتیبانی ارائه دهد.»
او ادامه داد: «آنچه دستگاههای اجرایی در اختیار موکبها قرار میدهند در مقایسه با خدمات و نذوراتی که مردم ارائه میکنند، بسیار محدود است و اصل برگزاری مراسم بر دوش مردم قرار دارد.»
از میدان امامحسین (ع) تا حرم حضرت عبدالعظیمحسنی (ع)
قرار است موکبها از ساعات ابتدایی صبح آماده خدمترسانی باشند و حرکت رسمی راهپیمایی از میدان امامحسین (ع) آغاز شود.
اعلمی درباره زمان آغاز مراسم گفت: «تمامی موکبها از پس از نماز صبح آماده خدمترسانی خواهند بود و آیین آغاز رسمی راهپیمایی رأس ساعت ۶ صبح در میدان امام حسین (ع) برگزار میشود. در این مراسم همانند سال گذشته، زیارت اربعین توسط مردم قرائت خواهد شد و پس از آن حرکت زائران در مسیر آغاز میشود.»
او درباره پایان مسیر و مدیریت ازدحام در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) نیز توضیح داد: «امسال ایستگاه «سلام» در پایان مسیر پیشبینی شده است تا با توجه به افزایش حضور زائران در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، زیارت مختصری در این ایستگاه قرائت شود و از ایجاد ازدحام در حرم جلوگیری شده و تردد زائران با سهولت بیشتری انجام گیرد.»
رئیس سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران درباره تعداد نیروهای خدمترسان نیز گفت: «آمار دقیق نیروها به دلیل مشارکت معاونتهای مختلف هنوز نهایی نشده است، اما بیش از ۱۰ هزار نفر از نیروهای انسانی شهرداری تهران به صورت داوطلبانه در بخشهای مختلف این مراسم فعالیت خواهند کرد.»
اعلمی درباره پیشبینی تعداد شرکتکنندگان نیز یادآور شد: «سال گذشته بیش از ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در راهپیمایی جاماندگان اربعین حضور داشتند که نسبت به سال قبل از آن افزایش چشمگیری داشت. پیشبینی ما این است که امسال نیز با افزایش حضور مردم مواجه باشیم و تعداد شرکتکنندگان از سال گذشته بیشتر شود.»
۱۵ محور برای یک مسیر منسجم
برگزاری راهپیمایی جاماندگان اربعین، تنها به روز برگزاری مراسم محدود نمیشود، بلکه پشت صحنه این اجتماع بزرگ، هفتهها برنامهریزی و هماهنگی میان مجموعههای مختلف در جریان است تا مسیر حضور مردم با کمترین چالش برگزار شود.
میرمحمد مطهریموید، معاون فرهنگی و هنری سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران، از آغاز برنامهریزیها برای برگزاری این مراسم از حدود دو ماه پیش خبر داد و درباره ساختار اجرایی مراسم گفت: «برای ایجاد هماهنگی بیشتر و کاهش ناهماهنگیهای احتمالی، مسیر راهپیمایی به ۱۵ محور تقسیم شده است، محورهایی که برای هرکدام مسئول مشخصی تعیین شده و مسئولان اجرایی آن نیز انتخاب شدهاند.»
او همچنین به برگزاری برنامهای تازه در حاشیه این مراسم اشاره کرد: «برای نخستینبار همایش موکبداری فرهنگی با مشارکت سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران و مجموعههای مردمی برگزار خواهد شد.»
به گفته مطهریموید، هدف از برگزاری این همایش، حمایت از موکبهایی است که در کنار خدماتی مانند اطعام زائران، در حوزههای فرهنگی، ترویج فرهنگ زیارت و اجرای برنامههای تربیتی نیز فعالیت میکنند.
چرخش چرخهای حملونقل برای جاماندگان
همزمان با برنامهریزیهای فرهنگی و اجرایی، بخش حملونقل شهری نیز برای جابهجایی شرکتکنندگان در راهپیمایی جاماندگان اربعین آماده شده است، خدماتی که قرار است در روز برگزاری مراسم، بخشی از مسیر رفتوآمد هزاران زائر تهرانی را پوشش دهد.
محسن هرمزی، معاون شهردار تهران، درباره تمهیدات پیشبینیشده برای شرکتکنندگان گفت: «معاونت حملونقل و ترافیک به منظور رفاه حال مردم در مراسم جاماندگان اربعین حسینی، برنامههای ویژهای را در سه بخش مترو، اتوبوسرانی و تاکسیرانی در نظر گرفته است.»
او توضیح داد که خدمات مترو، تاکسی و اتوبوس در ایستگاهها و مسیرهای ویژه این مراسم به صورت رایگان ارائه خواهد شد.
هرمزی درباره فعالیت ناوگان اتوبوسرانی نیز گفت: «همزمان با برگزاری مراسم پیادهروی جاماندگان اربعین حسینی در روز سهشنبه (۱۳ مردادماه)، ناوگان شرکت واحد با استفاده از حداکثر ظرفیت عملیاتی، خدمات حملونقل عمومی ویژهای را به شرکتکنندگان ارائه خواهد کرد.»
او درباره خدمات مترو نیز توضیح داد: «فعالیت تمامی خطوط هفتگانه مترو از ساعت ۵:۳۰ صبح آغاز میشود و با حداکثر ظرفیت ادامه خواهد داشت. خطوط ۱، ۲ و ۶ به دلیل قرار گرفتن در مسیرهای اصلی مراسم، نقش بیشتری در انتقال مسافران خواهند داشت و وضعیت ایستگاهها نیز به صورت لحظهای رصد میشود.»
هرمزی ادامه داد: «در صورت افزایش تقاضا یا تراکم جمعیت مسافری، قطارهای فوقالعاده برای تسهیل تردد و ارائه خدمات بهتر اعزام خواهند شد.»
معاون شهردار تهران درباره خدمات تاکسیرانی نیز گفت: «سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهر تهران ۲۰۰ دستگاه ون را برای رفاه حال شرکتکنندگان در این مراسم پیشبینی کرده است. این ونها از ساعت ۱۵ فعال خواهند شد و خدمات آنها به صورت رایگان ارائه میشود.»
مقصد این راه، کربلا نیست، اما برای آنها که در این مسیر قدم میگذارند، معنای زیارت در همین همراهی و حضور خلاصه میشود. مسیری که هر سال با قدمهای مردم زنده میشود و تصویری ماندگار از یک همدلی جمعی در شهر به جا میگذارد.
