جوان آنلاین: هنوز چند ساعت تا آغاز امتحانات نهایی باقی ماندهبود که در کانالهای تلگرامی و گروههای فضای مجازی، پیامها یکی پس از دیگری منتشر شدند؛ «سؤالات قطعی امتحان نهایی، تضمینی»، «سؤالات را از ما بگیرید و نمرات عالی ثبت کنید» و قیمتهایی که از چند صد هزار تومان تا چند میلیون تومان متغیر است. فروشندگانی که مدعی هستند پیش از آغاز آزمون، سؤالات را در دست دارند و میتوانند آن را در ازای دریافت پول در اختیار داوطلبان قرار دهند! این ادعاها، بار دیگر نگرانی بسیاری از دانشآموزان و خانوادهها را برانگیخته، امتحانهایی که امسال نیز برای حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار دانشآموز و داوطلب ایجاد یا ترمیم سابقه تحصیلی برگزار میشود و با توجه به تأثیر ۶۰ درصدی سوابق تحصیلی در پذیرش دانشگاهها، از حساسیت بالایی برخوردار است.
با این حال، وزارت آموزشوپرورش میگوید هیچیک از ادعاهای صحت ندارد و ستاد عالی آزمونهای این وزارتخانه در اطلاعیهای اعلام کرده که تاکنون هیچیک از ادعاهای موجود مبنی بر افشای سؤالات امتحانی از سوی ستاد نظارت بر فرایند اجرای آزمونها تأیید نشدهاست.
ردپای یک کلاهبرداری
بررسی مستندات میدانی و مقایسه اوراق واقعی با نمونههای ادعایی، پرده از یک کلاهبرداری اساسی برمیدارد که از دلواپسی دانشآموزان و خانوادههایشان، کسبوکاری میلیونی ساختهاست، شبکهای که ردپای آن احتمالاً تا برخی مؤسسات آموزشی شناختهشده امتداد دارد و هر بار با ترفندهای روانشناختی، طعمههای تازهای صید میکند.
تصاویر و مستندات نشان میدهد این کانالها با انتشار نمونههایی از پاسخنامههای ادعایی و جدولهای زمانبندی، اعتماد دانشآموزان را جلب میکنند. در یکی از پستها، برای امتحان نهایی دین و زندگی یازدهم انسانی، پاسخنامهای کامل با وعده «۲۰ نمره تضمینی» عرضه شدهاست. با این حال، مقایسه دقیق سؤالات منتشرشده توسط این کانالها با اوراق واقعی امتحان (مانند آزمون فارسی یازدهم انسانی) آشکار میسازد که هیچکدام از سؤالات ادعایی در آزمون اصلی نیامدهاست و این الگو در حال تکرارشدن است؛ یعنی پیش از آزمون وعدههای جذاب میدهند و پس از آزمون به سراغ بازاریابی دور بعدی میروند!
جالب توجه آنکه ردپای این کانالها به برخی مؤسسات کنکوری شناختهشده و فعالان حوزه آموزش عالی میرسد. عضویت در کانالهای وابسته و تبلیغاتی که به نامهای آشنا اشاره دارند، این ظن را تقویت میکند که پشت پرده، شبکهای سازمانیافته برای بهرهبرداری از استرس امتحانات نهایی وجود دارد.
جایی که تأثیر معدل امتحانات نهایی در کنکور سراسری، به ابزاری برای سوءاستفاده تبدیل شدهاست. دانشآموزی که نگران نیمنمره یا یک نمره تأثیرگذار در معدل است، آسانترین قربانی برای این تلههای دیجیتال میشود.
تکذیب لو رفتن سؤالات توسط آموزش و پرورش
آنطور که مسئولان آموزشوپرورش میگویند برای حفظ امنیت آزمونها، مجموعهای از تدابیر امنیتی از مرحله طراحی تا برگزاری امتحانات در نظر گرفته شدهاست. قرنطینه طراحان سؤالات، ارسال الکترونیکی فایلهای رمزگذاریشده، استفاده از تجهیزات کنترلی از جمله سیگنالیاب و نظارت مستمر بر تمامی مراحل اجرا، از جمله اقداماتی است که به گفته این وزارتخانه، هرگونه ارتباط داوطلبان با خارج از حوزه امتحانی و احتمال افشای سؤالات پیش از آغاز آزمون را غیرممکن کردهاست.
بر همین اساس، آموزشوپرورش میگوید ادعاهای مطرحشده در برخی کانالها و صفحات فضای مجازی، مبنی بر فروش یا افشای سؤالات امتحانات نهایی، فاقد مستندات تأیید شدهاست و بیش از آنکه واقعیت داشته باشد، میتواند تلاشی برای سواستفاده از نگرانی و اضطراب داوطلبان و خانوادههای آنها باشد.
هشدار پلیس فتا
در کنار تکذیب آموزشوپرورش، پلیس فتا نیز نسبت به فعالیت کانالها و افرادی که با ادعای فروش سؤالات امتحانات یا آزمونهای سراسری از داوطلبان پول دریافت میکنند، هشدار داده و این ادعاها را مصداق کلاهبرداری دانستهاست.
سردار وحید مجید، رئیس پلیس فتا فراجا، با اشاره به رصد مستمر فضای مجازی در آستانه برگزاری آزمونهای سراسری، میگوید: «موضوع تقلب در کنکور و سایر آزمونها بهصورت گسترده رصد میشود. پیش از برگزاری آزمونها، پلیس فتا کانالها و گروههای فعال، بهویژه در پلتفرمهای خارجی را زیر نظر دارد. همچنین فروش ابزارهای مرتبط با تقلب و نرمافزارهای مورد استفاده در این زمینه نیز بهطور مستمر پایش و با هماهنگی وزارت علوم و سازمان سنجش پیگیری میشود.» او با تأکید بر اینکه ادعاهای مطرحشده درباره فروش سؤالات پیش از برگزاری آزمونها واقعیت ندارد، اظهار میدارد: «افرادی که مدعی فروش سؤالات هستند، در واقع با هدف کلاهبرداری فعالیت میکنند. برخی از آنها پس از دریافت مشخصات داوطلب، از جمله عکس یا شماره داوطلبی، اقدام به اخاذی و تهدید میکنند و از این طریق از متقاضیان پول میگیرند، در حالی که هیچ سؤال واقعی پیش از برگزاری آزمون در اختیار آنان نیست.»
به گفته رئیس پلیس فتا، این افراد از اضطراب و نگرانی داوطلبان و خانوادههای آنان سوءاستفاده میکنند و تمامی این موارد از سوی پلیس تحت رصد و پیگیری قرار دارد.
به گزارش «جوان»، سؤالات امتحان، هر سال تغییر میکنند، اما شیوه کلاهبرداران، سالهاست همان شیوه قدیمی است، یعنی معامله بر سر اضطراب دانشآموزان و خانوادههایشان. بازاری که تا وقتی خریدار داشته باشد، فروشنده هم دارد.
