قاتلی از خانواده بادمجانیان

-سلام! بابام گفت یه‌ بسته سیگار بده..- چی بدم؟- از همونایی که هر دفعه میگیرم... اونایی که عکس سرطان روشه...- قربون دهنت... تو با این سن کمت یه چیزایی‌رو می‌بینی که خیلی از آدم بزرگا نمی‌بینن... تو یه وقت به سمت این آشغالا نری‌ها؟مریض میشی، ببین عکس سرطانو...-چشم!عمو! منم به بابام میگم، اما میگه دیگه از ما گذشته... راستی! از ما گذشته یعنی چی؟- یعنی اراده نداره، یعنی نمیخواد به بقیه احترام بذاره، یعنی سلامتی خودشو خونوادشو، پسر گلی مثل تو براش مهم نیست، یعنی هر روز پولشو آتیش میزنه و دودشو میده تو سینش تا سرطان بگیره... ***از جمله مصائبى که جهان ما بخصوص کشورهاى در حال توسعه با آن مواجه هستند و سلامت انسان‌ها را به شدت تهدید مى‌کند بلاى، دخانیات است که شاید این زندگى معلول زندگى ماشینى و تضارب آن با دنیاى سنتى و قدیمى است، ‌به نحوى که برابر اعلام سازمان جهانى بهداشت 15/1 میلیارد سیگارى در جهان وجود دارد که ۸۰ درصد از این تعداد متعلق به کشورهاى در حال توسعه است. سیگارى که بى‌هیچ تردیدى دروازه اصلى و در ورودى همه آلودگى‌هاى دیگر است و در واقع شروع بدبختى‌هاى دیگر از سیگار است. ماجراى سیگار«سیگار» که اکنون هیچ کس با آن غریبه نیست، ‌کلمه‌اى اسپانیایى است که از «سیگارا» به معنى «در کاغذ پیچیدن» مشتق شده است. این شیوه مصرف توتون تا قبل از قرن ۱۸ به گونه اى دیگر چون «پیپ»، ‌جویدن و انفیه بود. ‌توتون اولین بار به سال ۱۵۱۹ میلادى به دست «کرومن» همراه ناخلف «کمبوس» در هنگام بازگشت از آمریکا ‌به اروپا آورده شد. این گیاه یک‌ساله که از خانواده بادمجانیان و گیاه بومى آمریکا ‌بود، ‌در ابتدا از سوى کلیسا و برخى ایالت‌ها با مخالفت روبه رو شد تا اینکه به عنوان هدیه به ملکه انگلستان داده شد و از این طریق از سال ۱۵۶۰ میلادى عمومیت پیدا کرد، ‌به نحوى که «مولیر» عقیده داشت که بدون توتون نمى‌توان زندگى کرد و اگر شخصى توتون ندارد در هستى هیچ چیز ندارد! یا چرچیل معتقد بود که اگر توتون مصرف نکند بدخلق و عصبانى مى‌شود یا گروهى مى‌گفتند عشق یک دیوانگى کوتاه است، ‌ولى مصرف توتون یک دیوانگى طویل المدت و ثابت است. اینگونه تفکرات مثبت نسبت به توتون ادامه داشت به نحوى که عده‌اى حتى معتقد بودند مصرف سیگار براى طاعون، ‌درمان سردرد، ‌زخم‌معده، ‌کمى درد زایمان، ‌درمان سرطان و. . . ‌مفید است تا اینکه در سال ۱۶۰۴ میلادى مصرف توتون توسط «کینگ جیم» براى ریه و دستگاه تنفسى مضر شناخته شد و به عنوان یک ماده مضر و سمى معرفی شد. دخانیات ایراندرباره تاریخچه و چگونگى ورود توتون به ایران دو روایت وجود دارد. ‌روایت اول خبر از ورود توتون به دست پرتغالى‌ها مى‌دهد که در هنگام تسلط بر سواحل جنوبى ایران این کار صورت گرفته و برخى تاریخ ورود آن را ۹۹۹ هجرى قمرى و برخى دیگر ۱۰۰۸ نوشته‌‌اند (یعنى در زمان شاه عباس) که به صورت قلیان و چپق رواج داشته است. براساس روایت دوم، ‌ملت‌هاى دو کشور ایران و ترکیه به خاطر وجود مرز مشترک طولانى و مراودات ساکنان مرزى، ‌دود کشیدن را از ترک‌هاى عثمانى آموخته‌‌اند و به همین دلیل است که به‌جاى «پیپ» یا «پایپ» اروپایى، چپق بلند ترکى در ایران مورد استفاده قرار مى‌گرفته است که کم‌کم قلیان و چپق را کنار گذاشته و به سیگار رو آورده‌‌اند و چون از همان ابتدا کشت توتون به علت دریافت مالیات قابل توجه مورد مخالفت دولت نبود، در قسمت‌هاى مختلف کشور رواج یافت و کارخانه‌ها، ‌کارگاه‌هاى توتون سازى و توتون‌برى و سیگار‌پیچى دستى و. . . ‌توسط خصوصى دایر و با انواع مختلف بسته‌بندى در بازار عرضه مى‌شد تا سرانجام در سال ۱۲۹۴ هجرى شمسى مجلس شوراى ملى نخستین قانون مربوط به انحصار دخانیات را تصویب کرد و پس از آن قانون‌هایى در سال‌هاى ۱۳۰۲، ‌۱۳۰۷ و ۱۳۱۰ در جهت انحصار دخانیات و گسترش و مؤسسه انحصارى دولتى دخانیات تأسیس شد و اولین کارخانه سیگارسازى در پنجم مهر ۱۳۱۴ در زمینى به مساحت ۱۰ هکتار در جاده قزوین شروع به کار کرد و از طرف دیگر ضمن رشد قارچى این کارخانه‌ها، ‌استعمارگران با تبلیغ از طریق رسانه‌هاى گروهى نظیر فیلم و نمایش انواع رنگین نامه‌هاى خود، ‌سیگار را به مردم نشان دادند، ‌به نحوى که حتى اکنون نیز تحت تأثیر آن، ‌هر روز بر تعداد معتادین جوان افزوده مى‌شود و بنابر آمار اعلام شده روزانه بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار نفر در کشورهاى در حال توسعه به سیگار روى مى‌آورند. گفته مى‌شود سود حاصل از خرده فروشى شش تریلیون سیگار سالانه در جهان ۳۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است و اگرچه سودهاى کلانى براى افراد و کارخانه داران این کالا وجود دارد و حتى شغل ایجاد مى‌کند ولى بررسى این پدیده از دیدگاه کارشناسان و سود و زیان‌هایى که افراد در این‌باره با آن مواجه هستند، الزامى است. متاسفانه امروزه سیگار به عضوی از خانواده‌ها تبدیل شده و بعضاً والدین سیگاری چنان در کنار فرزندانشان بوسه بر این قاتل شیک‌پوش می‌زنند که هیچ پند و نصیحت و اندرزی نمی‌تواند میزان مضرات و خطرات آن را آشکار کند.به هر حال آنچه نباید بشود، شده و قبح قضیه شکسته است، فقط باید تلاش کنیم که جلوی ضرر را بگیریم که پیشگیری بهتر از درمان است. نظر کارشناسیدکتر مرسلی پزشک عمومى درباره عوارض سیگار مى گوید: ‌امروزه بیش از ۴ هزار ماده مضر در سیگار کشف شده است و هنوز هم محققان علوم پزشکى به عوارض جدیدى از سیگار کشیدن مى‌رسند. ‌به‌عنوان مثال افرادى که سیگار کشیدن را از نوجوانى آغاز مى‌کنند، ‌حتى اگر این عادت خود را ترک کرده باشند، ‌بیشتر از کسانى که در سنین بالاتر به سیگار روى آورده‌‌اند ولى آن را ترک کرده اند، ‌دچار صدمات ژنتیکى مى شوند و یافته هاى محققان دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو نشان مى‌دهد که هر چه سن فرد در موقع شروع سیگارکشیدن کمتر باشد احتمال بروز سرطان در او بیشتر مى شود. این محققان در گزارشى اعلام کرده‌‌اند از ۱۴۳ بیمارى که به علت سرطان ریه تحت درمان قرار داشتند، ‌فقط هفت درصد آنها هیچ وقت سیگار نکشیده بودند. مرگ پشت در استبه نظر مى رسد در کشورهاى درحال توسعه زیان هاى حاصله از مصرف دخانیات به دلیل وجود سوءتغذیه و شیوع بیمارى‌هاى واگیردار تشدید مى شود و از سوى دیگر با توجه به پیش بینى سازمان جهانى در آینده نیم میلیارد انسان در اثر استعمال دخانیات جان خود را از دست خواهند داد که با حجم ۸۰ درصدى مصرف کنندگان دخانیات در کشورهاى درحال توسعه و به خصوص مورد سوءتغذیه اى که اشاره شد این کشورها سهم بسیار بالایى خواهند داشت. باید توجه داشت که بسیارى از افراد موقعى شروع به استعمال دخانیات مى کنند که بسیار جوان، ‌ناآگاه و ناتوان از درک زیان‌هاى حاصله از اعتیاد به دخانیات هستند، ‌بنابراین همه مردم باید براین حقیقت واقف باشند که جوانى و نوجوانى دوره تجربه اندوزى است نه حرکت به سوی مرگ. من بزرگ شدمبرخى از جوانان و نوجوانان وجود و اعلام بلوغ را با کشیدن سیگار به رخ مى‌کشند و گروهى نیز در گردابى بزرگ تر، ‌یعنى اعتیاد مواد مهلک مخدر مى افتند. روى آوردن جوانان و نوجوانان به سیگار عوامل مختلفى از جمله عمل متقابل و پیچیده عوامل محیطى (نداشتن احساس امنیت اقتصادى و اجتماعى، ‌قرار گرفتن در شب نشینى‌ها و تجمع هاى دوستانه به خصوص با حضور افراد معتاد، ‌نداشتن برنامه ریزى صحیح و مناسب جهت پرکردن اوقاف فراغت جوانان و. . . ) آمادگى ژنتیکى، ‌الگوهاى رفتارى، ‌انگیزه‌ها و عوامل درونى و اجتماعى (ندامت هاى شدید، ‌مشکلات روحى و عاطفى) بستگى دارد. ناآشنایى و توجه نکردن به تغییر و تحولات دوران نوجوانى از طرف خانواده‌ها از جمله مواردى است که سبب بروز تضادهاى خانوادگى شده تا فرد به سوى رفتارهاى ناهنجار کشیده شود. خودکشی تدریجیهرچند فعالیت‌هاى مقدماتى علیه مصرف دخانیات معمولاً از سوى وزارت بهداشت به صورت اولیه اعمال مى شود ولى سایر وزارتخانه‌ها از جمله وزارت آموزش و پرورش و از همه مهمتر خانواده‌ها باید از مسؤولیت هاى خود در رابطه با مسأله دخانیات آگاه شوند و به تناسب آن عمل کنند. درحالى که استشمام بوى خوش و هواى مطبوع و آزاد در شرع و عرف توصیه مى شود، ‌اجازه ورود ‌دود حاصل از سوختن توتون با چهار هزار ماده سمى ‌به بدن یک عمل نامعقول و مضحک است. به راستى درحالى که هزاران دانشمند، ‌فیلسوف و استادان دانشگاه هاى بزرگ و مراکز تحقیقاتى کشورهاى مختلف ثابت کرده‌‌اند مصرف دخانیات سرطانزا و سکته آور بوده و بدون شک از عمر بشر مى‌کاهد، ‌با کدام مجوز الهى یا اجتماعى دست به خودکشى تدریجى مى زنیم؟ یا عامل مرگ دیگران مى‌شویم؟