بيژن يانچشمه
بافت سنتي متراكم تهران در بخشهاي مركزي و به خصوص حوالي بازار تهران به گونهاي است كه از گذشته تاكنون به عنوان بارانداز و انبار نگهداري كالاي بازاريان مورد استفاده قرار ميگيرد. متأسفانه به دليل وجود افت متراكم، فرسوده و ناپايدار و نبود ساختار ايمني و فني اين مراكز به عنوان يك تهديد جدي براي شهر تهران آن هم در بخش مركز و پرجمعيت و پرتردد شهر به حساب ميآيد.
آتشسوزي و ساير خطرات همواره اين بخش از فضاهاي بيدفاع شهري را تهديد ميكند، متأسفانه از گذشته تاكنون اقدامات بسيار كندي براي ايمنسازي در اين محلهها آغاز شده است و به دليل نوع كاربري و ساختار تجاري و اقتصادي اين محله همواره آبستن حوادث بسياري است. آتشسوزي روز گذشته در محله فداييان اسلام نمونهاي از اين حوادث است كه بهرغم حضور به موقع آتشنشانان متأسفانه به دليل انباشت كالاها در باراندازها و انبارها خسارتهاي مالي بسياري بر جا گذاشته است. اينگونه محلهها در مناطق مركزي پايتخت و مقاوم نبودن سازهها در برابر آتشسوزي سبب شده است تا عملاً مديريت بحران در اين محلهها پاسخگو نباشد. روز گذشته نجفي، شهردار منتخب نيز با حضور در اين محله اعلام كرد كه ايمني در تهران مشكلات زيادي دارد، پيگير اجراي طرح جامع ايمني در پايتخت هستيم.
وي تأكيد كرد: در حوزه آتشنشاني كمبودهايي داريم كه در مديريت شهري جديد سهم ويژهاي به اين موضوع خواهيم داد.
اين سخن، حرف تازهاي ندارد؛ چرا كه از گذشته تا حالا اين موضوع از سوي شهرداران گذشته نيز طرح شده است، آنچه مهم و اساسي است آن است كه بايد براي اينگونه بافتهاي شهري كه بيدفاع هستند، برنامهريزي عملياتي انجام شود تا ريسك خطرات در اين محلهها كاهش يابد. نوسازي و احياي بافتهاي فرسوده از يك سو و خارج كردن بافت مرده و تبديل به محلهاي كه در آنجا سكونت جاري است ميتواند بر امنيت و ايمني اين محله بيفزايد.
در حقيقت بازار تهران بهرغم نقش مهم در رونق اقتصادي شهر تهران خود يك خطر بالقوه براي شهر تهران نيز به حساب ميآيد كه اگر اقدامات ايمني و بحرانزدايي در آن عملياتي نشود، همچنان بايد منتظر تكرار حوادث اينچنيني باشيم.
گفتني است ساختمانهاي ناايمن در شهر تهران پراكنده هستند و لازم است تا با اولويتبندي، محلههاي ناپايدار در اولويت ايمنسازي قرار گيرد تا از ميزان خسارت جاني و مالي به شهر و شهروندان كاسته شود كه اين امر نيازمند اجرايي كردن طرح جامع مديريت بحران در پايتخت است و مديريت شهري، شورا و شهرداري بايد به آن توجه ويژهاي داشته باشند.