فناوری ایرانی به داخل کابین هواپیما هم راه یافت. محققان ایرانی موفق به تولید فیلترهای تهویه هواپیما شدند و با بومیسازی فیلتر هوای داخل کابین، سالانه دهها میلیون دلار صرفهجویی خواهد شد. مدیرعامل دانشبنیانی که به این دستاورد رسیدهاست، در گفتگو با «جوان» از تولید ۱۰ نوع فیلتر صنعتی دیگر در این زمینه خبر داد که هر کدام کشور را از واردات در بخشی از صنعت بینیاز کردهاست.
هواپیماهای مسافربری بهترین سیستمهای تهویه دنیا را از لحاظ فیلتراسیون دارند. اخیراً حتی در برخی محافل علمی این قضیه مطرح بود که برای مقابله با گسترش ویروس بهتر است دریچههای تهویه بالای هر صندلی هواپیما را باز کرد. در واقع در فضای هواپیما، گردش هوا انتشار ویروس را بیشتر نمیکند و بالعکس این گردش منجر به فیلتر شدن بیشتر میشود.
فیلتر ۹۹ درصدی میکروبها
یکی از تصورات رایجی که در مورد سفر با هواپیما وجود دارد، این است که اگر یکی از مسافران در هواپیما بیمار باشد، بقیه مسافران هم بیمار میشوند، چون همان هوا را نفس میکشند! اما به لطف سیستم مدرن تهویه هوای داخل کابین هواپیما این قضیه صحت ندارد و کیفیت هوای داخل کابین با دقت بسیار بالایی فیلتر میشود. طوری که میتوان گفت هوای داخل هواپیما از هوای بسیاری از اماکن و حتی بیمارستانها هم تمیزتر است.
هواپیماها از سیستمهای فیلتر هوای پیشرفته و قدرتمندی بهرهمند هستند که فیلترهای هوای راندمان بالا یا هپا (HEPA) نام دارند. سیستم تهویه هوای راندمان بالا مورد تأیید انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی یاتا (IATA) قرار گرفتهاست. آزمایشهای انجام شده بر این فیلترها نشان میدهد که حداکثر یک درصد از میکروبهای موجود در هوای داخل هواپیما امکان فیلتر نشدن را دارند. یکی دیگر از عملکردهای مهم فیلتر تهویه هواپیما تنظیم میزان رطوبت در داخل کابین است تا احتمال بیمار شدن مسافران کاهش یابد. سیستم تهویه هواپیما ذرات معلق در هوا را هم فیلتر میکند و بخشی از هوای داخل هواپیما را به بیرون میفرستد و باقیمانده را هم از طریق فیلترها به داخل کابین پمپاژ میکند.
بیرغبتی بازار داخلی به واردات
اکنون یک شرکت دانشبنیان موفق به تولید فیلترهای کاربردی در هواپیما شده که با استفاده از پوشش نانوفناوری عملکرد بهتری دارد و باعث بهبود تهویه هوای کابین هواپیما میشود.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ستاد توسعه فناوری نانو، با فناوری جدید فیلترها، جذب ذرات گرد و غبار موجود در هوا میسر شده و عملکرد فیلترها با کمک فناوری نانو بهبود یافته و دوام آنها بیشتر میشود. شرکت دانشبنیان «آزاد فیلتر» با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری موفق به تولید فیلترهای کاربردی در هواپیما شده که با استفاده از پوشش نانوفناوری عملکرد بهتری دارد و باعث بهبود تهویه هوای کابین هواپیما میشود. این مدل از فیلترها طول عمر بیشتری دارند، افت فشار در آنها کمتر است و کارایی بیشتری از خود نشان میدهند. هزینه تولید این محصول هم نسبت به نمونههای مشابه خارجی کمتر است. به همین دلیل رغبت بازار داخلی به واردات این محصول کم شدهاست. افزایش بازدهی این فیلترها با کاهش اندازه حفرهها و افزایش عمر فیلتر با بهرهگیری از فیلتراسیون سطحی ممکن شدهاست. به همین دلیل استفاده از آنها به عنوان فیلتر در هواپیما، مطلوبتر از فیلترهای معمولی است.
حمایت فیلتری از همه صنایع
فناوری این دانشبنیان با استفاده از کاغذهای سلولزی ویژهای تولید شدهاست که روی آنها الیاف پلیمری سنتزی قرار داده شده و در ادامه نانوالیاف به این محصول اضافه میشود. در حال حاضر برخی شرکتهای هواپیمایی داخلی، مشتری این محصول هستند.
مدیرعامل این دانشبنیان در گفتگو با «جوان» درباره عملکرد فیلترهای تهویه هواپیما گفت: به طور میانگین هر دو دقیقه هوای داخل کابین هواپیما تجدید میشود. یعنی هر ساعت ۳۰ بار هوای تازه به داخل سالنهای کابین پمپاژ میشود که فشار زیادی هم به فیلترهای تهویه وارد میکند و نیاز به فیلترهای قدرتمند در سیستم تهویه هوایی است. هوای بیرون از طریق موتور وارد هواپیما و با هوای بازیافتی داخل ترکیب میشود. دلیل این کار هم حفظ دما و رطوبت مناسب است. صرفهجویی دهها میلیون دلاری در صنعت هواپیمایی از دستاوردهای فناوری فیلتر ایرانی است.
محمد ایمانزاده افزود: قطر ویروس کرونا بیش از ۱۰۰ نانومتر است و فیلترهای تولید شده میتواند ذرات معلق ۵۰ نانومتر و بزرگتر را تصفیه کنند. هوای پمپاژ شده هم به صورت عمودی در داخل کابین جریان پیدا میکند؛ یعنی از بالای سر مسافر وارد و پس از عبور از کف کابین خارج میشود.
وی با بیان اینکه در این دانش بنیان ۱۰ نوع فیلتر هوا تولید میشود، ادامه داد: فیلتر کربن اکتیو، فیلتر غبارگیراستوانهای، فیلتر رولی الیاف مصنوعی، فیلتر کامپکت و فیلتر هوای ورودی توربین از جمله دستاوردهای این دانشبنیان است که صنایع مختلف را از واردات بینیاز کردهاست. به طور نمونه یکی از محصولات شرکت، فیلترهای لانه زنبوری و HEPA است که کاملاً به صورت اتوماتیک و با کمترین دخالت نیروی انسانی در این شرکت تولید میشود. کاربرد این نوع فیلترها در صنایع پزشکی، بیمارستانها، داروسازیها، صنایع خودروسازی، صنایع اتمی، صنایع نظامی، هوای ورودی توربینها و کمپرسورهاست. گفتنی است تمام فیلترهای تولید شده از سوی این دانش بنیان در کلاسهای فیلتراسیون EU۶ تا EU۱۵ تولید میشود که مورد تأیید اتحادیه اروپاست. تمامی فیلترهای تولید شده پس از تولید توسط فناوری Laser Particle Counter آزمایش شده و گواهی تأییدیه میگیرند. این فناوری آزمایشگر فقط در اختیار تعداد محدودی از کشورهاست که فیلترهای تولیدی خود را به سایر کشورها صادر میکنند.
