علیرضا شعبانی سخنگوي شهرداري كلانشهر اراك افزود: فلسفه وجودی مدیریت شهری، تنها اداره امروز شهر نیست؛ بلکه ساختن آیندهای است که فرزندان این شهر نیز بتوانند از ثمرات آن بهرهمند شوند. اگر قرار بود مدیریت شهری تنها به پروژههایی محدود شود که نتیجه آن در کوتاهمدت دیده میشود، کافی بود چند خیابان آسفالت شود، چند معبر بازگشایی شود، چند همایش برگزار شود و در پایان دوره نیز با کارنامهای ظاهراً بیحاشیه، مسئولیت به مدیر بعدی واگذار شود.
شعبانی ادامه داد: توسعه واقعی شهرها با چنین رویکردی اتفاق نمیافتد. مدیریت شهری زمانی معنا پیدا میکند که بتواند در کنار پاسخگویی به نیازهای روزمره مردم، برای آینده شهر نیز تصمیم بگیرد؛ تصمیمهایی که شاید در مسیر اجرا با دشواریهایی همراه باشد، اما منافع آن متعلق به سالها و نسلهای آینده خواهد بود.
سخنگوی شهرداری کلانشهر اراک تصریح کرد: مدیریت شهری برای پیشرفت شهر باید از نگاههای کوتاهمدت عبور کند. اجرای پروژههای تحولآفرین، نیازمند جسارت در تصمیمگیری و پذیرش مسئولیت است؛ چراکه بسیاری از طرحهای بزرگ شهری نه به دلیل نبود ضرورت، بلکه به دلیل نگرانی از هزینههای اجتماعی اجرا، سالها در مرحله بررسی باقی میمانند.
وی خاطرنشان کرد: طرح پیادهراه مرکز شهر اراک نیز از همین جنس است. پروژهای که امروز درباره آن سخن گفته میشود، نه تصمیمی یکشبه و نه محصول نگاه فردی یا سلیقهای است. این طرح طی سالهای گذشته در جلسات متعدد کارشناسی، کمیسیونهای تخصصی، کمیسیون فنی و عمرانی و مراجع تصمیمگیر شهری مورد بحث، بررسی و ارزیابی قرار گرفته و پس از طی فرآیندهای قانونی و اخذ مجوزهای لازم، وارد مرحله اجرا شده است.
شعبانی با اشاره به اسناد بالادستی این طرح گفت: مجموعه اسناد بالادستی شهر نیز بر ضرورت ساماندهی مرکز شهر، توسعه فضاهای انسانمحور و توجه به حرکت پیاده تأکید داشتهاند. این موضوع در طرح جامع شهری، برنامه پنجساله دوم توسعه شهری و سند چشمانداز ۱۴۲۰ اراک مورد توجه قرار گرفته و ردیف بودجه اجرای این طرح در سالهای۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نیز پس از بررسیهای لازم در شورای اسلامی شهر به تصویب رسیده است.
وی افزود: چگونه میتوان پذیرفت پروژهای با این ابعاد، که سالها در ساختارهای کارشناسی و مدیریتی شهر مورد بررسی بوده، بدون پشتوانه مطالعاتی و کارشناسی آغاز شده باشد؟ امروز حتی اجرای یک پروژه ساختمانی کوچک نیازمند نقشه، مطالعات فنی، ضوابط اجرایی و تأیید کارشناسان است؛ طبیعتاً یک پروژه کلان شهری با ابعاد ترافیکی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی، نمیتواند بدون پشتوانه علمی و برنامهریزی وارد مرحله اجرا شود.
سخنگوی شهرداری کلانشهر اراک ادامه داد: باید توجه داشت که اراک، به عنوان شهری تکهستهای، بخش قابل توجهی از فعالیتهای تجاری، اداری و خدماتی خود را در مرکز شهر متمرکز کرده است. در چنین شهرهایی، تجربه شهرهای پیشرو در کشور و حتی جهانی مدیریت شهری نشان داده است که حرکت به سمت پیادهراهسازی، محدودسازی و مدیریت حضور خودرو در هسته مرکزی شهر، یک انتخاب سلیقهای نیست؛ بلکه بخشی از الزامات ساماندهی ترافیک، ارتقای کیفیت زندگی و بازگرداندن فضاهای شهری به شهروندان است.
وی با اشاره به روند اجرای پروژه گفت: این پروژه نیز مانند بسیاری از پروژههای موفق شهری، به صورت مرحلهای طراحی و اجرا میشود و در سه فاز اجرایی تعریف شده است. در حال حاضر فاز نخست شامل محدوده خیابان امام خمینی(ره) حدفاصل خیابان آیتالله مدنی تا خیابان پاسداران، ضلع شمالی میدان شهدا و پیادهراه شهید پاکپور در مرحله اجرا قرار دارد.
شعبانی تأکید کرد: محدوده فعلی اجرای طرح، در شرایط موجود صرفاً به عنوان کارگاه عمرانی و محل اجرای عملیات زیرساختی، تأسیساتی و عمرانی پروژه محسوب میشود. تجهیزات نصبشده در این محدوده، موقت بوده و با هدف مدیریت شرایط اجرایی، افزایش ایمنی و رفاه شهروندان تا زمان نهایی شدن طرح جانمایی شدهاند. بنابراین قضاوت درباره نتیجه نهایی پروژه بر اساس وضعیت موقت دوران عملیات اجرایی، از نظر فنی و کارشناسی قابل اتکا نیست.
وی اظهار داشت: اجرای پیادهراه به تنهایی و بدون اجرای بسته مکمل ترافیکی تعریف نشده است. مدیریت ترافیک مرکز شهر، مجموعهای از اقدامات هماهنگ و همزمان است که بخشی از آن در حال اجراست و پس از تکمیل، آثار واقعی خود را نشان خواهد داد.
سخنگوی شهرداری کلانشهر اراک افزود: از جمله این اقدامات میتوان به اجرای محدوده کنترل ترافیک، تمرکززدایی از هسته مرکزی، تقویت ظرفیت پارکینگها، پارکینگهای در حال احداث و پیشبینی افزایش ظرفیت توقف خودرو، توسعه و روانسازی خطوط ویژه حملونقل عمومی، جابهجایی واحدهای تجاری خودرویی خیابان شریعتی به شهرک خودرو، ورود تاکسیهای برقی، اصلاح هندسی معابر و تغییر جهت ترافیکی خیابانها متناسب با روند اجرای پروژه اشاره کرد.
وی ادامه داد: همچنین تکمیل رینگهای شهری و پروژههای زیرساختی مرتبط، از جمله فاز دوم تقاطع غیرهمسطح کوی علمالهدی با کمربندی جنوبی، بخشی از برنامه جامع مدیریت ترافیک شهر است که در کنار این طرح دنبال میشود.
شعبانی خاطرنشان کرد: پارامترهای ترافیکی پروژه نیز بر اساس مطالعات میدانی و بررسی شرایط واقعی تردد در ساعات اوج حضور شهروندان انجام شده و مقایسههای لازم با وضعیت قبل از اجرای طرح صورت گرفته است. طبیعی است ارزیابی نهایی آثار ترافیکی، پس از تکمیل همه اجزای پیشبینیشده امکانپذیر خواهد بود.
وی تصریح کرد: بدیهی است هیچ پروژه بزرگ شهری از روز نخست بدون چالش نیست. تجربه شهرهای موفق شهرهای بزرگ کشور و جهان نشان میدهد پروژههای تحولآفرین، در آغاز مسیر با تغییر الگوهای رفتوآمد، مقاومتهای اجتماعی و دغدغههای طبیعی برخی ذینفعان مواجه میشوند؛ اما مدیریت صحیح، گفتوگو، اصلاح تدریجی و صبوری اجتماعی، آنها را به سرمایههای ماندگار شهری تبدیل میکند.
سخنگوی شهرداری کلانشهر اراک افزود: مدیریت شهری هرگز مدعی اجرای بدون اصلاح این طرح نیست. هرجا دادههای واقعی، نظر کارشناسان، مطالعات میدانی و بازخوردهای شهروندان ضرورت اصلاح را نشان دهد، اصلاحات لازم انجام خواهد شد. انعطافپذیری در اجرا، بخشی از مدیریت حرفهای پروژه است؛ اما تفاوت بزرگی میان اصلاح منطقی و توقف شتابزده وجود دارد.
وی تأکید کرد: نباید پروژهای که هنوز فرصت تکمیل و بلوغ پیدا نکرده، صرفاً به دلیل چالشهای طبیعی ابتدای مسیر یا اعتراض بخشی از ذینفعان، متوقف شود. پروژههای بزرگ شهری زمانی به نتیجه میرسند که فرصت اجرا، ارزیابی و تکمیل پیدا کنند.
شعبانی در ادامه گفت: در خصوص اشاره به دیدگاههای عمومی نیز باید تأکید کرد که دغدغههای کسبه و شهروندان محترم همواره برای مدیریت شهری اهمیت دارد و هیچ صدایی نادیده گرفته نمیشود؛ اما از منظر کارشناسی، نمیتوان بدون پیمایشهای علمی و دادههای معتبر، دیدگاه بخشی از جامعه را به عنوان نظر اکثریت شهروندان تلقی کرد.
وی افزود: مدیریت شهری هر هفته در میان مردم حضور دارد، پای صحبت کسبه، شهروندان، متخصصان، اصحاب رسانه و اقشار مختلف جامعه مینشیند و خود را بینیاز از شنیدن نمیداند؛ اما شنیدن مطالبات با تعمیم آن به کل جامعه، دو موضوع متفاوت است.
سخنگوی شهرداری کلانشهر اراک درباره موضوع آلودگی هوا نیز اظهار کرد: آلودگی هوای اراک، مسئلهای چندعاملی و تاریخی است که ریشه در عوامل صنعتی، اقلیمی و حملونقلی دارد و نمیتوان آن را به اجرای یک پروژه شهری نسبت داد.
وی خاطرنشان کرد: با این حال، مدیریت شهری در جایگاه قانونی خود اقدامات عملی و اثرگذار را دنبال کرده است؛ از الحاق ۷۶ دستگاه اتوبوس پاک به ناوگان حملونقل عمومی گرفته تا حفظ فضای سبز شهری در شرایط بحرانی کمآبی با استفاده از پساب تصفیهشده و اجرای برنامههای متعدد زیستمحیطی. این اقدامات نشان میدهد کاهش آلودگی، بهبود کیفیت زندگی و حفظ محیط زیست، از دغدغههای جدی مدیریت شهری بوده و هست.
شعبانی در پایان گفت: مدیریت شهری اراک بیش از هر دستگاهی خود را در برابر مردم پاسخگو میداند. نه از نقد هراس دارد و نه خود را بینیاز از اصلاح میداند؛ اما اجازه نخواهد داد نگاههای کوتاهمدت، مانع اجرای طرحهایی شود که میتواند آینده شهر را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: تجربه نشان داده است بزرگترین مانع توسعه شهرها، کمبود منابع نیست؛ بلکه ترس از تصمیمهای بزرگ و پرهیز از مسئولیتپذیری در اجرای طرحهای تحولآفرین است. اگر هر پروژه بزرگ پیش از رسیدن به مرحله اثبات، متوقف شود، در آینده کمتر مدیری حاضر خواهد شد مسئولیت اجرای طرحهای مهم و آیندهساز را بپذیرد.
سخنگوی شهرداری کلانشهر اراک در پایان از مردم شریف، فهیم و آیندهنگر اراک خواست این مسیر را با نگاه توسعهای همراهی کنند و تأکید کرد: این پروژه متعلق به یک فرد یا یک دوره مدیریتی نیست؛ متعلق به آینده شهری است که شایسته برخورداری از فضاهای شهری استاندارد، انسانی و در شأن مردم اراک است. مدیریت شهری همچنان آماده شنیدن نقدهای کارشناسی، اصلاح نواقص احتمالی و گفتوگوی مستمر با همه دلسوزان شهر است؛ اما با اطمینان بر این باور است که آینده اراک با تصمیمهای شجاعانه، مطالعات کارشناسی، پایبندی به قانون و همراهی اجتماعی ساخته خواهد شد.
