در شرایطی که مذاکرات وین به مرحله نهایی خود رسیده و طرف ایرانی خواهان گرفتن تضمینهای لازم برای جلوگیری از خروج مجدد امریکا از برجام است، وزیر امور خارجه گفت که تهران هنوز در موضوع تضمین، ابتکار عملی و قابل اعتمادی را از امریکا دریافت نکرده و نوبت طرفهای غربی است که ابتکار و انعطافی از خود نشان دهند.
در حالی که غربیها مدعی هستند برای رسیدن به توافق در وین، همه چیز به تصمیم ایران بستگی دارد، مقامات ایرانی معتقدند این غرب است که باید از خود جدیت نشان دهد. در همین راستا، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران دو شنبه شب در گفتوگویی با شبکه سیانان در سفر اخیرش به مونیخ به تشریح روند مذاکرات جاری در وین پرداخت. امیرعبداللهیان در پاسخ به این سؤال که به نظر میرسد خوشبینی محتاطانه فراوانی نسبت به احیای برجام و امضای مجدد موافقتنامه هستهای ایران شکل گرفته است، اظهار داشت: «ما نسبت به نتیجه مذاکرات در وین خوشبین هستیم، اما به بخشی از آن که مربوط به جمهوری اسلامی ایران است. چرا خوشبین هستیم، به این دلیل که دولت جناب آقای رئیسی اراده جدی برای دستیابی به یک توافق خوب و فوری در وین دارد. ما برای رسیدن به یک توافق خوب تلاشهای زیادی را در هفتههای گذشته به عمل آوردهایم و اکنون میتوانم بگویم که تاکنون هرگز تا این اندازه به رسیدن به یک توافق خوب نزدیک نبودهایم.» امیرعبداللهیان بار دیگر عنوان کرد: «برای آنکه به این توافق خوب نزدیک شویم از طرف هیئت ایرانی، ابتکارات و انعطاف زیادی نشان داده شده است. اکنون نوبت امریکا و طرفهای غربی است که ابتکار و انعطافی از خود نشان دهند. ابتکار و انعطاف طرف غربی میتواند مذاکرات را در کمتر از چند ساعت یا چند روز به سرانجام برساند.» امیرعبداللهیان درباره انعطافهایی که غرب باید از خود نشان دهد نیز تأکید کرد: «چندین موضوع باقی مانده است که جزو خطوط قرمز ما هستند. ما هنوز در موضوع تضمین نتوانستهایم یک ابتکار عملی و قابل اعتماد را از طرف امریکایی دریافت کنیم. ما معتقد هستیم که تمامی موضوعات چه در حوزه هستهای و چه در حوزه رفع تحریمها باید به صورت یک بسته حل و فصل شوند. در بازگشت همه طرفها به برجام، این امر پذیرفته نیست که ما نظام سخت راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بپذیریم و از دیگر سو به طور همزمان برخی از موضوعات ما در دستور کار شورای حکام آژانس قرار داشته باشد.»
امیرعبداللهیان چند روز پیش نیز در دیدار با مقامات اروپایی گفته بود که مسئول شکست احتمالی مذاکرات غربیها هستند که باید زودتر تصمیمشان را بگیرند. ایران در مذاکرات هستهای، خواهان گرفتن تضمینهایی از امریکاست تا مانع خروج مجدد این کشور از برجام شود، اما مقامات امریکایی گفتهاند که نمیتوانند چنین تضمینی را بدهند. حتی نمایندگان کنگره بارها هشدار دادهاند که دولت امریکا اجازه دادن تضمین به کشورهای دیگر را ندارد. سناتورهای جمهوریخواه همچنین گفتهاند که تهران نباید به توافق طولانی مدت با دولت بایدن امیدوار باشد، چرا که دولت آتی امریکا میتواند به راحتی از آن خارج شود. رئیس دستگاه دیپلماسی ایران در ادامه گفتوگوی خود درباره دلایل نبود مذاکره مستقیم بین تهران و واشنگتن نیز گفت: «یک دیوار بلند بیاعتمادی بین ما و امریکاییها وجود دارد.» وزیر خارجه بیان کرد: «آقای بایدن نمیتواند هم از حسن نیت حرف بزند و هم در طرف مقابل، تنها در طول چند ماه گذشته، در سه نوبت تحریمهای جدیدی را علیه اشخاص حقوقی و حقیقی ایران اعمال کند. این بدین مفهوم است که آقای بایدن نیز همان راه ترامپ یعنی اعمال تحریمها را ادامه میدهد آن هم در حالی که صحبت از بازگشت به برجام کرده است.»
مذاکرات در لحظه سرنوشتساز
مذاکرات ایران و ۱+۴ در وین، به نقطه حساسی رسیده است و طرفین تلاش میکنند به توافق دست پیدا کنند. به گزارش ایسنا، انریکه مورا، مذاکرهکننده اتحادیه اروپا در مذاکرات وین روز سه شنبه در صفحه توئیترش نوشت: «مذاکرات وین درباره برجام در لحظه سرنوشتسازی قرار دارد. پس از ۱۰ ماه مذاکره به پایان کار نزدیک میشویم. نتیجه هنوز نامشخص است.» مورا تأکید کرد: «مسائل مهم باید حل شوند. اما تمامی هیئتهای مذاکرهکننده کاملاً تعامل دارند. کار فشرده در کوبورگ ادامه داد.» همچنین، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در وین هم دیروز در توئیتی نوشت: «نشست همفکری با رؤسای هیئتهای فرانسه، آلمان و انگلیس در وین داشتیم و راهها و روشهای ممکن برای حل آخرین مسائل باقیمانده را مورد بحث قرار دادیم. جلسات مشابهی میان سایر شرکتکنندگان در مذاکرات در قالبهای مختلف برگزار میشود.»
