بر اساس تفاهمنامهای بین وزارت تعاون و مرکز تحقیقات پزشکی قانونی، از این پس کیتهای ژنتیک بومیسازیشده برای تعیین هویت افراد بیشناسنامه استفاده میشود. در نتیجه مشکل فرزندان اتباع خارجی که همسر ایرانی دارند و از بسیاری خدمات اجتماعی و حقوقی محروم هستند، با بهرهبرداری از این کیتها حل خواهد شد.
با هماهنگی صورت گرفته بین وزارت کشور و قوه قضائیه، کار تعیین هویت فرزندان حاصل از ازدواج مادران ایرانی با اتباع بیگانه به سازمان پزشکی قانونی واگذار شدهاست. تاکنون با توجه به محدودیتهای این حوزه، پزشکی قانونی برای انجام آزمایشها و تعیین هویت این افراد از فناوری دیگر کشورها استفاده میکرد که بسیار هزینهبر بود.
چالش فرزندان بیشناسنامه به «یاغی» رسید
بنا به آخرین آمارها در ایران ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار پناهنده وجود دارد که بیشتر آنان فاقد اوراق هویتی هستند. در حال حاضر بیش از ۸۵ هزار فرزند حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی در کشور وجود دارد که متقاضی شناسنامه هستند. چالش فرزندان بی شناسنامه آنقدر عمومی شده که حتی یک سریال معروف در این روزها به نام یاغی به این موضوع پرداختهاست. پزشکی قانونی هم برای این امر مکلف به تأیید پروفایل ژنتیکی آنان است. موضوع اعطای تابعیت به فرزندان دارای مادر ایرانی و پدر غیرایرانی سال ۱۳۹۸ تصویب شد و اکنون در مرحله اجرا قرار دارد. براساس آییننامه اجرایی این قانون، هر زن ایرانی که با مرد غیرایرانی ازدواج کند و در نتیجه این ازدواج، دارای فرزند زیر ۱۸ سال باشد و همچنین هر فردی که از مادر ایرانی و پدر غیرایرانی متولد شدهباشد و بیش از ۱۸ سال تمام باشد، میتواند برای تأیید پروفایل ژنتیکی به پزشکی قانونی مراجعه کند.
یک میلیون ایرانی درگیر تعیین هویت
رئیس سازمان پزشکی قانونی هم اخیراً خبر دادهاست که در تعیین هویت فرزندان حاصل از ازدواج مادر ایرانی با پدرخارجی، تخمین میزنیم یک میلیون جمعیت متأثر از این موضوع باشند.
شهریورماه سال قبل در حاشیه بازدید رئیس قوهقضائیه از سازمان پزشکی قانونی، کیت تشخیص هویت ژنتیک رونمایی شد. در نتیجه ایران در ردیف پنجم کشورهای سازنده کیت ژنتیک قرار گرفت و سالانه بیش از۳۰ میلیارد تومان هزینههای پزشکی قانونی را کاهش میدهد. حالا با استفاده از همین کیتها قرار است مشکل افراد بیشناسنامه حل شود. رئیس مرکز تحقیقات سازمان پزشکی قانونی در همین خصوص اعلام کرد: با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تفاهمنامهای برای عرضه کیتهای ژنتیک بومیسازی شده جهت تعیین هویت فرزندان اتباع خارجی که همسر ایرانی دارند منعقد شدهاست. طبق این تفاهمنامه، مشکل این افراد که از بسیاری خدمات اجتماعی و حقوقی محروم هستند نیز با بهرهبرداری از این کیتهای بومیسازیشده حل خواهد شد.
محسن صابری افزود: با پلیس تشخیص هویت و مرکز همکاریهای تحول و پیشرفت ریاست جمهوری نیز در حال انعقاد تفاهمنامه هستیم تا سایر سازمانهایی که نیاز به استفاده از این کیتها برای انجام فعالیتهای خود در آزمایشگاههای ژنتیک دارند بتوانند خریداری و استفاده کنند.
تحصیل اجباری به خاطر شناسنامه نداشتن
رئیس مرکز تحقیقات سازمان پزشکی قانونی ادامه داد: سال گذشته ۲۰ هزار عدد از این کیتها به سازمان پزشکی قانونی تحویل شدهاست و امسال نیز دیگر چالش و نگرانی برای در اختیار قرار گرفتن این کیتها نخواهیم داشت. با اراده سازمان پزشکی قانونی، مرکز تحقیقات کیتهای ژنتیک را با سهولت و در اسرع وقت در اختیار سازمان قرار میدهد.
گفتنی است کیتهای ژنتیک بومیسازی شده دقتی معادل نمونه خارجی دارد. در برخی نمونههای اختلال ژنتیکی نیز دقت آنها از مشابه خارجی بیشتر است، زیرا در گذشته تشخیص بعضی موارد هویتی و ژنتیکی با نمونههای خارجی ممکن نبود.
یکی از دلایلی که برخی افراد در شهرستانهای محروم و دور افتاده قید آزمایشهای ژنتیک و دریافت شناسنامه را میزدند، هزینههای بالای آزمایشهای ژنتیک با کیتهای وارداتی امریکایی بود. این مشکل اکنون برای تولید کیتهای ایرانی برطرف شدهاست.
