دو تن از استادان حقوق بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی تهران با ارسال یادداشتهای کوتاه برای روزنامه جوان، نوشتند که اقدام تجاوزکارانه رئیس جمهور امریکا به عنوان جنایتکار در دیوان بینالمللی کیفری لاهه قابل تعقیب کیفری است.
دکتر محمدرضا ضیایی بیگدلی، استاد حقوق بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی نوشت: ضمن اظهار تأسف و تألم بسیار از شهادت سردار بزرگ ایران زمین سپهبد سید قاسم سلیمانی، به عنوان یک معلم قدیمی حقوق بینالملل به اختصار یادآور میشود که عملیات مسلحانه نیروهای امریکایی درخاک عراق «تجاوز» محسوب میشود و دولت عراق میتواند با کمک نیروهای ایرانی مبادرت به دفاع مشروع علیه امریکا کند، به علاوه این اقدام طبق بند ۲ماده ۵ اصلاحی اساسنامه دیوان بینالمللی کیفری مصوب ۲۰۱۰ جنایت محسوب و رئیس جمهور امریکا که مستقیماً دستور این عملیات را داده است و سایر دستاندرکاران آن، جنایتکار بینالمللی قلمداد میشوند و قابل تعقیب کیفری هستند.
دکتر سیدقاسم زمانی، استاد حقوق بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی هم نوشته است: اینکه اقدام ایالات متحده امریکا در به شهادت رساندن سردار اسلام حاج قاسم سلیمانی و همراهان ایشان مغایر حقوق بینالملل توسل به زور، حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق بینالملل بشر است تردیدی وجود ندارد. اما توصیف این اقدام به عنوان تجاوز مسلحانه و طرح مسئولیت کیفری فردی در قالب اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی قابل تأمل است.
در هر حال این امر مستلزم تطبیق عناصر مادی و معنوی جنایت تجاوز با عمل منتسب به دونالد ترامپ به عنوان متهم اصلی این پرونده است. دولت جمهوری اسلامی ایران ضمن آنکه از حق اقدام متقابل (غیرنظامی) علیه دولت امریکا برخوردار است میتواند قضیه را به مراجع بینالمللی به ویژه مجمع عمومی سازمان ملل متحد و شورای حقوق بشر ارجاع دهد.
در صورتی که دولت عراق خروج نیروهای امریکا را از عراق تقاضا نماید و امریکا از این امر امتناع نماید ادامه حضور نیروهایش در عراق میتواند عملی تجاوزکارانه محسوب شود و در این صورت دولت عراق از حق دفاع مشروع برخوردار است. بدیهی است که در این صورت به درخواست دولت عراق، دولت ایران میتواند در قالب حق دفاع مشروع جمعی موضوع ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد به یاری عراق بشتابد.
