حسن روانشيد*
ارديبهشت ۹۷ و سومين جشنواره بينالمللي فيلم فجر كه قرار است در پرديس چهارسو تهران برگزار گردد و فيلمهاي برگزيدهاي از سينماي جهان در آن حضور يابد، كارشناسان هنر هفتم را بر آن داشت تا تمام طول سال مشغول رصد كردن فيلمهاي خوب و باارزش در اكرانها باشند كه انتخاب و دعوت به حضور شوند و قطعاً الزامي نيست تا از بين فيلمهاي به نمايش درآمده بر پردههاي دنيا باشند. طبق اظهارنظر كارشناسان حوض نقرهاي، فضاي ارديبهشت سال ۹۷ قرار است با اين جشنواره بهشتي شود. هدف نهايي از برگزاري اين جشنواره حضور فيلمهاي ايراني در بازارهاي جهاني است كه در حاشيه اين جشنواره با زيرنويس به نمايش درخواهد آمد تا ديگران و بهخصوص خريداران ببينند و انتخاب كنند. صاحبان فيلمهاي ايراني ميتوانند فهرست دعوتشدگان به اين جشنواره را ببينند و منتظر تماس براي عقد قرارداد فروش فيلمهاي خود باشند. اما اكران نوروز ۹۷ منتظر نمايش فيلمهايي از ژانر خانواده خواهد بود كه گروهي آن را نميپسندند و دلشان ميخواهد در اين دوره كوتاه فيلمهاي كمدي و طنز ببينند و از سوي ديگر معدودي علاقهمند تماشاي فيلمهاي اكشن هستند كه البته سليقهها همچنان متفاوت است. بعضي از اين فيلمها نيز كانديداي نمايش حاشيهاي در جشنواره بينالمللي ارديبهشتماه هستند تا شايد نظر خريداران خارجي را جلب نمايند زيرا بعضي از منتقدان و صاحبنظران اين حوزه معتقدند تفكيك در دو بخش داخلي و بينالمللي بايد حذف شود تا جشنواره سينماي ايران بهصورت يك جزيره برگزار نگردد و حالت دورهمي و خانوادگي پيدا نكند! مديريت سالهاي اخير جشنواره فيلم فجر اين فستيوال را دونيمه كرده كه متأسفانه براثر اختلافات داخلي و كمبود بودجه به اين كار دستزده شده است. اين تفكيك نابجا و اجراي آن در دو زمان علاوه بر اينكه بودجه كلاني را به دوش دولت گذاشته از سوي ديگر اعتبار جشنواره داخلي را هم به حاشيه برده تا از ديد صاحبان سبكهاي دنيا دور بماند. جشنواره هنر هفتم بايد يكپارچه و بهصورت ملي و بينالمللي توأم برگزار گردد تا هر دو گروه داخلي و خارجي بتوانند در كنار هم به مقايسه تواناييها بهتر بپردازند. اگرچه هنوز نحوه مصرف بودجه 9 ميليارد توماني آن شفاف نشده تا جواب اعتراضات به نوع مصرف آن مشخص گردد اما به نظر ميرسد جشنواره بينالمللي سال ۹۶ بازتاب لازم را نداشته درحاليكه قسمتي از بودجه آن نيز در حين برگزاري مفقود گرديده است! اعتراضات موجود پيرامون چالشهاي نمايش و اكران و سوختن فيلمهاي خوب و ارزشي اعتقاد بر حضور مافياي فيلم را در حوزه قطعي كرده است تا ابلاغ نظام نمايش براي سالهاي ۹۷ و ۹۸ را تدوين كنند حالآنكه يكي از هنرمندان و كارگردانان بنام ايران به همين بهانه و بهعنوان اعتراض با گل گرفتن درِ خانه سينما تأكيد ميكند. نمونه اين اتفاق در دانشگاه هنر هم با گل گرفتن معترضانه در اتاق يكي از مسئولان ميافتد و همچنان فيلم تهيهكنندهاي كه دو سال پيش پروانه نمايش گرفته است ميسوزد يا در زمان غير پيك تنها در چهار سينما آن هم در زماني محدود به نمايش گذاشتهشده كه تهيهكننده و عوامل آن ناچار ميشوند بهصورت خانوادگي به خريد بليت و رفتن به سالن نمايش مبادرت نمايند تا نشان دهند تماشاچي هم حضور دارد! همه اصحاب سينما يكصدا معتقدند كه مافياي فيلم و سينما وجود دارد اما معلوم نيست اين عده معدود چه كساني هستند و چه قدرتي دارند كه نفوذناپذير شده و همچنان به كار خود ادامه ميدهند! اگر روزي برسد كه به سينما بدون غرض و مرض نگاه و دور از جريانات سياسي ديده شود قطعاً با تغيير خطوط موجود هر چند سال يكبار به حاشيه نخواهد رفت و تابع جريانات موجسواريهاي روز قرار نميگيرد و زير اهرم فشار واقع نميشود! شايد فيلمهايي كه امروز تهيه ميشود بهتر است چند سال ديگر به نمايش درآيد تا اعتراض آن هنرمند و كارگردان پيشكسوت براي كارآگاه علوي به چالش گروه ديگر كشيده نشود! حرف يككلام اصحاب سينما و فيلم اين است كه اقدامات يكسويه شوراي خود را نميپذيرند و اعتقاد دارند بايد سازوكار تازهاي جاي آن را بگيرد تا غائله رانت آن برچيده شود. شايد ابلاغ نظامنامه جديد نمايش فيلم در سالهاي ۹۷ و ۹۸ بتواند براي دوره كوتاهي مؤثر افتد اما باز هم در درازمدت رانتها حضور مجدد پيدا خواهند نمود و افزايش سرگروهها از ۵ به ۷ در حذف توافقهاي پشتصحنه مؤثر نيستند! هماكنون ۱۶ فيلم براي نمايش در نوروز ۹۷ ثبتنامشده است كه معلوم نيست از نظر شوراي نمايش كداميك انتخاب خواهند شد. نظامنامه طرح تازهاي نيست كه بتواند اين شورا را بهطور كامل متحول نمايد بلكه وصلهاي است جديد كه به قوانين زده ميشود. چشم متولي هنر هفتم به راهاندازي سينماهاي جديدي دوختهشده كه معلوم نيست چه زماني افتتاح خواهند شد. به هر حال اختيار بسترسازي دراينباره به عهده هيئت و شوراي صنفي است درحاليكه اگر فيلمساز و صاحبان سينماها بتوانند با هم توافق نمايند اصل ۴۴ قانون اساسي بهتر رعايت ميشود و شايد اتفاقات دلچسبتري در اين راه بيفتد.
*روزنامهنگار پيشكسوت
