تذکر پدرانه رهبر معظم انقلاب در خطبههای نماز عید سعید فطر به منظور لزوم کاهش سفرهای تفریحی خارجی که ارز قابل توجهی را از کشور خارج میکند و اینکه عاقلانه است که این حجم از سرمایه به اقتصاد کشور و کمک به تولید داخلی تزریق شود؛ زمینه توجه و تمرکز بیشتر برخی رسانهها و دلسوزان را فراهم کرد. امسال سفر ایرانیها به مقاصد ترکیه، گرجستان و دبی، نسبت به سال گذشته افزایشی ۷۸ درصدی داشته و به ۵۰۷ هزار نفر رسیده است. نگاهی به آمارهای گردشگری تابستان ۲۰۱۷ حاکی از آن است که سه مقصد عمده سفر ایرانیان یعنی ترکیه، گرجستان و دبی رقمی حدود ۱۶/۱ میلیون نفر از سفرهای خروجی ایرانیان را به خود اختصاص داده است.
صلاح نیست این مسائل خبری شود!
محمد محبخدایی، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور بهترین گزینه برای پاسخگویی به برخی سؤالات در این رابطه است و در گفتوگو با «جوان» در پاسخ به کمّیت رقم خروج ارز در حوزه گردشگری و مسافرت خارجی ایرانیان، میگوید: «ما خروجی زیادی در حوزه گردشگری تفریحی خارجی نداریم و عدد قابل توجهی هم نیست! از طرفی، صلاح هم نیست که اینها (اعداد و ارقام) زیاد خبری شود. حالا آن تذکری که آقا میدهند از آن جهت است که کمک کند بعضیها از ظرفیت گردشگری کشور استفاده کنند. حتی اقتصاد مقاومتی هم بر این نکته تأکید دارد.»
همین که آقا تذکر داد کافی است!
معاون گردشگری با اشاره به اینکه گردشگر تفریحیمان عدد بزرگی نیست، میافزاید: همین تذکر که از طرف رهبری معظم داده شد خودش به اندازه یک دنیا تأثیرگذار است. سالانه از مجموع ۵/۹ میلیون نفر گردشگر، ۵/۴ میلیون نفرش گردشگر زیارتی است. تعداد زیادی ایرانیان مقیم کشور هستند که رفت و آمد دارند. تعدادی برای فعالیت اقتصادی از کشور خارج میشوند. یعنی طرف تاجر است و برای انجام کارهایش مدام بین کشورمان و دیگر کشورها در حال رفت و آمد است. تعدادی از این افراد هم دانشجو هستند. عدد، بزرگ نیست؛ به طور مثال برای یک کشور ۸۰ میلیونی، [این تعداد]افرادی که به صورت تفریحی به خارج میروند، عدد بزرگی نیست.»
بازی با آمار
محبخدایی در رابطه با میانگین خروجی سالانه گردشگری مسافران به خارج از کشور خاطرنشان میکند: «آخرین عدد ما در گردشگری خارجی مردم کشورمان همان ۵/۹ میلیون نفری است که عرض کردم. از این مقدار، ۵/۴ میلیون نفر گردشگر زیارتی هستند. چه بسا اگر دقیقتر بخواهیم محاسبه کنیم عدد گردشگر زیارتی به ۵ میلیون نفر هم برسد. فقط ۲ میلیون نفر از این تعداد مربوط به مراسم اربعین حسینی است و ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر هم در طول سال برای زیارت عتبات عالیات به کشور عراق مسافرت میکنند. ما نزدیک به ۵ میلیون نفر ایرانی مقیم خارج از کشور داریم که ۵/۱ میلیون نفر هم در طول سال به این دسته از افراد تعلق دارد که برای دیدار اقوام و خانوادههایشان به خارج از کشور میروند. نزدیک به چند هزار نفر دانشجوی خارج از کشور داریم. از ۸۰ میلیون نفر ایرانی حداقل سالی ۲ میلیون نفر هم برای تجارت به خارج از کشور میروند.
اغلب کارشناسان ضمن تکرار نگرانیهای اقتصادی و معیشتی که رهبر انقلاب در رابطه با جامعه دارند ضمن رد قاطع چنین رؤیاهایی که تکرار ترجیعبند ناموزون و توهمی «همه چیز آرومه» دولتمردان در چند وقت اخیر و برخلاف جریان اصلی و واقعی جامعه است، معتقدند بازی با آمار و اعداد و گفتار درمانیهای متوالی و پشت سرهم مسئولان در انکار مضیقه معیشتی و روزگار رکود تولید و تورم پنهان کمرشکن؛ دردی از آلام جامعه و اقتصاد کم نمیکند.
در همین رابطه کارشناسان معتقدند در بحث گردشگری خارجی و افرادی که از ایران به کشورهایی مثل تایلند، ترکیه و... میروند، بحث بالا بودن هزینه و گران تمام شدن سفرهای داخلی به عنوان یکی از مؤلفههای مؤثر در عدم اقبال مردم قابل احصا است. در واقع آنها اینگونه استدلال میکنند که مثلاً با کمی بیش از نصف مبلغ مسافرت به شهرهای دارای جذابیتهای گردشگری کشورمان، میتوان به یک سفر چندروزه خارجی با تنوع امکانات رفاهی و گردشگری رفت!
منتقدنوازی به سبک دولت
محبخدایی برای انسداد تمام و کمال مسیر علمی و منطقی بررسی موضوع با تأسی به نحوه مواجهه مسئولان ارشد دولتی با هرگونه نقد و منتقد، میگوید: این موضوعات بحثهای کارشناسی است! هزینه کسی که در فصل تابستان بخواهد به مسافرت خارجی برود با کسی که در ایام تعطیلات نوروز مسافرت کرده، قطعاً با هم متفاوت است. دلیلش هم این است که کشوری مثل ترکیه در فصل تابستان مقصد گردشگران خارجی زیادی است، اما ایام نوروز مقطع زمانی است که فقط کشور ما تعطیل است. به کلام دیگر آن مقطع زمانی که اشاره شد (تعطیلات نوروز) در کشوری مثل ترکیه به دلیل کاهش جمعیت گردشگران طبیعی است که نرخ تسهیلات و امکانات گردشگری پایین است، اما در کشور ما قضیه کاملاً برعکس است و به دلیل ترافیک سفرهای نوروزی مردم، ممکن است در بخشهایی قیمت بالاتر از قبل برود و این نکتهای است که باید در نظر داشته باشیم. مثلاً همین الان میتوان با تقریباً ۳۰۰ هزار تومان و با یک تور به جزیره کیش مسافرت کرد.
سرریز ارز به خارج
وقتی مقدار خروج ارز از کشور در عرصه گردشگری به درآمد روسیه از محل برگزاری جام جهانی فوتبال، تنه میزند عمق فاجعهای که رهبر انقلاب با ملاحظات بسیار زیادی به آن اشاره داشتند، بدیهی و هویدا میشود. نکته جالب در کلام مسئولان این است که ۵/۴ میلیون نفر از آمار ۵/۹ میلیون نفری گردشگری خارجی معطوف به گردشگری زیارتی است و مدام سعی دارند بر این گزاره تأکید و ابرام داشته باشند و از رسانههای همسو با خود نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم میخواهند که با ضریب دادن به چنین مسئلهای، اصل تأسفبرانگیز این موضوع و تجاهل نسبت به ۵ میلیون نفر گردشگر و هزینههای سنگینی که خروج ارز این تعداد از گردشگران بر پیکره اقتصادی کشورمان تحمیل میکنند را عمداً زیر تیغ خودسانسوری ببرند. به کلام دقیقتر بحث خروج سالانه ۵ میلیون نفر گردشگر ایرانی از کشور مثل این است که کشورمان هر سال درآمد یک جام جهانی را به کشورهایی مثل ترکیه، تایلند، امارات، گرجستان و... دو دستی و در کمال تواضع تقدیم کند!
