سرویس تاریخ جوان آنلاین: اثری که هماینک در معرفی آن سخن میرود، یکی از کتب منتشره مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، در حوزه تاریخ شفاهی معاصر ایران است. این گفتوشنود بلند نیز، چون دیگر مجموعههای منتشره از سوی این ناشر، توسط مرتضی رسولیپور، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران صورت گرفته است. وی در دیباچهای بر این مصاحبه مطول، در بازشناساندن شخصیتی که خاطرات وی را اخذ کرده و نیز مهمترین سرفصلهای این گفتگو، چنین آورده است: «شادروان علیاکبر کوثری، یکی دیگر از فرهنگیان پیشین و دانشآموخته دانشسرای عالی بود که تمام مدت خدمات اداری خود را در وزارت فرهنگ گذراند. خدمت او از معاونت کتابخانه دانشسرای عالی در ۱۳۱۷ آغاز شد. در سال ۱۳۱۹ از سوی اداره کل انتشارات و تبلیغات به مشهد اعزام گردید و از ۱۳۲۴، ریاست فرهنگ مازندران و مدتی بعد با حفظ سمت، ریاست فرهنگ گرگان و ریاست فرهنگ شهسوار را تا ۱۳۲۷ به عهده گرفت. ریاست فرهنگ گیلان، ریاست فرهنگ خوزستان، مأموریت به امریکا در سال ۱۳۳۳ به مدت ۱۰۰ روز، خدمت در اداره فرهنگ خراسان، مدیریت کل فرهنگ استان تهران، مأموریت سه ماهه به سوئیس به منظور اداره نمایشگاه آثار هنری تمدن ایران، رایزن فرهنگی ایران و سرپرستی مدارس ایرانی در عراق، عضویت در شورای عالی اداری وزارت آموزش و پرورش، سرپرستی مدارس ایرانی در ترکیه و سرپرستی مدارس ایرانی در امارات متحده عربی، از مشاغل دیگر وی در وزارت فرهنگ بود. کوثری در مدت اقامت شش ساله خود در عراق، درخصوص تعداد مدارس ایرانی و شمار دانشآموزان این مدارس در عراق، کتابی با عنوان «تاریخچه فرهنگ ایران در کشور عراق از ۱۲۸۵ تا ۱۳۴۵ خورشیدی» در سال ۱۳۴۶ تألیف کرد و نشان داد که اولاً این مدارس با همت ایرانیان احداث گردیده و جنبه دولتی ندارد و ثانیاً بسیاری از سیاستمداران عراقی همچون محمد باقر بلاط - که مدتی وزیر دربار خاندان فیصل در عراق بود، یا نوری سعیدف، نخستوزیر و توفیق وهب- از دانشآموختگان این مدارس بودند.
علیاکبر کوثری ضمن بیان خاطرات خود، از سوابق مدارس قدیم و بررسی اوضاع اجتماعی - سیاسی ایران در اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره رضا شاه، ماجرای جمهوریخواهی مشروطیت و تغییر سلطنت، کالج البرز و نحوه اداره آن در زمان دکتر جردن و دکتر مجتهدی، تأسیس دانشگاه تهران، دانشسرای عالی، جشن هزاره فردوسی، فعالیت سیاسی دانشجویان در دوره رضاشاه و نیز تحولات وزارت فرهنگ در ادوار مختلف اشاره کرده و سپس به نقد سیاستهای فرهنگی گذشته و عملکرد شماری از رجال مؤثر در عرصه تحولات فرهنگی عصر پهلوی، پرداخته است. گفتوگوی پیشرو از خرداد تا پایان تیر ۱۳۷۷، در هشت جلسه و جمعاً به مدت ۱۵ ساعت، در منزل نامبرده انجام گرفته است. این گفتگو قبلاً در شمارههای ۱۳ و ۱۴ فصلنامه تاریخ معاصر ایران، سال ۴ بهار و تابستان ۱۳۷۹ به چاپ رسیده است کوثری در سالهای پایان عمر خویش از ناراحتی ریه رنج میبرد و خانهنشین شده بود. منزل او در این اواخر، محفل دوستان قدیمیاش بود و با آنکه رمقی در توان نداشت، با گشادهرویی از همه پذیرایی میکرد. مصاحبت با او در مدت چند سالی که توفیق برخورداری از محضرش را یافته بودم، همواره برایم مغتنم بود. او سرانجام در پی یک دوره طولانی بیماری، در یازدهم بهمن ۱۳۸۰ در ۸۹ سالگی جان به جانآفرین تسلیم کرد و در قطعه ۸۰ ردیف ۱۲۰ بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.»
