محمد اسماعیلی
گزارش 100 روزه اخير در حالي در قالب سخنراني يك ساعته به افكار عمومي ارائه شد كه با احتساب چهار سال نخست دولت يازدهم، 1600روز از روي كارآمدن دولت تدبير و اميد ميگذرد و كماكان جامعه در انتظار است تا بسياري از شعارهاي انتخاباتي – تبليغاتي مانند «ايجاد 960هزار شغل در هر سال»و «دولت تدبير و اميد نخواهد گذاشت اين همه جوان بيكار در مقابل خانواده و فرزندان شرمنده باشند» رنگ تحقق به خود گيرد.
آنچه مهم مينمايد اين مسئله است كه اصل گزارش دهي 100روزه دولت دچار تحريف لفظي – مفهومي شده است و دولت وعده « گشايش آني 100روزه در وضعيت اقتصادي – معيشتي مردم » را به « گزارش دهي 100روزه از وضعيت كشور به جامعه » تبديل كرد و به واسطه چنين « تغيير لفظي » توانسته بار مسئوليت دولت در يكي از مهمترين شعارهاي دولت يازدهم و دوازدهم را به صورت ملموسي كاهش دهد. مهمترين عنصر « گشايش محسوس در وضعيت اقتصادي و معيشتي مردم » پاسخگو بودن دولت در قبال مسئوليت ناشي از شعارهاي انتخاباتي سال 92 و 96 است كه چنين عنصري با «تغيير ماهيت» شعار مورد اشاره به « گزارش دهي 100 روزه از وضعيت كشور به جامعه» خنثي شده و دولت مستقر را در جايگاه حمله به دولت قبل و منتقدان قرار ميداد.
اصل گزارش دهي محل توجه نبوده و نيست
براساس همين «تغيير ماهيت لفظي – ماهيتي» پرسشهاي مهمي درباب ضرورت گزارش دهي زنده رئيسجمهور محترم كشورمان مطرح ميشود از جمله اينكه، هدف از گزارش دهي چيست و چنانچه هدف از گفتوگوي زنده با مردم، آگاه كردن آنها از وضعيت امروز جامعه است، جامعه كه به طور اخص با مشكلات و معضلات اقتصادي و اجتماعي در كش و قوس ميباشد و حاجتي به بازگويي آنچه مردم با آن انس گرفتهاند، نيست. اگر قصد، باز كردن گرهي از مشكلات اقتصادي و معيشتي مردمي است كه با سخنراني عالي ترين مقام اجرايي كشور قطعاً تغييري در آمار بيكاري، گراني و ركورد روي نداده و كشور كمافي سابق با چنين مشكلاتي روبهرو است.
همانطور كه اشاره شد پيشنيه شعار « گشايش آني 100روزه در وضعيت اقتصادي – معيشتي مردم » به مناظرات انتخاباتي بهار سال 92 بر ميگردد آنجايي كه حسن روحاني بيان ميكند: « در برنامه من علاوه بر برنامههاي ميانمدت براي حل مشكلات اقتصادي، اجتماعي، سياستخارجي و امور فرهنگي، برنامه كوتاهمدت يك ماهه و ۱۰۰ روزه وجود دارد.»
«ما ميتوانيم در يك زمان كوتاه، تحول اقتصادي در كشور بهوجود آوريم و در اين دوره تحول اقتصادي، با ايجاد تنفس به كارخانهها و مراكز توليدي كه مشكل دارند، اين معضلات را حل كنيم» را نيز روحاني در چند روز قبل از برگزاري انتخابات سال 92 بيان ميكند. حال شعار ديروز دولت از هدف - ماهيت اصلي خود فاصله گرفته و منفذي شده براي مسئوليت زدايي از وظايف قانوني قوه مجريه به طوري كه سخنان رئيسجمهور بيشتر از آنكه با محور « دولت چه اقداماتي جهت تحقق مطالبات مردمي صورت داده» باشد، حول مفاهيمي از جمله « دولت در فرصت باقي مانده چه خواهد كرد و چه مشكلاتي در پيش دارد »استوار بود.
و قاعدتاً با چنين ادبياتي نميتوان افكار عمومي را اقناع كرد چرا كه جامعه بعد از گذشت 1600 روز از عمر دولت تدبير و اميد بهدنبال شنيدن موانع كه مانع از تحقق وعدههاي دولتمردان شده، نيست و در شرايطي كه تقريباً هيچ كدام از انتظارات خود نظير رفع بيكاري، كنترل گراني و مرتفع شدن ركود را در زندگي روزانه خود درك نكرده بهدنبال پاسخ مستند از طرف رئيس دولت است ؛ پاسخهايي كه علت كوتاهي و كم كاري دولت را به صورت منطقي توجيه كرده و گزارهاي به نام « ناكارآمدي » و «ناتواني» در ذهن افكار عمومي جامعه نهادينه نشود. حال در چنين شرايطي گزارش دهي به سبك و سياق سه شنبه شب در قالب «كلي گويي» نه تنها شعارهاي انتخاباتي عديدهاي رئيسجمهور را به مرز تحقق نرسانده بلكه گرهي از مشكلات اقتصادي و معيشتي مردم را نيز باز نكرده و ادامه اين روند نه تنها به سود دولت تدبير و اميد و حاميان وي نخواهد بود بلكه در آينده زمينه كاهش مشاركت انتخاباتي را بهدنبال خواهد داشت و اين بدان معناست كه فارغ از انتقاداتي كه متوجه دولت ميباشد بايد مولفه مهمتري به نام حاكميت اسلامي را در نظر داشت كه ناكارآمدي دولت ميتواند در بلند مدت پيامدهاي منفي گسترده را نيز با خود به همراه داشته باشد.
پس از سخنان اخير رئيسجمهور انتقاداتي نيز نسبت به سخنراني رئيسجمهور صورت گرفت كه از جمله آن ميتوان به نطق ميان دستور مجتبي ذوالنور از منتخبان ملت اشاره كرد كه خطاب به رئيسجمهور ميگويد: «در گزارش حضرتعالي همه موارد و موضوعات گزارش كمي و قابل كميسازي بودند، ولي فرمايشات شما لفاظي بود و كليات را شما مانند يك سخنراني معمولي بيان ميكرديد، شما فرموديد آسيبهاي اجتماعي مثل طلاق، اعتياد، بيكاري و حاشيه نشيني رشد منفي داشته است، چه برنامهاي اجرا كرديد كه حاصلش رشد منفي بوده است.»
وي در ادامه مطرح ميكند: « ... آقاي رئيسجمهور اگر كسي فرزند بيماري داشته باشد ممكن است كه در اثر فشارها و هزينهها آرزوي مرگ بيمارش را نداشته باشد، ولي اعتياد موضوعي است كه خانوادهها آرزوي مرگ فرزندانش را دارند، بيكاري و آسيب به نيروي كار، فساد، دزدي و متلاشي شدن خانواده از محصولات اعتياد است در اين زمينه چه كردهايد.» انتقاد از آمار متناقض رئيسجمهور را نيز ذوالنوري با اين ادبيات بيان ميكند: « شما نياز به تجهيز كارگاه و كسب آمادگي نداشتيد و اين گزارش، گزارش كسي است كه بدون تجربه آمده و با مردم صحبت ميكند، آمارهاي متناقضي از زبان رئيسجمهور و مسئولان ذيربط در بحث توليد و اشتغال داشتهايم. چرا آمارهايي ميدهيد كه نه سفره مردم و نه بيكاران منازل مردم آن را تأييد نميكند.»
تغيير را از خود شروع كنيد
حال چنانچه در چهار سال دوم عملكرد دولت با مجموع اظهارات رئيسجمهور در گفتوگوي زنده با مردم در سه شنبه شب هم پيمايي كرده و تنها دولتمردان به بيان موانع و سرعت گيرها در مسير تحقق شعارهاي انتخاباتي – تبليغاتي بپردازند نه تنها همراهي مردم را از دست خواهند داد بلكه عمليات رواني جبهه ضد انقلاب جهت روگرداني مردم از مسئولين و كارگزاران ارشد دولت قدرت اثرگذاري خواهد يافت؛بنابراين انتظار آن است كه دولتمردان بر خلاف رويه باب شده در چهارساله نخست از به كارگيري تاكتيكهاي مانند « كلي گويي »، «فرافكني»و«ارجاع تحقق شعارهاي به آينده نامعلوم»پرهيز كرده تا استراتژيهاي ضد انقلاب و نظام سلطه همچنان فاقد اثرگذاري باشد.
