در حالی که ویروس کرونا در وضعیت کنترلی قرار گرفته و خبر جدی از سویه جدید آن نیست، غول آلودگی هوای پایتخت دوباره از خواب برخاسته است. آلودگی هوا در تهران، روز گذشته به قدری بود که کوههای شمال پایتخت دیده نمیشد و وزارت کشور برای بررسی موضوع آلودگی، تشکیل جلسه داد. همه اینها در شرایطی اتفاق میافتد که سالانه بیش از ۴ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا جان میدهند.
میانگین کیفیت هوای پایتخت دیروز به شاخص نگرانکننده ۱۱۲ که به معنی شرایط ناسالم برای گروههای حساس است، رسید و کیفیت هوا در ۱۵ ایستگاه هم در شرایط قرمز و ناسالم برای همه گروهها قرار گرفت.
هوای ناسالم در ۱۵ منطقه تهران
از ابتدای امسال تاکنون، شهروندان تهرانی فقط دو روز هوای پاک را تجربه کردهاند! ۱۸۲ روز هوای قابل قبول، ۴۲ روز هوای ناسالم برای گروههای حساس جامعه و یک روز آلوده برای همه گروههای سنی هم از دیگر آمارهای هوای پایتخت است. حال آنکه پایتخت در هفت ماه نخست سال قبل ۱۵ روز هوای پاک، ۱۵۴ روز هوای قابل قبول، ۵۶ روز هوای ناسالم برای گروههای حساس جامعه و دو روز آلوده برای همه افراد داشتهاست. بر اساس آخرین اطلاعات شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، دیروز کیفیت هوا در ایستگاههای سوهانک (منطقه ۱)، شریف (منطقه ۲)، دانشگاه علم و صنعت (منطقه ۴)، تربیت مدرس (منطقه ۶)، دانشگاه تهران (منطقه ۶)، شهرداری منطقه ۱۰، شهرداری منطقه ۱۱، پیروزی (منطقه ۱۳)، پارک شکوفه (منطقه ۱۴)، شهرداری منطقه ۱۵، پارک سلامت (منطقه ۱۷)، پارک قائم (منطقه ۱۸)، شادآباد (منطقه ۱۸)، شهرداری منطقه ۱۹ و شهرداری منطقه ۲۱ در شرایط ناسالم برای همه افراد قرار داشت.
اداره کل هواشناسی استان تهران هم پرهیز از تردد غیر ضروری بهویژه برای سالمندان، کودکان و افراد با سابقه بیماری قلبی و ریوی، مدیریت جهت کاهش تردد خودروها و کنترل فعالیت واحدهای صنعتی آلاینده هوا و اجتناب از فعالیت فیزیکی طولانی و ورزش در فضای باز را در تارنمای خود توصیه کرد.
شاخص کیفیت هوا (AQI) به پنج دسته اصلی تقسیمبندی میشود. بر اساس این تقسیمبندی از عدد صفر تا ۵۰ هوا «پاک»، از ۵۱ تا ۱۰۰ هوا «قابل قبول (سالم) یا متوسط»، از ۱۰۱ تا ۱۵۰ هوا «ناسالم برای گروههای حساس»، از ۱۵۱ تا ۲۰۰ هوا «ناسالم برای همه گروهها»، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ هوا «بسیار ناسالم» و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ شرایط کیفی هوا «خطرناک» است.
دستگاهها به وظایف خود عمل نمیکنند
اخیراً رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس در گفتوگویی تلویزیونی خبر داد: سال گذشته بحث نظارت در قانون هوای پاک را به صورت جدی پیگیر شدیم، اما متأسفانه دستگاهها براساس وظایف محوله انجام وظیفه نکردهاند. سمیه رفیعی در حاشیه نشست اعضای فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی با پلیس راهور تهران بزرگ و در گفتگو با اخبار شبانگاهی صدا و سیما گفت: بحث رعایت مقررات بر هوای پاک را داریم، شهر به شهر پیش میرویم و اگر سال گذشته دستگاهها و سازمانها وظایف خود را به درستی انجام میدادند وضع امروز را شاهد نمیبودیم.
رفیعی افزود: موارد را در دست بررسی داریم و اگر احیاناً سازمان و نهادها نیاز به حمایت قانونی داشته باشند، حمایت خواهیم کرد. فرماندهی واحد و بودجه واحد در این زمینه وجود ندارد و همه دستگاهها هم عرض هستند و توجهی به یکدیگر ندارند.
وی گفت: در پی عملیاتی شدن این موضوع هستیم تا به یک مدیریت واحد دست پیدا کنیم. ناوگان حمل و نقل عمومی و ناوگان دیزلی موجب آلودگی پایتخت میشود و مدیریت همزمان و نظارت میتواند موجب کاهش آلودگی هوا شود. فراکسیون محیطزیست مجلس به جد پیگیر این موضوع است تا به نتیجه برسیم.
بیتوجهی به قانون هوای پاک
قانون هوای پاک سال ۹۶ اجرایی شد و سال گذشته یعنی سه سال بعد از اجرایی شدن قانون هوای پاک، دیوان محاسبات کشور طی گزارشی به این موضوع پرداخت که چه میزان از مقررات موجود در قانون هوای پاک اجرایی شدهاست. در این گزارش که میزان اجرایی شدن این قانون در هشت کلانشهر بررسی شد که یکی هم پایتخت بود، صریحاً اشاره شده که در طول این سه سال کیفیت هوا در این شهرها نهتنها بهتر نشده بلکه کیفیت هوا به مرور بدتر و نازلتر شدهاست.
این گزارش تأکید کرده که بعد از سه سال از تصویب قانون هوای پاک، فقط ۱۱ درصد از مفاد موجود در این قانون اجرا شدهاست! این گزارش اشاره میکند که از ۱۱۲ بخش این قانون که باید از سوی ۲۳دستگاه اجرایی میشد، ۳۸ مورد از مفاد قانونی اصلاً اجرا نشده، ۶۴حکم به طور ناقص انجام شده و فقط۱۰ بخش این قانون بهطور کامل اجرا شدهاست.
آغاز وارونگی دما
در پی افزایش آلودگی هوا، روز گذشته مسئولان دستگاههای مختلف به میزبانی وزارت کشور جلسه ویژه مقابله با آلودگی هوا تشکیل دادند. از آبان به بعد وارونگی هوا (به دام افتادن آلودگی هوا در ارتفاع نزدیک زمین) شدت میگیرد و به گفته برخی کارشناسان بهتر است ساعت آغاز کار به ۹ صبح به بعد تغییر داده شود و از آن طرف ساعت کاری طولانیتر شود. اوج وارونگی دما حدود طلوع خورشید است که هنوز سطح زمین گرم نشدهاست. دانستن این موارد کار را برای تصمیمگیری مسئولان ساده میکند. برای مازوت سوزی هم از الان باید برنامه داشت و اگر چارهای هم جز سوزاندن مازوت نیست، باید آن را در جادهها، در مناطق دور از شهرها یا لااقل دور از کلانشهرهای آلوده سوزاند.
