جوان آنلاین: در ادامه تحلیلهای رسانهای از معادلات جدیدی که ایران در جنگ با دشمن آمریکایی-صهیونیستی ترسیم کرده، روزنامه لبنانی البناء در مقالهای با عنوان «موشکهای ایرانی در اردن مرزهای جدیدی از قواعد درگیری را رسیم میکنند»، نوشت: حمله موشکی اخیر ایران به اردن دیگر نمیتواند در چارچوب سنتی حملات تلافیجویانه بین تهران و واشنگتن تفسیر شود، و همچنین نمیتوان آن را امتداد طبیعی حملات قبلی که پایگاهها و داراییهای نظامی آمریکا را در منطقه هدف قرار میداد، دانست.
اهمیت راهبردی و ژئوپلیتیکی حملات ایران به اردن
زمانبندی، مسیر و محلهای اصابت موشکهای ایرانی در اردن، همگی نشان میدهند که این عملیات ابعاد عملیاتی و استراتژیک وسیعتری نسبت به هدف اعلام شده خود داشته است، و آن را به پیامی پیچیده تبدیل میکند که از جغرافیای اردن فراتر میرود و مستقیماً بر معادلات بازدارندگی منطقهای تأثیر میگذارد.
هدف قرار دادن منطقه عقبه به طور خاص، به این عملیات اهمیت ژئوپلیتیکی بسیار حساسی میبخشد. این شهر در تقاطع یکی از مهمترین کریدورهای استراتژیک در منطقه قرار دارد، جایی که مرز اردن با فلسطین اشغالی محسوب میشود و مستقیماً مربوط به منافع امنیتی رژیم صهیونیستی است.
شلیک ایران به قلب منطقه امنیتی صهیونیستها
از این رو، دیگر اردن یک مسیر عبور برای موشکهای ایرانی که به سمت اهداف رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی شلیک میشدند، نیست؛ بلکه به شکل مستقیم قلب جایی را هدف قرار میدهند که در واقع منطقه هشدار اولیه و دفاع پیشگیرانه برای صهیونیستهاست.
بر همین اساس، مشارکت مستقیم رژیم صهیونیستی در تلاشها برای رهگیری موشکهای ایران در آسمان اردن، نشان دهنده این واقعیت است که تشکیلات نظامی رژیم اشغالگر، این حملات ایران را تهدیدی مستقیم برای سیستم امنیت داخلی اسرائیل میداند.
در دکترین نظامی رژیم صهیونیستی، خطرات با مرزهای بینالمللی سنجیده نمیشوند، بلکه با نزدیکی تهدید به منطقه هشدار استراتژیک سنجیده میشوند. هر پرتابهای که وارد این منطقه شود، حتی اگر از نظر قانونی خارج از حریم هوایی فلسطین اشغالی باشد، یک خطر جدی برای اسرائیل است و باید با آن مقابله کرد.
قواعد درگیری جدید در منطقه که موشکهای ایرانی در اردن ترسیم کردند
در سطح نظامی، حملات ایران به اردن پیامهای پیچیدهای دارد که فراتر از هدف قرار دادن معمول یک پایگاه یا موضع آمریکایی است.
تهران میداند که هر موشکی که از این کریدور جغرافیایی عبور کند، بلافاصله توسط شبکههای فرماندهی و کنترل آمریکا و اسرائیل شناسایی خواهد شد. بنابراین، ارزش این عملیات نه تنها در احتمال اصابت به هدف، بلکه در آزمایش زمان واکنش، سازوکارهای هماهنگی بین سیستمهای پدافند هوایی و سطح ادغام عملیاتی بین ایالات متحده، اسرائیل و اردن نیز نهفته است.
این یافتههای اطلاعاتی برای ایران از تأثیر مخرب خود موشکها اهمیت کمتری ندارند، زیرا جنبهای از ساختار دفاعی منطقهای را در چارچوب تعامل واقعی آشکار میکنند.
اما در سطح سیاسی به نظر میرسد که اردن بار دیگر خودش را در موقعیت ارسال کننده پیام یافته است، نه یک طرف درگیری. در واقع اینجا اردن هدف مستقیم حملات ایران نیست، بلکه فضایی است که پیامهای قدرت در آن رد و بدل میشود. این واقعیت با گسترش دامنه تقابل منطقهای، چالشهای امنیتی و حاکمیتی فزایندهای را بر اردن که دهههاست به عنوان پایگاه آمریکاییها و صهیونیستها خدمت میکند به وجود میآورد.
این عملیاتهای ایران در اردن که در نوع خود بیسابقه به شمار میرود، همچنین حامل پیامهایی برای صهیونیستهاست و آنها میدانند که کشیده شدن دامنه حملات ایران به خاک اردن و مرز فلسطین اشغالی، تهدیدی مستقیم برای امنیت داخلی اسرائیل به شمار میرود.
بنابراین، آنچه اتفاق افتاده، نباید به تیتر «موشکهای ایرانی در اردن سقوط کردند» تقلیل یابد، بلکه باید به عنوان نشانهای از تغییر تدریجی در قوانین درگیری منطقهای باشد.
با این تفاسیر به نظر میرسد که ایران در حال ترسیم خطوط جدیدی از معادله بازدارندگی بوده و تاکید میکند که در هیچ جنگی با آمریکا، اسرائیل را جدا نمیداند و از نظر تهران فاصله بین پایگاههای آمریکایی و منطقه امنیتی اسرائیل که همان اردن است، به یک صحنه عملیاتی واحد تبدیل شده است.
بنابراین، اگر این الگوی جدیدی که ایران اتخاذ کرده، ادامه یابد، منطقه ممکن است وارد مرحلهای شود که در آن ارزش مرزهای سیاسی در مواجهه با نقشههای درگیری نظامی کاهش مییابد، جایی که کشورهای ترانزیت به عرصههای فشار تبدیل میشوند و حملات موشکی به جای وسیلهای برای دستیابی به یک ضربه تاکتیکی خاص، به ابزاری برای ترسیم مجدد موازنههای استراتژیک تبدیل میشوند.
از سوی دیگر، منابع آمریکایی معتقدند که هدف ایران از این حملات صرفاً هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا و وارد کردن خسارات جانی و مالی نیست. دیوید دپتولا، ژنرال بازنشسته ارتش ایالات متحده و یکی از معماران اصلی جنگ خلیج فارس در سال 1991، معتقد است که تفسیر این حملات صرفاً از دیدگاه نظامی، ناقص خواهد بود.
این ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا در گفتگو با فاکس نیوز اظهار داشت که موقعیت اردن به ایالات متحده این امکان را میدهد که عملیات هوایی مؤثرتری را در سوریه، عراق و منطقه انجام دهد و بنابراین، حمله ایران به پایگاه هوایی ازرق فقط یک تأسیسات نظامی را هدف قرار نداده است.
وی افزود: ایران در تلاش است تا هزینه سیاسی میزبانی نیروهای آمریکایی در اردن را افزایش دهد، به طوری که هزینه این حضور مداوم - چه امنیتی و چه سیاسی - از مزایایی که اردن و واشنگتن از این همکاری نظامی به دست میآورند، بیشتر باشد.
ژنرال مذکور آمریکایی تاکید کرد: پیام ایران از انجام این حملات به همان اندازه که متوجه آمریکاست، متوجه متحدان منطقهای این کشور نیز هست.
