محمود سریعالقلم که در زمان ریاست حسن روحانی بر مرکز تحقیقات استراتژیک ریاستجمهوری، مشاور وی بود، اخیراً درباره برجام گفته است: «همزمان با مذاکرات ایران و قدرتهای جهانی، فضایی در کشور ایجاد شد که میگفت: اگر برجام شکل بگیرد، تحریمها برداشته میشود، سرمایهگذاری خارجی فوراً شروع میشود و همه مشکلات حل خواهد شد. این تصور از برجام از ابتدا اشتباه بود... وزارت خارجه بهگونهای وانمود کرد که انگار با برجام همه مسائل حل خواهد شد و این اشتباه بود.»
او با اشاره به نقش یهودیان در سیاستگذاری کلان دولت امریکا، میگوید: «موضوع هستهای برای غرب مهم است نه به خاطر اهمیت خود موضوع هستهای بلکه به دلیل امنیت اسرائیل. پاکستان امروز یک قدرت هستهای است و گفته میشود حدود ۸۰ کلاهک هستهای دارد، اما کسی با پاکستان کاری ندارد. چرا؟ چرا حضور ما در منطقه حساسیتزا میشود، اما حضور عربستان و ترکیه و در مرتبه بعدی مصر در منطقه حساسیتزا نمیشود؟ ۸۰، ۹۰ درصد کانون اختلافات ما با امریکا و به تبع آن با غرب، موضوع اسرائیل و لابی یهودیان امریکا است. این یک واقعیت است که ما باید در محاسباتمان در نظر بگیریم. سادهانگارانه بود که تصور میکردیم اگر در مسئله هستهای با امریکا توافق کنیم، امریکاییها اعم از خزانهداری و کاخ سفید و کنگره امریکا دیدگاهشان را نسبت به ما تغییر میدهند و تحریمها تخفیف پیدا میکند، این دیدگاه رومانتیک شاید ناشی از فقدان شناخت امریکا بود.»
سریع القلم در حالی به موضوع ضعف شناخت امریکا اشاره میکند که مسئول تیم مذاکره کننده هستهای ایران در مذاکرات منجر به برجام، ظریف بود که چند دهه متوالی ساکن امریکا بوده است و همواره فخر حضور در امریکا و شناخت غرب و بلد بودن زبان دیپلماسی را فروختهاند.
سریعالقلم موضوع مذاکرات ایران و اروپا را هم مورد اشاره قرار داده است و با بیان اینکه حدود ۲۰ سال است که این تخیل در دستگاه دیپلماسی ما وجود دارد که میتوانیم اروپا را از امریکا جدا کنیم، تصریح کرده است: «ما نمیدانیم که اقتصاد، سیاست، امنیت و فرهنگ اروپا و امریکا چقدر به هم پیوسته است؟ ارقام تجارت بین اروپا و امریکا را باید مطالعه کنیم تا متوجه شویم که سیاست اروپا و امریکا را نمیتوان از هم جدا کرد. حتی روسیه هم نتوانسته سیاست اروپا و امریکا را از هم جدا کند و بالطبع ما هم در ظرفیتی نیستیم که بتوانیم چنین تأثیری بگذاریم.»
