در روزهایی که بر ما گذشت، از شصتویکمین سالروز ارتحال مرجع پرآوازه جهان تشیع، زندهیاد آیتاللهالعظمی سیدحسین طباطبایی بروجردی عبور کردیم. اثری که هم اینک معرفی میشود، به واقع گزارش یکی از اقدامات مهم آن عالم والامقام در دوران مرجعیت، یعنی تأسیس مسجد و مرکز اسلامی در هامبورگ آلمان و اعزام زندهیاد حجتالاسلام والمسلمین محمد محققی لاهیجی برای مدیریت فعالیتهای آن است. «سفیر شیعه در غرب» اثری است که اخیراً از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی نشر یافته و زندگی و کارنامه نماینده آیتالله بروجردی، یعنی حجتالاسلام محققی را به شرح و تبیین نشسته است. ناشر در دیباچه این اثر و در باره محتوای آن چنین آورده است:
«بسط و گسترش اسلام در اقصی نقاط عالم، طی قرون متمادی و به تبع آن وجود شیعیان و پیروان اهل بیت (ع) در کشورهای مختلف جهان، از روزگار دور توجه نهاد مرجعیت و روحانیت را برای حمایت و هدایت آنان جلب کرده بود؛ لذا اعزام مبلغانی برای آشنایی بهتر شیعیان با معارف اهل بیت (ع) اقدامی در این راستا بود. این موضوع به ویژه در عصر مدرن و جابهجا شدن و مهاجرت برخی از ایرانیان به غرب، برای کار، تحصیل و احیاناً زندگی، مرجعیت شیعی ایران را بر آن داشت تا مبلغانی را برای رسیدگی و تمشیت امور مذهبی معتقدان و اداره مساجد و اماکن مذهبی شیعیان، اعزام نمایند. در سال ۱۳۳۲، گروهی از ایرانیان مقیم هامبورگ در یک گردهمایی، پیشنهاد تأسیس مسجدی را برای عبادت و برگزاری جلسات دینی مسلمانان با مرحوم آیتاللهالعظمی سیدحسین طباطبایی بروجردی مرجع وقت تقلید شیعیان مطرح کردند. ایشان در نامهای ضمن موافقت با اجرای این طرح، مبلغی را برای انجام دادن این کار کمک کردند. همزمان با این اقدام، گروهی از بازرگانان تهران نیز مسئولیت جمعآوری کمکهای مالی برای احداث مسجد هامبورگ را برعهده گرفتند. بدینسان حجتالاسلام والمسلمین محمد محققی، به عنوان نماینده آیتالله بروجردی و نخستین امام مسجد هامبورگ انتخاب شد. پس از ورود ایشان به هامبورگ، زمین مسجد که وجه آن از سوی یکی از تجار خیر ایرانی اهدا شده بود، خریداری شد. یک شرکت آلمانی به اتفاق مهندس حسین لرزاده معمار هنرمند ایرانی، مأموریت یافت تا طرح احداث مرکز اسلامی هامبورگ را کنار دریاچه زیبای آلستر در هامبورگ اجرا کند.
مجموعه پیشرو شرح مختصر و مستندی از تلاشها و تکاپوهای حجتالاسلام محمد محققی به دست میدهد و در ضمن آن به موقعیت کشور آلمان و وضعیت شیعیان در آنجا، روابط آنها با سایر مسلمانان آن دیار و نحوه تعاملاتشان با دولت آلمان میپردازد. بنایی که حجتالاسلام محققی پایهگذاری کرد، چندی بعد به دست آیتالله شهید دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی به پایگاهی برای وحدت مسلمین، محل عبادت و آموزش آنان و فعالیتهای انقلابی علیه رژیم پهلوی تبدیل شد و در انتشار افکار انقلابی در میان ایرانیان مؤثر بود. مرکز اسناد انقلاب اسلامی، در راستای معرفی فعالیتها و بزرگداشت خدمات حجتالاسلام محققی، اقدام به انتشار این کتاب کرده است. در پایان ضمن تقدیر از گردآورندگان اثر، از همکاران پرتلاش مؤسسه فرهنگی هنری تقدیر و تشکر میکند...».
