کانال تلگرامی «انبارستان» نوشت: نام اختلال شخصیت خودشیفته یا نارسیستیک از یک افسانه یونانی گرفته شده است. طبق افسانه، جوانی به نام نارسیوس تصویر خود را در آب میبیند و عاشق آن میشود. فرد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته هم مانند نارسیوس از خودش تصویری ایدهآل و غیرواقعی ساخته و عاشق آن است. شاید متعجب شوید که این میتواند ناشی از فقدان اعتماد به نفس و احساس ناامنی عمیقی باشد که حتی خود فرد هم از آن بیاطلاع است!
فرد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته، دارای اعتمادبهنفس بالا و کاذب است و خواستار توجه و تحسین دیگران است و معمولاً در مهارت همدلی با دیگران ضعف دارد. از ویژگیهای مشترک این افراد میتوان به مواردی مثل نیاز به تحسین، عدم همدلی با دیگران و بزرگنمایی کردن اشاره کرد.
اختلال شخصیت خودشیفته (به انگلیسی: Narcissistic Personality Disorder) یکی از انواع مختلف اختلالات شخصیت است. نوعی اختلال روانی که در آن فرد دارای حس خودبزرگبینی است. توجه و تحسین بیش از حد نسبت به خود دارد. همدلیاش با دیگران ضعیف است و دارای روابط آشفتهای است. این افراد دارای اعتمادبهنفس کاذبی هستند که در زیر نقاب اعتمادبهنفس بالا، عزتنفسی شکننده نهفته است که در برابر کوچکترین انتقادی آسیبپذیر هستند.
این افراد همیشه خواهان تعریف و تمجید دیگران از خود هستند و اگر از آنها تعریف و تمجید نشود، ناراحت و ناراضی میشوند. دیگران شاید آنها را افرادی مغرور و لوس بدانند و احساس خوبی از بودن در کنارشان نداشته باشند.
اختلال شخصیت خودشیفته باعث ایجاد مشکلات در بسیاری از زمینههای زندگی از جمله، روابط، کار، زندگی شخصی میشود. اگر به این افراد توجه نشود یا مورد لطف و تحسین قرار نگیرند، تبدیل به افراد غیرقابل تحملی میشوند که ممکن است رفتاری از آنها سر بزند که باعث رنجش نزدیکان و دوستانشان شود.
علائم اختلال شخصیت خودشیفته
این افراد معمولاً مغرور و خودمحور به نظر میرسند. آنها اعتقاد دارند که یک سر و گردن از دیگران بالاتر هستند. افراد دارای اختلال شخصیت خودشیفته بهسختی میتوانند احساسات خود را مدیریت کنند. در برابر انتقاد بهشدت واکنش نشان میدهند. این افراد ممکن است رفتارهای تکانشی مانند رابطه جنسی پرخطر و قمار انجام دهند. شاید در ظاهر به نظر برسد که این افراد از اعتمادبهنفس بالایی برخوردارند ولی کاملاً برعکس است. این افراد دارای عزتنفس بسیار شکنندهای هستند، آنها همیشه میخواهند که در رأس هر کاری دیده شوند و برتر از دیگران باشند.
اختلال شخصیت خودشیفته معمولاً در اوایل بزرگسالی ظاهر میشود. براساس تحقیقات انجامشده، ژنتیک میتواند نقش زیادی در ایجاد این اختلال داشته باشد. شدت علائم در اختلال شخصیت خودشیفته از فردی به فرد دیگر میتواند متفاوت باشد. افراد مبتلا به این اختلال میتوانند ویژگیهای زیر را داشته باشند:
اهمیت دادن به خود بهصورت اغراقآمیز، خود را مستحق تحسین مداوم و بیش از حد دانستن، رؤیای داشتن موفقیت، قدرت، درخشش، زیبایی و همسر ایدهآل، به دیده تحقیر نگریستن به افراد رده پایین اجتماعی، توقع پذیرفته شدن بیچونوچرای انتظاراتشان، استفاده کردن از دیگران به عنوان وسیله برای رسیدن به مقاصد خود، بیاهمیت و کوچک شمردن نیازها و احساسات دیگران، حسادت به دیگران و اعتقاد به اینکه دیگران به آنها حسادت میکنند، داشتن رفتاری متکبرانه توأم با خودستایی و ادعا، نسبت به انتقاد بسیار حساس و زودرنج بودن، بیتاب و عصبی شدن در صورت طولانی شدن درمان با وجود داشتن مشکلات بین فردی فراوان بسیار بیتفاوت و خونسرد هستند، واکنش همراه با عصبانیت و پرخاشگری تا خود را برتر و فرد مقابل را حقیر جلوه دهند، مشکل در تنظیم احساسات و رفتار، مشکل در مواجهه با استرس و پذیرش تغییرات، داشتن احساسات نهفته مانند ناامنی، شرم، آسیبپذیری و حس حقارت، اغراق در صمیمیت با دیگران بهویژه افراد ثروتمند و خاص، بزرگنمایی دستاوردهای خود و کوچک شمردن دستاوردهای دیگران، عدم توانایی یا عدم تمایل به شناسایی احساسات یا نیازهای دیگران، شاخ و برگ دادن به مشکلات خود و عدم علاقه به شنیدن مشکلات دیگران.
