با وجود فشارهای فزآینده دولت اوباما بر پکن و مسکو، جلسه وزرای خارجه 1+5 در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل نتوانست بر سر تحریم ایران به توافق برسد.
به گزارش «جوان»، روز پنجشنبه اغلب منابع خبری این جمله دیمیتری مدودف رئیس جمهور روسیه در ملاقات با باراک اوباما همتای آمریکاییاش را منعکس کردند که روسیه موضوع تحریم ایران را بررسی خواهد کرد.
مدودف روز پنجشنبه طی ملاقات با اوباما در حاشیه مجمع عمومی گفت که اگرچه تحریمها به ندرت سازنده بودهاند ولی کشورش آنها را بررسی خواهد کرد. مدودف گفت: در برخی موارد اجتنابناپذیر است.
اوباما هم در حالی که در کنار مدودف ایستاده بود به خبرنگاران گفت: هر دو طرف همچنان بر این عقیدهاند که مذاکرات با ایران بهترین رویکرد است.
رئیسجمهور آمریکا گفت: ما علاوه بر آن هر دو بر این عقیدهایم که در صورتی که ایران به مذاکرات جدی واکنش نشان ندهد و این مسأله را به صورتی که به جامعه بینالمللی اطمینان دهد که به تعهداتش عمل میکند و به دنبال تولید سلاح هستهای نیست حل نکند آنگاه مجبور خواهیم شد تحریمهای بیشتری را اعمال کنیم و این تحریمها که کاملاً جدی خواهد بود همچنان یک احتمال باقی خواهد ماند.
با این حال مدودف ساعاتی بعد سعی کرد که صحبتهای خود را درباره تحریم ایران تعدیل کند و در جمع دانشجویان و استادان دانشگاه سنپترزبورگ گفت که ایران حق داشتن برنامه هستهای صلحآمیز را دارد، اما نه ساخت سلاح هستهای، این موضع ما تفاوتی با موضع سایر کشورها، از جمله آمریکا ندارد. براساس گزارش ریانوستی، رئیسجمهور روسیه گفت: تحریمات، بهترین روش برای دستیابی به نتیجه در مورد ایران نیستند، اما اگر تمامی امکانات از بین بروند، در آن صورت میتوان از تحریمات حقوقی، بینالمللی استفاده کرد.
رئیسجمهور فدراسیون روسیه افزود: گاهی انجام این لازم است. از اینرو من معتقدم که ما باید به همراه آمریکا و سایر کشورها به ایجاد مشوقهای مثبت برای ایران ادامه دهیم تا آن (ایران) به پژوهشهای صلحآمیز در زمینه انرژی هستهای بپردازد، در عین حال ایران را به این سوق دهیم که تمامی برنامههای آن آشکار باشد و سراسر خاور نزدیک و سراسر جهان را نگران نسازد.
وی این را راستای اصلی نامیده و گفت: اما اگر چنین نشود، در آن صورت به گونهای دیگر صحبت خواهیم کرد.
لحن سخنان مدودف نشان میدهد که هرچند او از احتمال تحریمها سخن گفته ولی روسها همچنان در این باره تردیدهای جدی دارند، بویژه آنکه ولادیمیر پوتین که از او به عنوان مرد پشت پرده کرملین نام میبرند، هنوز صحبتی در این باره انجام نداده است. پل ساندرز رئیس اجرایی مرکز نیکسون دیروز در مصاحبه با فکس نیوز گفت که ولادیمیر پوتین نخستوزیر روسیه بازیگر اصلی پشتپرده آهنین هنوز این موضع(تحریم) را تأیید نکرده است. او میگوید: برای اینکه چنین اتفاقی بیفتد، مشخص است که پوتین باید از آن حمایت کند.
این درحالی است که برخی دیگر از کارشناسان با نگاه به موضع جدید مدودف آن را گام سخت دوری کرملین از تهران و نزدیکی بیشتر به کاخ سفید میدانند که در سایه تعدیل سپر موشکی توسط اوباما به دست آمده است.
چین همچنان مخالف تحریم
همزمان با بحثهایی که درباره تحریم ایران در حاشیه نشست مجمع عمومی مطرح شد، دولت چین باردیگر اعلام کرد اعمال تحریمهایی برای تحت فشار قرار دادن ایران راه درستی برای حل مشکلات غرب در مورد برنامه هستهای این کشور نیست.
وزارت خارجه چین مخالفت این کشور را با اعمال فشار بیشتر به ایران برای توقف برنامه هستهای اعلام کرده و این اقدام را در عمل بینتیجه دانست.
جیانگ یو سخنگوی وزارت خارجه چین طی کنفرانسی مطبوعاتی درپکن گفت: ما معتقدیم تحریمهای بیشتر با هدف اعمال فشار به ایران راه مناسبی برای حل پرونده هستهای این کشور نبوده و تلاشهای دیپلماتیک را در این راستا بینتیجه میسازد.
موضعگیری چینیها را باید در واقع واکنشی به درخواستهای رهبران فرانسه و انگلیس در جمع عمومی محسوب کرد.
گوردون براون نخستوزیر انگلیس گفت: اکنون یک لحظه سرنوشتساز برای سازمان ملل است تا پیامی آشکار برای ایران بفرستد.
براون با متهم کردن ایران به زیر پا گذاشتن قوانین بینالمللی گفت که با اتخاذ موضعی قاطعانهتر درباره تصمیمی که قوانین را زیر پا میگذارند رژیم منع اشاعه را تقویت کرد.
نخستوزیر انگلیس با تکرار اتهامات غرب مبنی بر نظامی بودن برنامه هستهای ایران مدعی شد: ما نمیتوانیم وقتی ایران و کره شمالی فرصتهای داشتن انرژی هستهای صلحآمیز و غیرنظامی را از دست میدهند و به جای آن گامهایی را جهت تولید تسلیحات هستهای به صورتی که امنیت و صلح منطقهای را تهدید میکند اتخاذ میکنند، دست روی دست بگذاریم.
براون در ادامه ادعاهای خود افزود: در حالی که شواهد حاکی از نقض توافقنامههای بینالمللی افزایش مییابد باید اکنون تحریمهای شدیدتر را مورد بررسی قرار دهیم.
وی افزود: ایران میتواند انتخاب کند؛ یا بخشی از آن بینالمللی باشد یا کاملاً در انزوا قرار گیرد و با تحریمهای جدید روبهرو شود.
رئیس جمهور فرانسه هم گفت که اگر مذاکرات بین ایران و 1+5 با شکست مواجه شود یک جدول زمانی مشخص برای اعمال تحریمها باید تنظیم شود. وی روز پنجشنبه تأکید کرد: ایران تا ضربالاجل ماه دسامبر وقت دارد که در مذاکرات برای حل مسأله هستهایاش پیشرفت نشان دهد.
واکنش ایران
جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیهای به اظهارات سارکوزی و براون در نشست روز پنجشنبه سران شورای امنیت اعتراض کرد.
در بیانیه نمایندگی کشورمان در نیویورک آمده است: ظاهراً این نشست شورای امنیت آن گونه که ادعا شده بود، برای تقویت اجرای تعهدات خلع سلاح هستهای تشکیل شده است. کشورهای عضو دائم شورای امنیت، به عنوان کشورهای شناخته شده هستهای، متعهد به امحای سلاحهای هستهای خود شدهاند ولی تاکنون گامی در این زمینه برنداشتهاند و اکنون جهان انتظار آن را دارد که این کشورها به تعهد خود عمل کنند.
در این بیانیه تأکید شده است: اتهامات رئیسجمهور فرانسه و نخستوزیر انگلیس به طور کامل بیاساس و نادرست است.
براساس این بیانیه، فرانسه به جای آن که بخواهد شبکه اشاعه وحشت و جعلیات ایجاد کند، باید فوراً و به طور کامل به تعهدات خود طبق ماده شش انپیتی عمل کند. همین امر در مورد انگلستان نیز مصداق دارد و این کشور تعمداً تعهدات خود را به عنوان یک کشور عضو انپیتی نادیده گرفته و کوچکترین گامی در جهت امحای تسلیحات هستهای خود برنداشته است.
در طرف دیگر نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد با تأکید بر اینکه ایران هرگز نگران مذاکره و گفتوگو با دیگران نیست، خاطرنشان کرد که «درباره موضوع هستهای هیچگونه مذاکرهای مستقلاً، به طور مستقیم و دو طرفه بالاخص با آمریکا وجود ندارد و حتی بحث آن هم مطرح نیست.»
محمد خزاعی دیروز و در حاشیه شصت و چهارمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد در پاسخ به سؤال خبرنگار شبکه خبری العالم در عین حال تأکید کرد که ایران آماده گفتوگو با گروه موسوم به 1+5 بر مبنای بسته پیشنهادی اخیر ارائه شده به این گروه است.
سوئد: احمدینژاد خط قرمز اروپا را پشتسر نگذاشت
وزارت خارجه سوئد در واکنش به سخنان رئیسجمهور ایران در سازمان ملل اعلام کرد که محمود احمدینژاد خط قرمز اتحادیه اروپا را در سخنان خود زیرپا نگذاشت.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، وزارت خارجه سوئد روز پنجشنبه اعلام کرد که محمود احمدینژاد، رئیسجمهور ایران در سخنرانی خود در سازمان ملل از خط قرمز عبور نکرد که نمایندگان کشورهای اروپایی در حین سخنرانی او جلسه را ترک کردند.
سیسیلیا ژولین، سخنگوی وزارت خارجه سوئد گفت: معیار مشخصی تعیین شده بود تا در آن زمان نمایندگان اروپایی جلسه را ترک کنند و آن معیارها اتفاق نیفتادند.
خبرگزاری فرانسه نوشت: معیار مورد توافق در نیویورک قبل از سخنرانی رئیسجمهور ایران شامل انکار هولوکاست و درخواست نابودی اسراییل بود که احمدینژاد این کار را انجام نداد.
با این وجود نمایندگان شماری از کشورهای اروپایی شامل انگلیس، فرانسه، دانمارک، آلمان، آیتال و لهستان جلسه سخنرانی رئیس جمهور ایران را ترک کردند.
همچنین پیشنهاد رئیسجمهور ایران برای برگزاری مذاکرات بین کارشناسان هستهای خارجی و ایرانی مورد استقبال تحلیلگران خارجی قرار گرفت، اما با واکنش سرد آمریکا و اتحادیه اروپا روبه رو شد.
محمود احمدینژاد رئیسجمهور ایران روز چهارشنبه در گفتوگو با روزنامه واشنگتن پست و هفتهنامه نیویورک گفت که کارشناسان هستهای ایرانی باید با همتاهای خود از آمریکا و سایر کشورها ملاقات داشته باشند تا نگرانیها در باره برنامه هستهای تهران را رفع کنند.
ژاکلین شایر، یک تحلیلگر موسسه علوم و امنیت بینالملل در واشنگتن در این باره گفت: این پیشنهادی جدید است. مایلم خوشبین باشم و بگویم که این پیشنهاد نشاندهنده یک رویکرد جدید است.
