جوان آنلاین: کارشناس انرژی معتقد است مشوقهایی که برای صنایع در زمینه ذخیرهسازی گاز در نظر گرفتهایم، از جمله اینکه گاز را با قیمت بسیار پایین و یارانهای در فصل گرم در اختیارشان قرار دهیم، میتواند در افزایش تمایل صنایع به سرمایهگذاری در این حوزه اثرگذار باشد. بخش خصوصی و صنایع بنگاه اقتصادی هستند و اگر دولت بتواند منافع آنها را تأمین کند، قطعاً به سرمایهگذاری در حوزه ذخیرهسازی گاز تمایل خواهند داشت.
از آنجا که صنایع در کشورمان با ناترازی مقطعی گاز در فصول سرد سال روبهرو هستند، ذخیرهسازی گاز مهمترین و کلیدیترین راهکار برای رفع این ناترازی در زمان افزایش مصرف گاز از سوی بخشهای خانگی است. این رویکرد در کشورهای اروپایی به طور متوسط معادل ۲۵درصد کل مصرف و در کشورهای مختلف نیز به صورت میانگین حدود ۱۲درصد است.
اصلیترین بخشی که به گاز نیاز دارد و ذخیرهسازی گاز برای آنها کاملاً اقتصادی و بهصرفه است، بخش صنایع است. با توجه به مشکلات مربوط به عدمتأمین پایدار گاز موردنیاز صنایع به دلیل افزایش مصرف در بخش خانگی، ذخیرهسازی گاز و افزایش تولیدات صنایع برای آنها کاملاً بهصرفه است. در کشورهای اروپایی نیز بخش بزرگی از مخازن ذخیرهسازی گاز برای صنایع است.
از طرف دیگر ایران در فصول گرم سال گاز مازاد دارد و میتواند آن را به جای صادرات یا عدمبرداشت، در قالبهای مختلف از جمله CNG، LPG، LNG و گازطبیعی در اختیار صنایع دارای مخازن ذخیرهسازی قرار دهد. در همین راستا ابتدای سال جاری، به تمامی صنایع دارای کمبود گازی در فصل زمستان اطلاع داده شد در صورت سرمایهگذاری در جهت ایجاد مخازن ذخیرهسازی گاز، به میزان تمام ظرفیت مخزن مربوط، گاز طبیعی یا CNG و LPG، LNG اعطا خواهد شد.
مشوقهایی هم برای صنایع در زمینه سرمایهگذاری در ایجاد مخازن ذخیرهسازی گاز در نظر گرفته شده، مثلاً پیشبینی شده است گاز مورد نیاز برای ذخیرهسازی با قیمت بسیار پایین و یارانهای در اختیار صنایع قرار بگیرد.
علی صابری، کارشناس انرژی در گفتگو با «جوان» با اشاره به این موضوع که دو نوع ناترازی شامل ناترازی کلی و مقطعی وجود دارد، تصریح کرد: صنایع در زمینه گاز با ناترازی فصلی مواجه هستند. در فصول سرد سال که مصرف بخش خانگی افزایش مییابد، صنایع کمبود گاز دارند. وی ادامه داد: نیروگاهها و صنایع سیمانی امکان استفاده از سوخت مایع را دارند و از آن استفاده میکنند، اما برخی صنایع که فقط میتوانند از سوخت گاز استفاده کنند، با محدودیت روبهرو میشوند.
این کارشناس انرژی خاطرنشان کرد: یکی از راهکارهایی که میتوانیم برای حلوفصل مشکل ناترازی مقطعی صنایع در فصل سرد سال در پیش بگیریم، ذخیرهسازی گاز است. ذخیرهسازی گاز در فصول گرم سال و بازگرداندنش به شبکه در ماههای سرد از اهمیت بالایی برخوردار است و باید در دستور کار باشد.
وی ادامه داد: ذخیرهسازی گاز میتواند کمک زیادی به رفع ناترازی کند و میتوانیم از این طریق افت فشار مناطق شمال شرق کشور را حل کنیم. متوسط ذخیرهسازی کشورهای اروپایی حدود ۱۷ الی ۱۸ درصد است و این شاخص برای کشورهای دنیا به حدود ۱۱ درصد میرسد، اما در ایران متوسط ذخیرهسازی ۴/۱ درصد است که بسیار پایین است.
صابری گفت: در برخی کشورها، بستری فراهم کردهاند که صنایع خودشان به ذخیرهسازی گاز بپردازند و در فصول سرد سال از آن استفاده کنند. در کشور ما نیز آییننامهای در این زمینه اخیراً ابلاغ شده است. قطعاً اگر بتوانیم از ظرفیت صنایع در این حوزه بهره ببریم، برایمان مزیت دارد، اما نباید تمامی روند ذخیرهسازی را به صنایع واگذار کنیم و دولت در این زمینه نقشی نداشته باشد.
وی ادامه داد: ورود بخش خصوصی و صنایع به حوزه ذخیرهسازی گاز مثبت ارزیابی میشود، اما در ابتدا بهتر است دولت هم در موضوع ورود داشته باشد و به موازات بالا رفتن تجربه صنایع در این زمینه از ظرفیت این بخش بیشتر استفاده کنیم. صنایع در زمینه ذخیرهسازی در مخازن زیرزمینی نیاز به تجربه دارند، اما میتوانند به ذخیرهسازی در اشکال دیگر که سادهتر هستند، مبادرت کنند.
این کارشناس انرژی خاطرنشان کرد: در ابتدا میتوانیم صنایع را در حوزههای سادهتر مانند فلرینگ و جمعآوری گازهای مشغل وارد کنیم و در ادامه از آنها بخواهیم به بخش ذخیرهسازی گاز و حتی استخراج ورود کنند.
وی ادامه داد: قبلاً دولت به صنایع مشوقهایی ارائه داد که نیروگاههای خودتأمین احداث کنند و در زمان اوج مصرف بتوانند از برق تولیدی خودشان استفاده کنند، اما در زمان اوج مصرف، صنایع موظف شدند برق تولیدی خودشان را به شبکه تزریق کنند. این طور برخوردها با صنایع باعث میشود اعتماد نسبت به دولت از بین برود و صنایع تمایلی به همکاری در پروژههای ذخیرهسازی گاز یا تولید برق نداشته باشند.
