علی صالحی کارشناس اقتصادی در گفتگو با «جوان» در رابطه با حل مشکل خنثیسازی تحریمهای تجاری نفت خام، گفت: یک جنبه حیاتی در حوزه روابط بینالملل به ویژه برای کشورهایی که به شدت به صادرات نفت مانند ایران متکی هستند. تکمیل زنجیره ارزش در صنعت نفت از طریق ایجاد پتروپالایشگاههاست چراکه پتانسیل قابل توجهی برای ایران دارد و امکان تولید محصولات شیمیایی غیرتحریمی و افزایش ارزش آفرینی و سودآوری صنعت نفت را فراهم میکند و علاوه بر این درآمد ارزی کشور را افزایش میدهد.
وی افزود: با این حال چالشهای متعددی وجود دارد که باید برای تحقق کامل این مزایا مورد توجه قرار گیرد. دولت برای تأمین نیازهای مالی برای احداث پتروپالایشگاهها تصمیم گرفته است با عرضه نفت خام رایگان در سال اول بهرهبرداری، مشوق سرمایهگذاری شود. هدف این استراتژی جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی به این پروژهها و تحریک رشد اقتصادی است. منطق پشت این ابتکار ایجاد یک جریان مالی مثبت در سال اولیه است که به طور قابل توجهی جذابیت کلی پروژههای پتروپالایشگاه را افزایش میدهد و نرخ بازده داخلی را بهبود میبخشد و در نتیجه سرمایه گذاران بالقوه را جذب میکند.
این کارشناس اقتصادی در رابطه با اهمیت تکمیل زنجیره ارزش نفت از شاخه موادشیمیایی و توسعه پتروپالایشگاهی ادامه داد: تکمیل زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز در جهت افزایش ارزشافزوده و جلوگیری از خامفروشی یکی از اصولی است که برای سوق دادن درآمدهای نفتی به سمت تولید داخلی در سیاستهای کلی برنامه ششم و همچنین برنامه هفتم توسعه مورد تأکید قرار گرفته است. توسعه زنجیره ارزش صنعت نفت به صورت تکمیل کامل زنجیره پتروپالایشگاهی و سپس پارکهای شیمیایی مهمترین رویکردی است که در این زمینه لحاظ شده است. پتروپالایشگاه عبارت است از یکپارچگی بین مجتمعهای پالایشی و پتروشیمی که با هدف تنوع در محصولات، کاهش قیمت تمام شده محصولات، بهینهسازی راندمان، افزایش سودآوری و بهینهسازی مصرف انرژی پایهریزی شده است.
وی در پایان با اشاره به حاشیه سود دو تا ۵/۲ برابری سرمایهگذاری واحد در واحدهای پتروپالایشگاهی به نسبت واحدهای پالایشگاهی و لزوم تقویت این زنجیره ارزش در کشور به نسبت واحدهای پالایشگاهی گفت: در نهایت سود مواد تولیدی در پتروپالایشگاه بهطور میانگین دو تا ۵/۲ برابر در مقایسه با حاشیه سود محصولات تولیدی پالایشگاهی است. با ایجاد پتروپالایشگاهها، علاوه بر تنوع محصولات تولیدی، قیمت تمامشده کاهش مییابد و همچنین تقاضای جهانی برای این محصولات بیشتر است. تکمیل زنجیره ارزش در صنعت نفت، بهویژه از طریق ایجاد پتروپالایشگاهها، برای ایران، کاهش اثرات منفی تحریمهای تجاری نفت خام حیاتی است. ایران با تولید محصولات شیمیایی غیرتحریمی به جای تکیه صرف بر صادرات نفت خام، میتواند سودآوری، ارزشآفرینی و افزایش درآمدهای ارزی خود را افزایش دهد.
