هرچند فضای مذاکرات هستهای همچنان مهآلود است و چشمانداز توافق یا نبود توافق با هر نوع کیفتی در هالهای از ابهام قرار دارد، اما گاهی فضای خبری مرتبط با توافق هستهای در فضای مجازی به شکلی مدیریت میشود که بازار ارز از آن تأثیر میپذیرد، بهطور نمونه طی روزهای گذشته به واسطه نشر و بازنشر گسترده اخبار امیدوارکننده نسبت به توافق مورد بحث، نرخ دلار به عنوان ارز شاخص به ۲۶ هزار تومان در بازار آزاد نزول کرد. نکته قابل توجه در بازار ارز این است که دیگر همچون سالهای پایانی دولت دوازدهم فاکتور خبر مثبت یا منفی، نوسانهای ارزی قابل ملاحظهای را در بازار رقم نمیزند و از این حیث شاید بتوان مدعی شد که بازار ارز کمکم از یک ثبات نسبی برخوردار شده است، ثباتی که به واسطه نشر اخبار غیرموثق در مورد توافق به سادگی از دست نمیرود.
اگر سالهای پایانی دولت دوازدهم را به خاطر داشته باشیم، بازار داراییهای مالی صرفاً به واسطه یک خبر مثبت یا منفی با موضوع توافق هستهای با نوسان قابل ملاحظهای روبهرو میشد، بهطور نمونه زمانی که ولیالله سیف جای خود را در بانک مرکزی به عبدالناصر همتی داد در آن مقطع، نرخ ارز در بازار آزاد حتی به محدوده ۲۰ هزار تومان هم رسید، اما بار دیگر به محدوده ۱۰ هزار تومان نزول کرد، یعنی نوسانی در حدود ۵۰ درصد. این روند در سالهای پایانی دولت مذکور بسیار تکرار شد تا جایی که عدهای در جریان این نوسانها به درآمدهای هنگفتی دست پیدا کردند و عدهای نیز مالباخته شدند.
خبر مرتبط با توافق هستهای به جهت آنکه تحریمهای امریکا درآمدهای ارزی ایران را هدف قرار داده بود، طبیعتاً اثر قابل ملاحظهای در بازار ارز داشت. از اینرو در آن مقطع با خبر مذکور بسیار بازی شد، به طوری که دلار در بازار آزاد حتی در مقطعی نیز به بیش از ۳۳ هزار تومان رسید و بهطور مجدد نزول نرخ به محدوده ۲۵ هزار تومان اتفاق افتاد.
نوسان ارزی یکی از فاکتورهایی بود که واقعاً مورد گلایه تولیدکنندگان و واردکنندگان کالا قرار داشت، زیرا این اشخاص نمیدانستند بعد از اینکه واردات انجام میدهند چه نوسانی متوجه نرخ ارز میشود و در حقیقت بازار ارز به ریسک بسیاری از فعالیتهای اقتصادی تبدیل شده بود.
بعداز روی کار آمدن دولت سیزدهم، نوسان بازار ارز تقریباً جای خود را به یک ثبات نسبی داد و حتی دیگر خبری از اثرگذاری قابل ملاحظه خبرها و گمانهزنیهای فضای مجازی در رابطه با توافق هستهای در بازار ارز نبود، هرچند گاهی تلاش میشود با نشر گسترده خبر مثبت یا منفی پیرامون توافق، بازار ارز با نوسان مواجه شود، اما به نظر میرسد بازار ارز با ثباتی پایدار مواجه شده است.
طی روزهای اخیر به واسطه نشر و بازنشر اخبار امیدوارکننده درباره توافق نرخ دلار صرفاً از محدوده ۲۷ هزار تومان به ۲۶ هزار تومان در بازار آزاد رسیده است.
ثبات نسبی بازار ارز در دولت سیزدهم
گزارش میدانی روز گذشته «جوان» از سطح بازار ارز در حوالی میدان فردوسی نشان از آن دارد که فضای عمومی بازار ارز تقریباً آرام است.
یکی از اشخاصی که در این بازار به خرید و فروش ارز مشغول بود در پاسخ به این پرسش «جوان» که فضای بازار ارز در مقایسه با دولت قبل چه تفاوتی کرده است، گفت: در گذشته نوسان نرخ ارز در برخی از مقاطع بسیار شدید بود، به حدی که خود ما هم که در کار خرید و فروش خرد ارز هستیم باید سریع معامله میکردیم تا ضرر نکنیم، چراکه امکان داشت به واسطه انتشار یک خبر یا تصمیم دولت و سازمانهای دولتی به یکباره نرخها تغییر کند.
این معاملهگر خرد ارز افزود: از زمان روی کار آمدن دولت جدید بازار ارز با یک ثبات همراه شده است، طوری که دیگر از نوسانهای بیاساس قابل ملاحظه خبری نیست و اگر فراز و فرودی هم وجود دارد این نوسان ملایم و قابل هضم است.
از سوی دیگر یکی از صرافیهای فعال در حوالی میدان فردوسی در پاسخ به این سؤال که وضعیت بازار ارز به چه شکل است، گفت: نمیتوان منکر نوسان بازار ارز شد، زیرا بازار ارز هم همچون سایر بازارها از وقایع و تغییر و تحولات دنیای امروز اثر میپذیرد، اما میتوان گفت بازار ارز روندی با ثباتتر در مقایسه با گذشته در پیش گرفته است.
وی گفت: در گذشته بسته به وقایع مرتبط با مذاکرات هستهای، نوسانهای شدیدی گریبانگیر بازار ارز میشد، اما اکنون دیگر از آن نوسانهای هیجانی و تند خبری نیست و این فضا برای فعال اقتصادی یا خریدار و فروشنده ارز مطلوبتر شده، زیرا وقتی نوسانهای بیاساس گریبانگیر بازار میشود، بالطبع ریسک نیز افزایش پیدا میکند.
در ادامه هرچند برخی اشخاص نیز در بازار اقدام به خرید و فروش ارز میکردند، اما ثبات نسبی بازار ارز در مقایسه با دولت قبل موردی بود که برخی از حاضران در بازار ارز به آن اشاره کردند.
در همین رابطه یک کارشناس بازار مالی در گفتگو با «جوان» در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر بازارهای مالی چه وضعیتی دارند، اظهار داشت: با توجه به چشمانداز مثبت توافقات وین احتمال ریزش بیشتر در بازارهای مالی در کوتاهمدت وجود دارد، حتی در مقاطع روزانه امکان دارد یک نوسان شدید داشته باشیم. در خصوص بازار آزاد از مقطع فعلی که حدود ۲۶ هزار تومان است تا حوالی ۲۴ هزار تومان امکان اصلاح قیمتی وجود دارد، بعد از آن دوباره به یک روند باثبات در میانمدت با توجه به سیاستهای که بانک مرکزی اتخاذ میکند. در خصوص دلارهای نیما و سنا هم در مجموع شرایط بهتر و باثبات بیشتری همراه بودند و افت شدیدی در هفتههای اخیر نداشتند. پیشبینی میشود، حتی در صورت توافقات برجامی هم تکانههای محدودتری نسبت به دلار بازار آزاد داشته باشند. در مجموع هر سه نرخ دلار که مرور شد، شرایط اصلاح قیمتی را دارند که برای بازار آزاد میتواند نوسانات شدیدتری را داشته باشد.
نیما میرزایی در پاسخ به این سؤال که قیمت سکه و طلا چه روندی را در پیش دارد، اظهار داشت: قیمت سکه و طلا تحت تأثیر دو پارامتر نرخ جهانی اونس طلا و نرخ ارز در داخل کشور محاسبه میشود. برای نرخ جهانی طلا چشمانداز مثبتی را متصور نمیشوم و قیمتها در حوالی هزار و ۸۰۰ دلار نوسان خواهد کرد و به احتمال زیاد روند آرام و رو به پایین داشته باشد. در حوزه داخلی با توجه به احتمال افت قیمت دلار این مسئله وجود دارد که طلا و سکه به تبع این دو مورد بخواهد اصلاح قیمتی داشته باشد و شتاب ریزش نسبت به تحولات قیمت ارز بیشتر خواهد بود. این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش که در صورتی که توافقات صورت نگیرد بازارهای مالی به چه سمتی حرکت میکند، تصریح کرد: طبیعتاً با هیجانات افزایشی خواهد بود، بهطور مثال برای بازار دلار آزاد میتوانیم اعداد ۳۰ هزار یا حتی بالاتر هم متصور شویم.
وی در پاسخ به این سؤال که در بازار سرمایه چه تحولاتی ایجاد خواهد شد، گفت: برجام از دید عمومی بازار سرمایه البته با یک تغییری که خیلی هم صحیح نیست شاید مورد پسند سهامدارها نباشد، بخشی از ریزشهایی که در مدت اخیر هم مشاهده شد، پیشخور کردن همین تحولات برجام و افت احتمالی دلار بود. بنابراین در صورتی که ما سناریوی توافق برجام را پیشرو داشته باشیم با توجه به اینکه اصلاحاتی هم داشتیم، نمیتوانیم انتظار ریزشهای شدید پس از آن را داشته باشیم. تأکید میکنم که برجام از جنبههای مختلف به نفع بازار سرمایه است، همین مسئله که نرخ دلار نیما ریزش شدید ندارد و در عین حال هزینههای غیرضروری که به شرکتها وارد میشد ناشی از برجام شاهد این خواهیم بود که کم میشود و برداشته میشود. همچنین افزایش فروش و صادرات را برای شرکتها میتوانیم داشته باشیم و بهطور کل در میانمدت تأثیر مثبت خواهد داشت.
