در پی توقف دوربینهای نظارتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تأسیسات هستهای ایران، مدیرکل آژانس با تأکید بر لزوم احیای تمام بازرسیهای هستهای در ایران، گفت که آژانس هیچ اطلاعاتی درباره اینکه ایران روی سلاح اتمی کار میکند، به دست نیاورده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مصاحبه با شبکه «سی انان» گزارشهای ادعایی درباره فعالیت ایران روی تسلیحات اتمی را رد کرد. مجری سیانان، با اشاره به اظهارات گروسی در مصاحبه با «اِلپایس» مبنی بر اینکه برنامه هستهای ایران با سرعت به پیش میرود، پرسید میتوانید دقیقاً بگویید که ایران چقدر به ساخت بالقوه سلاح اتمی نزدیک است، چون دهههاست که میشنویم که آنها نزدیک شدهاند، نزدیک شدهاند، نزدیک شدهاند؛ اما واقعاً چقدر نزدیک هستند؟ گروسی پاسخ داد: «باید بگویم که آژانس اتمی هیچوقت چنین تخمینها و ارزیابیهایی انجام نداده است. این تخمینها برای تحلیلگران و خبرنگاران است. چیزی که ما گزارش میکنیم درباره فعالیتهای هستهای در یک کشور و اینکه به چه نحوی پیش میرود، است». گروسی با بیان اینکه ایران هماکنون مشغول غنیسازی هرچه بیشتر اورانیوم در سطوح بالا است، گفت: «ایران در حال راهاندازی سانتریفیوژهای نسل جدید است که برای غنیسازی ضروری هستند. اما من باید تأکید کنم که هیچ اطلاعاتی درباره اینکه آنها مشغول تولید سلاح اتمی هستند، نداریم». گروسی پیش از این نیز گفته بود، فاصله گرفتن تهران از تعهدات هستهای به این معنا نیست که آنها در حال ساخت سلاح هستهای هستند. مدیرکل آژانس اتمی در اظهاراتی دوپهلو مبنی بر اینکه درجه غنیسازی اورانیوم در ایران اکنون بسیار بالا و نزدیک به درجه خلوص تسلیحاتی است، اظهار داشت: «آنها دسترسی بازرسان ما را محدود کردهاند و دیدی که آژانس بر این فعالیتها [هستهای ایران]داشت، قطع شده است؛ همانطور که خودشان گفتهاند تعدادی از دوربینهای نصبشده ما را برداشتهاند». گروسی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه ایران چقدر به غنیسازی اورانیوم با درجه تسلیحاتی نزدیک است، توضیح داد: «به نظرم چیزی که اینجا مهم است، این است که به حقایق همانطور که هستند نگاه کنیم و بر اساس آنها ارزیابی داشته باشیم. مواد اتمی که میتوانند در یک سلاح اتمی استفاده شوند، اکنون در جهان بسیار زیاد هستند، ولی مسئله مهم این است که نظارتی بر آنها وجود دارد یا خیر». دبیرکل آژانس در ادامه با غیرمعقول خواندن چنین ارزیابیهایی مبنی بر اینکه ایران در حال انجام مقدمات تولید سلاح اتمی است، افزود: «اما چیزی که ما میگوییم این است که آنها باید تمام بازرسیهای ما را به حالت اول برگردانند، اگر میخواهند به آنها اعتماد کنیم. در حوزه اتمی، تنها راه برای اعتماد داشتن نیز تحت بازرسی بودن است. صحبتهای خوب، فایده ندارد». ادعای گروسی درحالی است که ایران در واکنش به تصویب قطعنامه شورای حکام آژانس اتمی علیه ایران که بر اساس دادهها و گزارشهای گروسی انجام شد، دوربینهای آژانس را متوقف کرد. گروسی همواره در آستانه مذاکرات هستهای همسو با لابی صهیونیستی سعی کرده با اتهامزنی به ایران روند مذاکرات را مختل کرده و فشارهای غرب به تهران را افزایش دهد، اما این تلاشها تاکنون نتیجه نداده و تنها روند رسیدن به توافق احتمالی را طولانیتر کرده است.
مدیر کل آژانس اتمی در ادامه مصاحبه خود در پاسخ به سؤال دیگری درباره مذاکرات وین و اینکه چه موانعی در احیای برجام وجود دارد، تصریح کرد: «آژانس اتمی جزو مذاکرهکنندگان نیست بلکه ضامن است. آژانس، ناظر و بازرس هرچیزی است که در آن مذاکرات مورد توافق قرار میگیرد. مذاکرات هنوز به نتیجهای که باید میرسید، نرسیده و ما به زودی وارد مرحله نامشخصی میشویم که در آن ایران برنامه هستهای خواهد داشت که بهسرعت پیش میرود، ولی فاقد برخی بازرسیها خواهد بود». گروسی با ادعای اینکه زمان برای رسیدن به توافق در وین در حال کمتر شدن است، گفت: «ما با فعالیتهای هستهای مواجه هستیم که به جلو میرود، اما همزمان نظارتی بر آنها نداریم و نمیدانیم که چه اتفاقی رخ میدهد. در اینجا دو مشکل داریم؛ اول اینکه اگر توافقی حاصل شود، باید روشهایی را پیدا کنیم تا این پازل را دوباره کنار هم بچینیم». این درحالی است که مقامات امریکایی اخیراً گفتهاند که دیگر ضربالاجل برای رسیدن به توافق معنا ندارد و فرصت کافی نسبت به این مسئله وجود دارد.
چشمان آژانس همچنان بسته است
هرچند گروسی تقلا میکند نظارتهای آژانس اتمی بر فعالیتهای هستهای ایران را دوباره بازگرداند، اما مقامات ایرانی میگویند که چشمان آژانس همچنان در تأسیسات هستهای کور است. به گزارش فارس به نقل از پایگاه اطلاعرسانی سازمان انرژی اتمی ایران، محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی روز سه شنبه در سخنانی درباره نصب دوربینهای برجامی در تأسیسات هستهای گفت: «دوربینهای برجامی با هدف رفع اتهامات نصب شد و اگر قرار بود اتهامات پابرجا بماند، دلیلی نداشت تا دوربینهای برجامی وجود داشته باشد؛ بنابراین این دوربینها به دست آژانس بینالمللی انرژی اتمی جمع و پلمب شده و در تأسیسات نگهداری میشود.» رئیس سازمان انرژی اتمی ایران گفت: «دوربینهای فراپادمانی که بهاصطلاح برجامی نامیده میشود در اصل به توافقنامه برجام مرتبط است و اگر طرفهای مقابل به این توافقنامه بازگشتند، همانطور که در برجام با شرح و بسط PMD را بستند، دوباره همان کار را انجام دهند، حتم بدانند ما نیز زمانی که اطمینان حاصل کنیم که شیطنتی قرار نیست انجام شود، نسبت به اتخاذ تصمیم مناسب اقدام خواهیم کرد.» اسلامی اضافه کرد: در طول این ۲۰ سال همه دولتهای گذشته مذاکره کردهاند و حاصل این مذاکرات تبدیل به سند برجام در چارچوب خاص خود شده است، اکنون این کشورها دوباره اتهامات قبلی را در قالب اسناد جعلی و مکانها و مدارک ادعایی روی میز گذاشتهاند. اساس پذیرش جمهوری اسلامی ایران در برجام، این بوده است که رفع اتهامات صورت گیرد و اعتمادسازی شود و ایران پذیرفته که فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را محدود کند، ظرفیت و سرعت حرکت خود را کاهش دهد تا اعتمادسازی اتفاق بیفتد، اما طرف مقابل پایبند نبوده است.
