رئیسجمهور روسیه دیروز در مجمع بینالمللی اقتصادی سن پترزبورگ (SPIEF) صحبت کرد، از «دشوار»، ولی «ضروری» بودن «عملیات نظامی» در اوکراین سخن گفت و فراتر از همه اینها، تأکید کرد نگران پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا نیست. سخنرانی دیروز جزو معدود سخنرانیهای او طی ۱۱۵ روز گذشته است که سعی کرد در آن ضرورت انتخاب جنگ در اوکراین را به شکلی تشریحی، توضیح بدهد. او در این سخنرانی مجدداً درباره تحویل موشکهای دوربرد به اوکراین هشدار داد و تأکید کرد که هر کسی این کار را انجام دهد از خطوط قرمز عبور کرده است. سخنرانی او، هرچند نطقی در دفاع از مشروعیت جنگ علیه اوکراین بود، ولی در مجموع بیش از آنکه بوی تشدید جنگ بدهد، نشانههایی از موضعگیری رهبری داشت که دارد با مشروعیتبخشی به وقایع جنگی گذشته، میخواهد پلی به سمت آیندهای بزند که میتوان در آن جنگ را متوقف کرد. او گفت: «در پسزمینه افزایش خطرات و تهدیدها، تصمیم روسیه برای آغاز عملیات نظامی ویژه، تصمیمی ضروری بود. گرفتن این تصمیم بسیار دشوار بود، اما اجباری و ضروری بود. این تصمیم یک کشور مستقل بود که طبق منشور ملل متحد حق بیقید و شرطی برای دفاع از امنیت خود دارد.» پوتین ابراز امیدواری کرد که اوضاع در امور جهانی در نهایت آرام شود و گفت: «خوشحال نیستیم که برخی کشورها ممکن است با پیامدهای منفی روبهرو شوند. ما آن را نمیخواهیم. امیدواریم عقل سلیم در نهایت دست بالا را به دست آورد و وضعیت جهانی را به دست آورد. بالاخره اوضاع آرام میشود و همه به منافع یکدیگر احترام میگذارند و ما میتوانیم به طور عادی عمل کنیم.»اوحتی درباره آینده مناسبات با امریکا هم ابراز خوشبینی کرد و گفت: «بیشتر خوشبین هستم تا بدبین.» با این حال، او با انتقاد از امریکا، آن را پیامبر خودخوانده جهانی توصیف کرد که هیچ مسئولیتی برای خودش قائل نیست و گفت: «ایالات متحده پس از ادعای پیروزی در جنگ سرد، اعلام کرد که پیامآور خدا بر روی زمین است که هیچ تعهدی ندارد، بلکه فقط منافع دارد و این منافع مقدس است.»
الحاق به اروپا به جای ناتو
رئیسجمهور روسیه در بخش دیگری از مجمع بینالمللی اقتصادی سن پترزبورگ، به بحثها درباره پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا اشاره کرد که به تازگی با صدای بلندتری از الحاق آن به ناتو شنیده میشود. در تازهترین بحثها از این دست، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در توئیتی، جمعه شب نوشته که شجاعت اوکراینیها این فرصت را برای اروپا ایجاد کرده است تا «تاریخ جدیدی از آزادی خلق کند و در نهایت منطقه خاکستری اروپای شرقی بین اتحادیه اروپا و روسیه را حذف کند». در حالی که روز جمعه کمیسیون اروپا از پیشنهاد نامزدی اوکراین برای پیوستن به اتحادیه اروپا حمایت کرد و قرار است هفته آینده در نشست سران اتحادیه اروپا در بروکسل بررسی شود، زلنسکی جمعه شب در یک خطابه ویدئویی شبانه، حمایت بروکسل از پیشنهاد اوکراین برای اتحادیه اروپا را به عنوان یک «دستاورد تاریخی» ستود. استقبال زلنسکی و دولتهای اروپایی از الحاق اوکراین به اتحادیه اروپا در حالی که پیش از این هر دو، بر پیوستن اوکراین به ناتو اصرار داشتند، احتمالاً یک گام مصالحه آمیز تلقی میشود. قابلتوجه اینکه، ولادیمیر پوتین نیز ساعاتی بعد در سخنرانیاش گفت که روسیه مخالف پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا نیست. پوتین هرچند گفته با این عضویت، اوکراین در معرض خطر تبدیل شدن به یک «نیمه مستعمره» غرب قرار میگیرد، ولی گفت که «اتحادیه اروپا برخلاف ناتو یک سازمان نظامی یا یک بلوک نظامی- سیاسی نیست. ما مخالفتی نداریم.» پوتین البته این را هم گفت که بعید است که عضویت در اتحادیه اروپا منجر به احیای صنعت هواپیماسازی از دست رفته، کشتیسازی، صنعت الکترونیک و سایر صنایع مهم شود. بعید است، زیرا «بزرگ»های اروپایی برای خود رقیبی ایجاد نخواهند کرد.»
شروع نرمش از برلین
صحبتهای پوتین در مجمع سنپترزبورگ، بهرغم اینکه بوی مصالحه میداد، ولی او در همان سخنرانی روشن کرد که همه اهداف عملیات ویژه نظامی قطعاً محقق خواهد شد و همچنین این را هم گفت که در مور بحث استفاده از سلاح هستهای، «همه باید این را بدانند و در صورت لزوم از آن برای حفاظت از حاکمیت کشورمان استفاده خواهیم کرد.» از طرف دیگر، «دیمیتری کولبا» وزیر خارجه اوکراین گفته که روسیه در مهمترین بخشهای جبهه نبرد و در بخش توپخانهای ۱۵ برابر از اوکراین برتری بیشتری دارد و به دولتهای غربی گفته که خیلی قبلتر از اینها باید به اوکراین کمک میکردند: «کمکهای کنونی نیز بسیار کم بوده و کییف نیاز شدیدی به تسلیحات سنگین از منابع مختلف دارد.»همزمان، بوریس جانسون، نخستوزیر انگلیس در دومین سفرش به کییف از زمان حمله روسیه، در دیدار با زلنسکی برگزاری یک برنامه آموزشی نظامی برای نیروهای اوکراینی را پیشنهاد کرد. با همه اینها، نه فقط لحن پوتین، بلکه سمت و سوی طرفهای غربی در مقایسه با قبل، بوی مصالحه بیشتر میدهد. اولاف شولتس، صدراعظم آلمان که روز پنج شنبه به همراه رهبران فرانسه، ایتالیا و رومانی از کییف بازدید و با ولادیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین دیدار کرد، دیروز با تأکید بر اینکه مذاکره با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه «ضروری» است، متعهد شد که به حفظ تماسها با مسکو ادامه دهد. صدراعظم آلمان گفت: «صحبت با پوتین کاملاً ضروری است. من و رئیسجمهور فرانسه (امانوئل ماکرون) به این کار ادامه خواهیم داد.» آنگلا مرکل، صدراعظم سابق آلمان هم در سخنانی آمادگی خود را برای میانجیگری در مناقشه روسیه و اوکراین اعلام کرد. مرکل به با پایگاه اطلاع رسانی «RND» گفته که در آینده آماده است به عنوان میانجی برای حل مناقشه بین روسیه و اوکراین عمل کند؛ موضعی که خبر از تلاشهای غیر رسمی برلین برای متوقف کردن جنگ در اوکراین میدهد. پیش از این، امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه در مصاحبه با شبکه «TF۱» در جریان سفر به اوکراین با گفتن اینکه اوکراین باید به تنهایی درباره اعطا یا عدم اعطای امتیازاتی به روسیه برای پایان جنگ تصمیمگیری کند، تلویحاً به نرمش کییف مقابل مسکو چراغ سبز نشان داده بود.
