در کل دنیا حدود ۸ درصد مردم رفتارهای ضد اجتماعی دارند. این آمار میتواند مربوط به رانندگی باشد یا سایر مشاغل را هم در بر بگیرد. در برخی کشورها این آمار بیشتر است. دلیل عمده آن است که بسیاری از رانندگان جوان که دارای خودرو هستند، جایی برای تخلیه هیجانات خود ندارند تا انرژی ذخیره شده را آزاد کنند. دلیل بعدی به آزادی بیش از حد باز میگردد؛ چراکه وقتی سیستمهای نظارتی و کنترل قوی نباشد، فرد خاطی میتواند به راحتی تخلف و از دست قانون فرار کند. در بسیاری از کشورها برای رفتارهای تهاجمی در رانندگی مجازاتهای سختی اعمال میشود که فرد دیگر فکر تخلف نکند. مورد دیگر آن است که برای متقاضیان رانندگی علاوه بر آزمونهای عمومی و تخصصی، تست شخصیت هم گرفته میشود و سلامت روان نیز چک میشود و اگر شرایط لازم موجود نباشد، به این افراد گواهینامه داده نمیشود، اما در کشور ما به همه افراد متقاضی گواهینامه میدهند. این گونه میشود که برخی افراد هر کاری میخواهند در پشت فرمان انجام میدهند. سیستم اجرای مقررات ما به گونهای نیست که همه رفتارهای تهاجمی رانندگان متخلف را تحت کنترل و نظارت بیاورد. این عوامل سبب شدهاست رانندگان تهاجمی دست به تخلفات بزنند. موضوع دیگر و مهمی که در جامعه ما وجود دارد، آن است که اگر راننده با سرعت بالا حرکت کند یا تخلفات عمدهای را با مهارت انجام دهد، در عرف عمومی از آن فرد و رانندگیاش تعرف میشود و او را راننده چابک و تیز عنوان میکنند! به جای اینکه این رفتارها عملی بد تلقی شود، رفتار اینگونه افراد را خوب و مثبت در نظر میگیریم و حتی ستایش هم میکنیم!
*عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی
