یک شرکت دانشبنیان موفق شده است دستگاه بازرسی ایکسری کانتینری برای مرزهای کشور تولید کند. تاکنون تولیدکنندهای در کشور برای تولید این دستگاه که فناوری بسیار بالایی هم میطلبد، وجود نداشت. برخی مرزها از نمونه چینی و برخی از نقاط مرزی هم از نمونه اروپایی ایکسری استفاده میکنند.
دستگاه ایکسری (X- RAY) وسیلهای است که با کمک اشعه ایکس، وظیفه شناسایی خصوصیات و ویژگیهای شیمیایی- فیزیکی مواد را به صورت سریع در اختیار اپراتور دستگاه قرار میدهد. این دستگاه یک تونل تصویربرداری است که برای بررسی کردن وسایل و افراد در مکانهای ترانزیت مثل فرودگاهها یا مرزها مورد استفاده قرار میگیرد.
تأمین نیاز نیروهای امنیتی و انتظامی
استفاده از دستگاه ایکسری کانتینری در مرزهای هر کشوری از ضروریات است. کانتینرهای عبوری از مرز کاملاً پلمب هستند و مأموران مرزی امکان فک پلمب را ندارند. با توجه به حجم زیاد واردات و صادرات کالا در مبادی گمرکی هم عملاً نظارت و بازرسی دستی از سوی مأموران امکانپذیر نیست، ضمن اینکه بازرسی دستی که در گذشته انجام میشد هم به طور کامل اطمینانبخش نبود. بازکردن پلمب کانتینرها از سوی مأموران نیز مشکلات خاصی را برای گمرک و محصولات صادراتی به دنبال دارد. این موارد ضرورت به کارگیری دستگاههای بازرسی با سرعت متناسب و بالا را در مرزهای هر کشوری توجیه کرده است، به همین دلیل در ایران هم در سالهای اخیر سرمایهگذاری برای بومی کردن فناوری ایکسری کانتینری شکل گرفت.
سرعت عمل در ترخیص کالا، ضرورت بهکارگیری دستگاههای بازرسی ایکسری کانتینری برای گمرکی را دوچندان کرده است، اما فقط گمرک نیست که به این دستگاهها نیاز دارد. نیروهای امنیتی و انتظامی هم از این دستگاهها در گذرگاههای مهم و اصلی که امکان قاچاق کالا، اسلحه، مهمات و مواد مخدر با کامیون و کانتینر وجود دارد، استفاده میکنند.
نیاز حوزه پزشکی هم تأمین میشود
دستگاه ایکسری کانتینری ساخت ایران، اطلاعات خود را در چهار رنگ مختلف به کارشناسان میدهد. کارشناسان هم با تفکیک رنگها از صحت اطلاعات کانتیترهای عبوری آگاه میشوند. جالب اینکه این اطلاعات دریافتی از گمرک مرزی به گمرک کشور مقصد هم ارسال میشود.
فناوریای که در این دستگاهها استفاده میشود، در سایزهای کوچک بازرسی مثل انتقال چمدانی هم قابل استفاده است. از همه مهمتر اینکه همین فناوری در حوزههای دیگری مثل پزشکی، دستگاههای رادیولوژی و عکسبرداری، دستگاههای سیتیاسکن و همچنین دستگاههای امآرآی نیز قابل استفاده است. روز گذشته مدیرعامل شرکت تولیدکننده ایکسری کانتینری در مورد این طرح به مهر گفت: این دستگاه مجموعهای از سختافزارها و نرمافزارهای با فناوری بالا را در خود جای داده است. سازوکار دستگاههای بازرسی کانتینری کالا، متشکل از یک شتابدهنده خطی برای تولید اشعه و یکسری آشکارساز جهت دریافت اشعه عبوری از هدف و سیستم پردازش تصویر است.
تفاوت عمده نسبت به نمونه چینی
علی دولتآبادی بر توجه بیشتر به منظور استفاده از این فناوری در مرزهای کشور تأکید کرد و گفت: تأمین ۸۰درصد از دستگاه بازرسی ایکسری کانتینری این مرزها بر عهده این شرکت است. با تولید سالانه ۳۰دستگاه در کشور برای صادرات این محصول به کشورهای آفریقایی و سوریه نیز برنامه داریم. در حال حاضر توان فنی برای تولید سالانه ۳۰دستگاه را داریم، اما برای ساخت، نیازمند زیرساختهایی همچون محل تولید هستیم، زیرا تولید اشعه ایکس نیاز به حفاظت پرتویی برای تست دارد، به همین دلیل برای تولید این میزان دستگاه باید سرمایه مورد نیاز تأمین شود.
دولتآبادی با اشاره به میزان نیاز کشور به ۳۰۰ دستگاه بازرسی ایکسری کانتینری گفت: تاکنون تولیدکنندهای در کشور برای تولید این دستگاهها وجود نداشته و برخی مرزها نیز از نمونه چینی و برخی از نمونه اروپایی استفاده میکردند. در کشور مرزهای مختلفی مانند مرزهای ستاد مبارزه با قاچاق کالا، مرزهای کشوری و گلوگاههای پلیس مبارزه با مواد مخدر وجود دارد که میتوانند از دستگاه بازرسی ایکسری کانتینری استفاده کنند.
مدیر این دانشبنیان با بیان اینکه تفاوت عمده محصول ما نسبت به نمونه چینی قیمت مناسب و خدمات پس از فروش است، اضافه کرد: پس از قرارداد گمرک شهید رجایی در یک مزایده برای گمرک ۳۰ نقطه از مرزهای کشور شرکت کردیم که ساخت آنها هم به ما محول شد.
حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی
وی با بیان اینکه برای تولید ایکسری از صندوق نوآوری و شکوفایی ۵/۹ میلیارد تومان تسهیلات دریافت کردیم که تاکنون ۹/۸ میلیارد تومان آن پرداخت شده است، گفت: دستگاه بازرسی ایکسری کانتینری برای بازرسی از کامیونهای حمل بار، انواع کانتینر، انواع خودروهای سنگین و سبک به کار میرود. در مورد بازار صادرات این محصول هم در حال انجام مذاکرات با سوریه و چند کشور آفریقایی هستیم، اما قراردادی که به تازگی منعقد کردهایم، تجهیز گمرک شهید رجایی به این کانتینر است.
دولتآبادی با بیان اینکه سیستمهای بازرسی با استفاده از پرتوهای الکترومغناطیسی به ویژه پرتو ایکس نقش اساسی در سیستمهای امنیتی دارند، گفت: مراکز مرتبط با حمل و نقل، دستگاههای دولتی، گمرک و مرزهای وروی و خروجی میتوانند به وسیله آن از قاچاق کالا جلوگیری کنند. افزایش حجم مبادلات تجاری ناشی از گسترش همکاریهای اقتصادی بینالمللی و همچنین حرکت به سمت توسعهیافتگی و ورود به عرصه تجارت جهانی موجب افزایش تردد میشود که این نیاز به سیستمهای حمل و نقل را بیش از پیش بیشتر میکند. به واسطه این سامانه امکان تصویربرداری در دو سطح انرژی ۹ و ۶ مگاالکترون ولت (که بالاترین سطح شفافیت برای دیدن تصاویر از نقاط کور کانتینرها را تأمین میکند) و در نتیجه استخراج تصویر رنگی فراهم میشود. گفتنی است سیستمهای بازرسی نوین با وجود استفاده از پرتوهای ایکس و بالاترین فرکانس، محیطی کاملاً امن را برای کارشناسان اپراتور ایجاد میکنند که از لحاظ اقتصادی هم کاملاً مقرونبهصرفه است. این فناوری تأثیر زیادی در کاهش زمان بازرسیها در مبادی پرتراکم مثل فرودگاهها و گمرکها دارد.
