جوان آنلاین: در دومین روز هفته پایانی مهرماه، نرخ دلار دومین کاهش متوالی خود را تجربه کرد و با افت حدود ۲ هزار تومانی نسبت به روز شنبه به ۲۶۱هزار تومان رسید. این کاهش در شرایطی است که هفته گذشته رئیس بانک مرکزی از برنامه بانک مرکزی برای کاهش نرخ دلار خبر داده بود.
بازار ارز و طلا معاملات روز یک‌شنبه ۲۶ مهر را با کاهش نسبی قیمت‌ها آغاز کرد. این عقب‌نشینی در شرایطی رخ داد که دلار در جریان معاملات روز شنبه تا محدوده ۲۶۵ هزار تومان افزایش یافته بود و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز از مرز ۲۶ میلیون تومان عبور کرده بود. با این حال، قیمت‌ها در شروع معاملات روز یک‌شنبه بخشی از افزایش ساعات ابتدایی معاملات شنبه را پس دادند و از سقف‌های ثبت‌شده فاصله گرفتند. بر اساس نرخ‌های اعلام‌شده از بازار، دلار نقدی تهران در محدوده ۲۶۱ هزار تومان معامله شد و نرخ تتر نیز به ۲۵۹ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.
تداوم الگوی مداخله بازارساز
مقایسه قیمت‌های دیروز با نرخ‌های روز شنبه نشان می‌دهد که بازار پس از افزایش قابل توجه اخیر، با تعدیل نسبی قیمت‌ها روبه‌رو شده است. دلار که روز شنبه تا کانال ۲۶۵ هزار تومان پیش رفته بود، دیروز به محدوده ۲۶۱ هزار تومان بازگشت. این تغییرات نشان می‌دهد بخشی از رشد قبلی قیمت‌ها تخلیه شده و بازارساز ارزی برای مهار انتظارات تورمی و جلوگیری از بازگشت دلار به سطوح بالاتر، فشار کاهشی بر قیمت را تشدید کرده است.
عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی هفته گذشته در هفتادمین جلسه ستاد رسانه‌ای فضای مجازی کشور به تشریح ابعاد مختلف اقدامات و مأموریت‌های بانک مرکزی پرداخت و گفت: از ابتدای امسال تاکنون ۲۵ میلیارد دلار برای تولید، تأمین ارز شده و این روند تأمین ارز ادامه دارد و در این زمینه، مشکلی نخواهیم داشت. او در ادامه تأکید کرد: روند رشد نرخ دلار با اقدامات متعددی که بانک مرکزی انجام داده، کاهشی شده و این روند کاهشی ادامه خواهد داشت. این اظهارات در شرایطی است که بررسی روند بازار ارز طی هفته‌های گذشته و تکرار الگوی محدود شدن نوسانات و سپس تشدید فشار کاهشی نشان می‌دهد اقدامات بازارساز بر روند معاملات اثرگذار بوده است. محمدرضا غفوری، کارشناس مسائل بانکی و ارزی در خصوص الزامات ورود مؤثر بازارساز ارزی گفت: به صورت کلی مداخله بانک مرکزی در شرایط نوسان شدید، باید از رویکرد انفعالی و فیزیکی به سمت یک سیاست‌گذاری فعال و مبتنی بر مدیریت انتظارات تورمی تغییر جهت دهد.
به باور این کارشناس اقتصادی، در تلاطم‌های ارزی آنچه بیش از کمبود فیزیکی اسکناس بازار را متشنج می‌کند، نااطمینانی نسبت به آینده و رفتار‌های هیجانی معامله‌گران است. به گفته این کارشناس بانکی، راهکار کارآمد برای آرام کردن پایدار بازار، بهره‌گیری از ابزار‌های مشتقه و هدایت تقاضا به سمت بازار‌های مالی شفاف است. راه‌اندازی قرارداد‌های آتی، اوراق سلف ارزی و ابزار‌های پوشش ریسک به فعالان اقتصادی و بازرگانان امکان می‌دهد بدون نیاز به در اختیار گرفتن اسکناس فیزیکی، هزینه‌های ارزی آینده خود را بیمه کنند. از دیدگاه او، مداخله بانک مرکزی زمانی ثبات‌آفرین خواهد بود که نامتقارن، غیرقابل پیش‌بینی برای نوسان‌گیران و همراه با کنترل دقیق ترازنامه شبکه بانکی باشد تا موتور محرک رالب برای سوداگری مهار شود.
افت طلا و سکه
همزمان با کاهش قیمت دلار در معاملات دیروز، به‌تبع آن نرخ طلا و سکه نیز روندی کاهشی داشت. در بازار ایران، قیمت دلار یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده نرخ طلا و سکه به شمار می‌رود، به همین دلیل، تغییرات بازار ارز معمولاً با فاصله زمانی کوتاه در قیمت طلا و سکه منعکس می‌شود. هنگامی که دلار افزایش می‌یابد، حتی در صورت ثبات سایر عوامل، هزینه ریالی طلای وارداتی و ارزش‌گذاری طلا بر مبنای نرخ ارز می‌تواند بیشتر شود. در مقابل، کاهش قیمت دلار نیز معمولاً از فشار افزایشی بر بازار داخلی طلا می‌کاهد. از همین‌رو، افت همزمان دلار و طلای ۱۸ عیار در معاملات روز گذشته را باید در ارتباط با یکدیگر بررسی کرد. البته بازار داخلی طلا تنها از نرخ دلار تأثیر نمی‌گیرد. قیمت اونس جهانی طلا نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر بر ارزش‌گذاری طلا در ایران است. کاهش بهای جهانی طلا در معاملات اخیر و درجا زدن قیمت آن در حدود ۴۱۵۰ دلار می‌تواند کنار افت نرخ ارز، بر قیمت‌های داخلی اثر بگذارد. در معاملات روز یک‌شنبه نرخ هر گرم طلا ۱۸ عیار با کاهش ۴۵۰ هزار تومانی به ۲۵ میلیون و ۷۰۰هزار تومان و هر قطعه تمام سکه با کاهش ۶میلیون تومانی با قیمت ۲۶۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شد. همچنین هر قطعه تمام سکه طرح قدیم با کاهش ۴ میلیون تومانی به ۲۵۳میلیون تومان، هر قطعه نیم‌سکه با کاهش یک میلیون و ۷۰۰هزار تومانی به ۱۳۸ میلیون و ۴۰۰هزار تومان، هر قطعه ربع‌سکه با کاهش یک میلیون و ۲۵۰هزار تومانی به ۷۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و هر قطعه سکه یک گرمی بانک مرکزی با کاهش یک میلیون تومانی به ۳۷ میلیون تومان رسید.
مهار انتظارات افزایشی
با وجود این کاهش، برای ارزیابی ماندگاری آن باید روند معاملات در روز‌های آینده و وضعیت عرضه و تقاضا را دنبال کرد. از این منظر، افت قیمت دلار را می‌توان اقدامی برای عقب راندن نرخ از سطوح بالاتر و مهار انتظارات افزایشی دانست و تداوم این روند به میزان تقاضا و مدیریت بازارساز برای اثرگذاری بر معاملات در روز‌های آینده بستگی دارد. نرخ دلار فردایی که نشان‌دهنده جهت‌گیری انتظارات فعالان بازار است، عصر روز گذشته به کانال ۲۶۰ هزار تومان کاهش یافت. همچنین نرخ هرات فردایی نیز به کانال ۲۵۰ هزار تومان رسید و ۲۵۹ هزار تومان اعلام شد که نشان‌دهنده کاهش انتظارات تورمی در این بازار است.
