
محمدصادق عابديني
بعد از چند ماه كش و قوس بالاخره تكليف محل برگزاري نمايشگاه كتاب تهران، بزرگترين رخداد فرهنگي كشور مشخص شد. با تصويب شوراي سياستگذاري نمايشگاه كتاب كه رياست آن بر عهده وزير ارشاد است، مصلاي تهران بار ديگر به عنوان ميزبان برگزاري نمايشگاه كتاب تهران انتخاب شد.
مصلي امكانات بيشتري ميدهد
روز گذشته همايون اميرزاده، سخنگوي شوراي سياستگذاري سي و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران، با اعلام خبر بازگشت نمايشگاه كتاب به مصلاي تهران گفت: محل برگزاري نمايشگاه كتاب تهران به عنوان مهمترين رويداد فرهنگي كشور و با توجه به ابعاد بينالمللي آن نيازمند امكانات و لوازمي است كه بر اساس همين نياز در بيستونهمين دوره نمايشگاه كتاب تصميم به انتقال محل برگزاري به شهرآفتاب گرفته شد. وي ادامه داد: در اين مدت اگرچه همكاري و همراهي شهرداري تهران براي برگزاري هر چه بهتر اين نمايشگاه قابلتوجه بود، اما وجود بعضي مشكلات زيرساختي موجب شد فعالان عرصه نشر نسبت به ادامه برگزاري نمايشگاه كتاب در شهرآفتاب تا زمان تكميل شدن آن دچار ترديد و بازنگري شوند. اين موضوع در جلسه شوراي سياستگذاري نمايشگاه با حضور تعدادي از معاونان محترم شهرداري مورد توجه و بررسي دقيق قرار گرفت. اميرزاده توضيح داد: علاوه بر آن جلسات متعددي براي بررسي بيشتر موضوع برگزار شد كه در نهايت بر اساس اعلام مصلاي امام خميني (ره) مبني بر تكميل رواقهاي شرقي و غربي تا زمان برگزاري نمايشگاه، بر اساس نظر صنوف نشر و مصوبه شوراي سياستگذاري، سي و يكيمن نمايشگاه كتاب تهران در مصلاي امام خميني (ره) برگزار خواهد شد.
شهرآفتاب تا 1400 شانس دارد
انتقال نمايشگاه كتاب تهران به مصلي در حالي صورت ميگيرد كه وزارت ارشاد و شهرداري تهران براي واگذاري شهرآفتاب تفاهمنامه امضا كرده بودند. ارديبهشت ماه سال 95 و در اولين تجربه ميزباني شهر آفتاب از نمايشگاه كتاب تهران، تفاهمنامهاي ميان علي جنتي وزير وقت ارشاد و محمدباقر قاليباف، شهردار وقت تهران به امضا رسيد و بر اساس آن شهرداري تهران براي پنج سال شهرآفتاب را به وزارت ارشاد واگذار كرد. در آن زمان اينگونه مطرح شد كه وزارت ارشاد حتي خواستار در اختيار گرفتن 10 ساله شهرآفتاب است. شهر آفتاب مجموعه بزرگ نمايشگاهي است كه در زميني به وسعت 375 هكتار در نزديكي فرودگاه بينالمللي امام خميني(ره)، احداث شده و فاز اول آن همزمان با برگزاري بيست و نهمين دوره نمايشگاه كتاب در سال 95 به بهره برداري رسيد. شهرداري تهران براي اينكه نشان دهد شهرآفتاب نسبت به ديگر مجموعههاي نمايشگاهي در تهران، شايستگي بيشتري براي ميزباني از نمايشگاههايي به بزرگي نمايشگاه كتاب تهران را دارد، اعلام كرد نمايشگاه را به رايگان در اختيار ارشاد قرار ميدهد. حال با اعلام بازگشت نمايشگاه كتاب به مصلي، تكليف شهرآفتاب و تفاهمنامه چه خواهد شد؟ سخنگوي نمايشگاه كتاب در اين باره گفت: البته ما تفاهمنامه شش سالهاي با شهرداري تهران براي در اختيار قرار گرفتن مجموعه شهرآفتاب براي برگزاري نمايشگاه كتاب داريم كه تا سال 1400 اعتبار دارد و بر اساس همان تفاهمنامه چنانچه امكانات زيرساختي و فضاي مسقف در اين مجموعه تأمين شود، نمايشگاه كتاب در شهرآفتاب برگزار خواهد شد. وي افزود: در واقع اين جابهجايي به نوعي همكاري با شهرداري تهران براي ايجاد فرصتي در جهت آمادهسازي بيشتر شهرآفتاب براي برگزاري نمايشگاه كتاب تهران است.
پيروزي مصلي در رقابت «كي بهتره؟»
انتخاب مجدد مصلاي تهران بعد از آن صورت گرفت كه دو دوره اجراي نمايشگاه كتاب در «شهرآفتاب» انتقادهاي زيادي را به همراه داشت. مهمترين انتقاد نيز به آماده نبودن مجموعه نمايشگاهي شهر آفتاب براي ميزباني نمايشگاه مهم كتاب تهران مربوط بود. معترضان با استناد به خدماتدهي ضعيف شهر آفتاب به مراجعان و نداشتن زير ساختهاي لازم براي ميزباني مناسب خواستار تجديد نظر وزارت ارشاد در سپردن ميزباني نمايشگاه كتاب به شهرآفتاب بودند؛ اعتراضهايي كه به گوش وزير ارشاد دولت دوازدهم رسيد. سيدعباس صالحي كه در زمان برگزاري نمايشگاه كتاب در ارديبهشت امسال معاون فرهنگي وزارت ارشاد بود، از نزديك با نحوه برگزاري نمايشگاه در شهرآفتاب آشنا بود.
سيد عباس صالحي كه در ارديبهشت ماه سال 95گفته بود از اين پس ايرانيان شهر آفتاب را به عنوان شهر فرهنگ و كتاب خواهند شناخت، امسال در چند اظهارنظر از شهرداري خواست تا خواستههاي ارشاد درباره شرايط و امكانات شهر آفتاب را برآورده كند. رفتار وزارت ارشاد در قبال شهرآفتاب بسيار محتاطانه بود، به خصوص بعد از آنكه نتيجه انتخابات شوراي شهر، باعث شد تا طيف اصلاحطلب نزديك به دولت به پيروزي برسد و بعد از 12 سال يك شهردار اصلاحطلب بر صندلي شهردار تكيه زدهبود. اين ملاحظه سياسي باعث شد تا در چند نوبت جلساتي ميان شهرداري و شوراي سياستگذاري نمايشگاه كتاب تهران برگزار شود.
نجفي: ما اعتراضي نداريم!
محمدعلي نجفي، شهردار تهران، پيش از آنكه رسماً ميزباني مصلاي تهران از نمايشگاه كتاب سال 97 اعلام شود، گفته بود: تقريباً يك ماه است كه جلساتي را با مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي داشتيم؛ آنها بحق از اينكه امكانات كافي در شهر آفتاب وجود ندارد، گلايه داشتند و ما هم تلاش كرديم آنها را قانع كنيم كه با امكانات پيشساخته ميتوانيم شرايط را به نحوي فراهم كنيم تا نمايشگاه كتاب در شهر آفتاب برگزار شود.
اگر دوستان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به اين جمعبندي رسيده باشند كه نمايشگاه كتاب را در مصلاي امام خميني(ره) برگزار كنند، ما اعتراض خاصي نداريم، اما ترجيح ما بر اين است كه در سال آينده هم نمايشگاه كتاب در شهر آفتاب برگزار شود. حال كه خواسته شهرداري تهران محقق نشده، مصلاي تهران و نمايشگاه كتاب بار ديگر در سال آينده به هم خواهند رسيد؛ نمايشگاهي كه چند ماه ديگر برگزار ميشود. با اين وجود، بازگشت نمايشگاه به مصلي از نظر اهالي كتاب يك جابهجايي دائمي نيست. محمود آموزگار، رئيس اتحاديه ناشران و كتابفروشان تهران ميگويد: نگاه ناشران به مصلي به عنوان مكان موقتي برگزاري نمايشگاه كتاب است. آموزگار معتقد است بايد محلي دائمي براي نمايشگاه كتاب تهران ايجاد كرد و برگزاري سي و يكمين دوره نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران در مصلي را فرصتي براي مسئولان شهرداري دانست تا شهر آفتاب را تكميل كنند.
طبق برنامه اعلام شده سي و يكمين دوره نمايشگاه كتاب تهران از 12 تا 22 ارديبهشت ماه سال 1397 برگزار خواهد شد.