جوان آنلاین: نبرد جمهوری اسلامی ایران با امریکا و رژیم صهیونیستی، تنها به عرصههای نظامی و سیاسی محدود نمانده و اکنون وارد مرحلهای شده که مسئولان قضایی از آن با عنوان «نبرد حقوقی» یاد میکنند. رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه با اعلام ثبت بیش از ۵ میلیون دادخواست و وکالتنامه برای پیگیری حقوقی جنایات امریکا و رژیم صهیونیستی، از شکلگیری یک سازوکار گسترده ملی و بینالمللی برای مستندسازی خسارتها، اقامه دعاوی و تعقیب عاملان این جنایات خبر داد؛ فرآیندی که به گفته وی با تأکید رهبر انقلاب، حمایت دستگاه قضایی و همکاری وزارت امور خارجه در حال پیگیری است و هدف نهایی آن، کشاندن عاملان جنایات به پای میز محاکمه و جلوگیری از تضییع حقوق خانوادههای شهدا و آسیبدیدگان است.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه در گفتوگو با خبرگزاری دفاع پرس، با تشریح ابعاد اقدامات حقوقی جمهوری اسلامی ایران در قبال جنایات امریکا و رژیم صهیونیستی، اعلام کرد که کشور امروز درگیر نبردی چندلایه در عرصه حقوق بینالملل است؛ نبردی که همزمان با میدان و دیپلماسی دنبال میشود و بر پایه مستندسازی دقیق، اقامه دعاوی حقوقی و کیفری، بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و بینالمللی و مشارکت گسترده مردم و حقوقدانان شکل گرفته است.
آغاز یک مأموریت حقوقی با تأکید رهبر انقلاب
عبدلیانپور با اشاره به نقش مرکز وکلا در جریان جنگ ۱۲روزه اظهار کرد که این مجموعه از نخستین روزهای بحران، مأموریت خود را مستندسازی جنایات، حمایت از خانوادههای شهدا و آسیبدیدگان و پیگیری حقوقی پروندهها تعریف کرد.
وی با اشاره به دیدار اعضای این مرکز با رهبر معظم انقلاب پس از پایان جنگ ۱۲روزه گفت که در آن دیدار بر ضرورت پیگیری حقوقی جنایات رژیم صهیونیستی و امریکا در محاکم داخلی و بینالمللی تأکید و این مطالبه به عنوان یک راهبرد بلندمدت مطرح شد؛ راهبردی که حتی اگر سالها زمان ببرد، نباید متوقف شود. به گفته عبدلیانپور، این رهنمود مسیر فعالیتهای حقوقی مرکز را مشخص کرد و مجموعه وکلا تلاش کرد با استفاده از ظرفیتهای حقوق بینالملل، این مطالبه را به صورت عملی دنبال کند. رئیس مرکز وکلا با اشاره به پیگیریهای انجام شده در دیوان کیفری بینالمللی (ICC)، اعلام کرد که حدود ۲۰ هزار وکیل عضو این مرکز گزارشها و دادخواستهای متعددی را برای دادستانی این دیوان ارسال کردند. وی همچنین از مکاتبات مستقیم با دادستان وقت دیوان کیفری بینالمللی و همکاری با حقوقدانان آزادیخواه، به ویژه وکلای آفریقای جنوبی، خبر داد و گفت این اقدامات در حمایت از پروندههای مطرحشده علیه رژیم صهیونیستی انجام شده است. عبدلیانپور همچنین به همکاری با یک وکیل فرانسوی اشاره کرد که هزاران سند و مدرک درباره جنایات رژیم صهیونیستی را برای استفاده در محاکم بینالمللی در اختیار ایران قرار داده بود؛ اسنادی که به گفته وی میتوانند در روند رسیدگیهای قضایی مورد استناد قرار گیرند.
تغییر رویکرد از دفاع منفعل به بازدارندگی حقوقی
رئیس مرکز وکلا یکی از مهمترین تحولات سالهای اخیر را عبور از رویکرد صرفاً دفاعی و حرکت به سمت «بازدارندگی حقوقی» دانست. وی با اشاره به نمونههایی از دعاوی مطرحشده علیه جمهوری اسلامی ایران در محاکم امریکا، گفت طرح دعاوی گسترده و بعضاً با استناد به ادعاهای غیرمتعارف، نشان داد که اگر ایران در عرصه حقوقی فعال نباشد، ممکن است با خسارتهای مالی و حقوقی گسترده مواجه شود. به همین دلیل تصمیم گرفته شد جمهوری اسلامی با استناد به اسناد و مدارک واقعی، علیه عاملان جنایات و حامیان آنها اقامه دعوی کند. عبدلیانپور تأکید کرد که تجربه پروندههای مربوط به جنگ تحمیلی نشان داد نبود مستندات کافی، یکی از مهمترین موانع موفقیت دعاوی بینالمللی است. بر همین اساس، همزمان با آغاز جنگ ۱۲روزه، به تمام دادگستریها، دستگاهها و مراکز کارشناسی سراسر کشور ابلاغ شد که فرآیند مستندسازی خسارتها بدون هیچ تأخیری آغاز شود.
مشارکت ۱۹ هزار کارشناس در فرآیند ثبت اسناد
رئیس مرکز وکلا از مشارکت گسترده کارشناسان رسمی در این روند خبر داد و گفت پس از انتشار فراخوان، ۱۹هزار کارشناس برای همکاری اعلام آمادگی کردند. عبدلیانپور با اشاره به اقدامات میدانی انجام شده گفت: از خانواده بیش از هزار شهید وکالت اخذ شده و روند تنظیم دادخواستها و شکایتها آغاز شده است. وی افزود: برای تسهیل این روند، ایستگاههای میدانی با همکاری شهرداری، بسیج، قوه قضائیه و وکلا ایجاد شد تا مردم بتوانند به صورت مستقیم وکالتنامههای خود را ثبت کنند. پس از دریافت وکالت نیز مراحل تهیه مستندات، تنظیم دادخواست و ارائه پروندهها به مراجع قضایی تخصصی آغاز شده است. به گفته رئیس مرکز وکلا، پروندههای کیفری ابتدا در استانها تشکیل شده و سپس برای ادامه رسیدگی به دادسرای بینالمللی تهران ارسال میشوند. در بخش حقوقی نیز دادخواستها در شعب تخصصی از جمله شعبه ۵۵ دادگاه بینالملل تهران مطرح شده و رسیدگی به آنها همچنان ادامه دارد. وی همچنین از برگزاری جلسات مستمر با خانوادههای شهدا برای پیگیری روند پروندهها خبر داد.
ثبت بیش از ۵ میلیون دادخواست
عبدلیانپور از راهاندازی سامانه «نبرد حقوقی» به نشانی nabardehoghooghi.ir به عنوان یکی از مهمترین اقدامات این مجموعه یاد کرد. به گفته وی، این سامانه با هدف ثبت وکالتنامهها، شکایتها و مشارکت مردمی طراحی شده و تاکنون بیش از ۵ میلیون وکالت و دادخواست از طریق آن ثبت شده است؛ آماری که در مقایسه با شیوههای سنتی، جهشی قابل توجه محسوب میشود. عبدلیانپور این اقدام را بخشی از پاسخ حقوقی جمهوری اسلامی به روند ثبت گسترده دعاوی علیه ایران در خارج از کشور دانست و تأکید کرد که بدون حضور فعال مردم، امکان شکلگیری بازدارندگی حقوقی وجود ندارد.
رئیس مرکز وکلا با اشاره به گسترش همکاریهای بیندستگاهی، از امضای تفاهمنامه با معاونت حقوقی وزارت امور خارجه خبر داد و گفت این همکاریها برای پیگیری پروندهها در مراجع بینالمللی و استفاده از ظرفیت کشورهایی که دارای صلاحیت جهانی هستند، وارد مرحله جدیدی شده است. وی افزود: استفاده از اصل صلاحیت جهانی، یکی از مهمترین ظرفیتهایی است که میتواند در تعقیب عاملان جنایات مورد استفاده قرار گیرد و به همین دلیل این موضوع با جدیت دنبال میشود. عبدلیانپور در پایان با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران نبرد حقوقی را همسنگ نبرد نظامی و دیپلماسی میداند، تصریح کرد: هدف اصلی همه این اقدامات، کشاندن عاملان جنایات به پای میز محاکمه و جلوگیری از تضییع حقوق خانوادههای شهدا و آسیبدیدگان است. وی با اشاره به وعدهای که به خانوادههای شهدا داده است، تأکید کرد این مسیر تا تحقق حقوق ملت ایران ادامه خواهد یافت و در کنار تلاش دستگاه قضایی، همکاری رسانهها، حقوقدانان، دستگاه دیپلماسی و مشارکت مردمی، نقش تعیینکنندهای در به ثمر رسیدن این نبرد حقوقی خواهد داشت.
