صنعت حمل و نقل را میتوان یکی از قدیمیترین صنایع در جهان به شمار آورد که از زمانهای گذشته تا به امروز، برای جابهجایی کالاها و افراد در میان شهرهای مختلف و کشورها مورد استفاده قرار میگرفته است. و باربری و حمل بار جز قدیمی ترین خدمات است ولی مطمئا تغییراتی داشته استدر حال حاضر این صنعت به بخش جدایی ناپذیر اقتصاد جوامع تبدیل شده است. به نحوی که گفته میشود حمل و نقل و اقتصاد، به نوعی، رابطه متقابل با یکدیگر دارند و میزان تأثیر و تأثرات این دو عامل بر یکدیگر بسیار بالااست. لذا در حال حاضر، بخش حمل و نقل، اهمیت ویژه و جایگاهی بسیار مهم، در اقتصاد یک کشور بر عهده دارد. این بخش در حقیقت، یکی از شاخصهای اصلی و نمادهای توسعه یافتگی کشورها به شمار میرود.
بنابراین هرگونه پیشرفت و یا توسعه در این بخش، نقشی بسیار مؤثر و قابل توجه در ایجاد تحول و تغییرات در سایر بخشهای یک کشور دارد. از جمله این بخشها میتوان به بخشهای کشاورزی، صنعتی و تولیدی اشاره کرد. اهمیت این بخش در اقتصاد و تورم یک کشور، تا اندازهای است که در حال حاضر، بسیاری از اندیشمندان و صاحب نظران اقتصادی، رشد و توسعه همه جانبه یک کشور را به توسعه حمل و نقل آن مربوط میدانند.ولو یک نیسان بار را شامل میشود بنابراین عامل، بخش حمل و نقل ازجمله ارکان زیربنایی جامعه به شمار میرود که در فرایند توسعه پایدار آن نقش قابل توجهی دارد. با استفاده از حمل و نقل، درآمدهای حاصل از تولیدات صنعتی، کشاورزی، خدمات، فرهنگی، علمی و… در جامعه افزایش پیدا میکند و باعث بسترسازیهای قابل ملاحظهای میگردد.
حمل و نقل و سهم آن در اقتصاد و تورم ایران
یکی از نکات و شاخصهایی که برای بررسی جایگاه بخش حمل و نقل در اقتصاد ایران، میتوان در نظر گرفت سهم این بخش از کل اقتصاد ایران است. لازم به ذکر است که در سطح اقتصاد کلان، حمل و نقل و همچنین میزان تحرک این بخش به چند عامل وابسته است. از جمله این عوامل میتوان به سطح تولید، میزان اشتغال، سطح درآمد و… اشاره کرد. لازم است بدانید که در بسیاری از کشورهای پیشرفته و توسعه یافته صنعتی، حمل و نقل، چیزی میان 6 تا 12 درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده است. این در حالی است که بخش حمل و نقل در کشور ایران، به طور متوسط، 5 تا 6 درصد از تولید ناخالص داخلی را از آن خود کرده است و نوساناتی را بین این دو رقم، تجربه میکند.
تغییرات قیمت حمل و نقل و تاثیر بر قیمت تمام شده
همانطور که میدانید بنزین و گازوئیل یکی از مهمترین نهادههای بخش حمل و نقل به شمار میروند. با در نظر گرفتن این عامل، با افزایش یافتن قیمت بنزین و گازوئیل، تورمی نیز در بخشهای حمل و نقل بار و مسافر روی خواهد داد. لازم به ذکر است که این میزان از تغییرات، در حدود 6 تا 9 درصد تعیین شده است. از طرف دیگر، سیستمهای مختلف حمل و نقل نیز برای افزایش دادن ظرفیتهای خود و از طرف دیگر کاهش دادن هزینههای جابهجایی، با نیازمندیهای مختلفی، روبرو هستند. لازم است بدانید که در حال حاضر، تجهیزات مختلف حمل و نقل، سیستمهای توزیع کالا، تعرفهها، میزان حقوق، مکانها، تکنیکهای بازاریابی و همچنین هزینه و قیمت سوخت، دائما درحال تغییر و تحول است و تمامی این موارد، بر قیمت تمام شده حمل و نقل و یا هزینههای این بخش اثرگذار است.
لازم به ذکر است که هزینههای حمل و نقل، به طورکلی، به هزینههایی گفته میشود که به وسیله ارائهدهندگان خدمات حمل و نقل، پیشبینیشده است. این عوامل با توجه به چند مورد در نظر گرفته میشو.د از جمله این موارد میتوان به شرایط مختلف جغرافیایی، زیرساختهای یک کشور، موانع اداری، انرژی و سوخت، نحوه حمل مسافر و حمل بار، هزینههای زیرساختی و… اشاره کرد. لازم به ذکر است که این دسته از هزینهها، سهم و تاثیر بسیار زیادی در ساختار فعالیتهای اقتصادی یک کشور دارد و انجام فعالیتهای تجاری بینالمللی آن را با تأثیراتی مواجه میسازند.
طبق بررسیهای انجام شده، تغییرات قیمت و یا افزایش 10 درصدی هزینههای حمل و نقل، میتواند حجم تجارت را در یک کشور 20 درصد کاهش دهد و از طرف دیگر، کیفیتهای کلی زیرساختهای حمل و نقل نیز نیمی از تغییرات هزینه را به خود اختصاص خواهند داد.
به طور کلی میتوان عوامل مؤثر بر قیمت حمل و نقل را به این ترتیب برشمرد. نوع خودروی باری، وزن و حجم بار مورد نظر، مسافت طی شده، نوع و بسته بندی بار، بار بین شهری و بیرون شهری و...
همانطور که میدانید برای حمل بار میتوانید از انواع مختلف وانت از جمله وانت نیسان، وانت پیکان، وانت پراید، کامیونت، کامیون و ... استفاده کنید. به طور مسلم تغییرات در نرخ و هزینههای حمل و نقل بر قیمت تمام شده حمل بار با استفاده از هر یک از این وسایل نقلیه، اثراتی را ایجاد میکند. بنابر این عامل میتوان این طور نتیجه گرفت که هر چه خودرویی که انتخاب میکنید مصرف سوخت بالاتری داشته باشد بسته به مسافت طی شده و دیگر متغیرها، قیمت حمل و نقل، از طریق آن بیشتر خواهد شد.
